స్టార్షిప్ తిరిగి లాంచ్ప్యాడ్కు సురక్షితంగా చేరింది
22 గంటల యానం తర్వాత చాప్స్టిక్స్తో పట్టుకున్న స్పేస్ఎక్స్; బూస్టర్ సముద్రంలో పడటంతో లక్ష్యం పూర్తిగా నెరవేరలేదు
ఎలాన్ మస్క్కు చెందిన స్పేస్ఎక్స్ సంస్థ భారీ రాకెట్ స్టార్షిప్ను టెక్సస్లోని స్టార్బేస్ నుంచి ప్రయోగించి, 22 గంటల అంతరిక్ష యానం అనంతరం లాంచ్ టవర్లోని చాప్స్టిక్స్ సాయంతో సురక్షితంగా తిరిగి అందుకుంది. ఈ ప్రయోగంలో 26 స్టార్లింక్ ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టారు.
అమెరికా కాలమానం ప్రకారం నవంబరు 13న టెక్సస్లోని స్టార్బేస్ నుంచి బయలుదేరిన స్టార్షిప్, భూమి చుట్టూ 14 సార్లు పరిభ్రమించిన తర్వాత తిరుగు ప్రయాణం పూర్తి చేసింది. భారత కాలమానం ప్రకారం ఆదివారం తెల్లవారుజామున రాకెట్ లాంచ్ బేస్కు చేరుకోగా, గాల్లో ఉండగానే లాంచ్ టవర్కు అమర్చిన యాంత్రిక చేతులు దానిని పట్టుకున్నాయి. సాధారణంగా రాకెట్ల ప్రధాన భాగాలు సముద్రంలో పడే పరిస్థితుల్లో, ఈ విధంగా తిరిగి పట్టుకోవడం పునర్వినియోగ రాకెట్ టెక్నాలజీలో కీలక ముందడుగుగా పరిగణించబడుతోంది.
అయితే, ప్రయోగం స్పేస్ఎక్స్ లక్ష్యాలను పూర్తిగా సాధించలేదు. సంస్థ ప్రణాళిక ప్రకారం పైభాగంలోని స్టార్షిప్తోపాటు దిగువ భాగంలో ఉండే బూస్టర్ను కూడా తిరిగి పట్టుకోవాలని ఉద్దేశించింది. కానీ బూస్టర్ గల్ఫ్ ఆఫ్ మెక్సికో సముద్రంలో పడిపోయింది. అయినప్పటికీ ప్రధాన రాకెట్ భాగాన్ని లాంచ్ప్యాడ్ వద్ద నియంత్రితంగా పట్టుకోవడం, భవిష్యత్తులో పెద్ద రాకెట్లను తరచుగా ప్రయోగించి తిరిగి వినియోగించే ప్రయత్నాలకు ప్రోత్సాహం ఇచ్చింది.
ఈ మిషన్లో భాగంగా 26 స్టార్లింక్ ఉపగ్రహాలను నిర్దిష్ట కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టినట్లు స్పేస్ఎక్స్ తెలిపింది. స్టార్లింక్ ఉపగ్రహ వ్యవస్థ ద్వారా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంటర్నెట్ సేవలను విస్తరించే లక్ష్యంతో సంస్థ వరుస ప్రయోగాలు చేపడుతోంది. భారీ పేలోడ్ను అంతరిక్షానికి తీసుకెళ్లడం, తిరిగి వాతావరణంలోకి ప్రవేశించడం, నియంత్రిత ల్యాండింగ్కు అనుకూలంగా రాకెట్ను నడిపించడం వంటి దశలు ఈ ప్రయోగంలో ప్రధానంగా పరీక్షించబడ్డాయి.
HIGHLIGHTS
- నవంబరు 13న టెక్సస్ స్టార్బేస్ నుంచి స్టార్షిప్ ప్రయోగం
- 22 గంటల యానం తర్వాత లాంచ్ప్యాడ్కు తిరుగు ప్రయాణం
- భూమి చుట్టూ 14 సార్లు పరిభ్రమణం
- 26 స్టార్లింక్ ఉపగ్రహాలు కక్ష్యలోకి ప్రవేశం
- బూస్టర్ గల్ఫ్ ఆఫ్ మెక్సికోలో పడిపోయింది
స్పేస్ఎక్స్ ఈ ప్రయోగాన్ని భారీ రాకెట్ల పునర్వినియోగ సామర్థ్యాన్ని నిరూపించే ప్రయత్నంగా భావిస్తోంది. రాకెట్ భూమికి తిరిగి వస్తున్న సమయంలో వేగం, ఉష్ణోగ్రతలు, దిశ నియంత్రణ వంటి అంశాలు అత్యంత కీలకం. లాంచ్ టవర్లోని చాప్స్టిక్స్ రాకెట్ను గాల్లోనే పట్టుకోవడం అత్యంత సంక్లిష్టమైన ప్రక్రియ. ఇందులో చిన్న సాంకేతిక లోపం వచ్చినా రాకెట్ను సురక్షితంగా అందుకోవడం కష్టమవుతుంది.
స్టార్షిప్ ప్రోగ్రామ్ను చంద్రుడు, మంగళగ్రహం వంటి దీర్ఘకాల అంతరిక్ష మిషన్లకు కీలకంగా స్పేస్ఎక్స్ అభివర్ణిస్తోంది. పెద్ద పరిమాణంలో సరుకు, ఉపగ్రహాలు, భవిష్యత్తులో మానవ యాత్రలకు అవసరమైన సామగ్రిని తీసుకెళ్లే సామర్థ్యం ఈ రాకెట్కు ఉండేలా రూపకల్పన చేశారు. పునర్వినియోగం సాధ్యమైతే ప్రయోగ వ్యయం తగ్గుతుందని, వరుస మిషన్లు వేగవంతం అవుతాయని అంతరిక్ష రంగ నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఈ ప్రయోగంలో బూస్టర్ను తిరిగి అందుకోలేకపోవడం మాత్రం తదుపరి పరీక్షలకు ముఖ్యమైన సవాలుగా మిగిలింది. దిగువ బూస్టర్ భారీ thrust అందించి రాకెట్ను పైకి తీసుకెళ్లే ప్రధాన భాగం. దానిని కూడా సురక్షితంగా తిరిగి పట్టుకోగలిగితే పూర్తి స్థాయి పునర్వినియోగ వ్యవస్థ దిశగా స్పేస్ఎక్స్ మరో అడుగు ముందుకేసినట్టవుతుంది. ప్రస్తుతం జరిగిన పరీక్షలో సేకరించిన డేటాను విశ్లేషించి తదుపరి మార్పులు చేసే అవకాశం ఉంది.
స్టార్షిప్ మిషన్ ఫలితాలపై ఇంజినీరింగ్ బృందం సమగ్ర సమీక్ష చేపట్టనుంది. ప్రయోగ దశ, కక్ష్య ప్రయాణం, ఉపగ్రహాల విడిపింపు, తిరుగు ప్రవేశం, చాప్స్టిక్స్ క్యాచ్ ప్రక్రియలపై నమోదైన సమాచారం పరిశీలించనున్నారు. బూస్టర్ ఎందుకు ప్రణాళిక ప్రకారం తిరిగి అందుకోలేకపోయిందన్న అంశం కూడా విశ్లేషణలో ప్రధానంగా ఉండనుంది.
తదుపరి ప్రయోగానికి ముందు స్పేస్ఎక్స్ సాంకేతిక సమీక్షలు, భద్రతా తనిఖీలు, నియంత్రణ అనుమతుల ప్రక్రియలను పూర్తి చేయాల్సి ఉంటుంది. పూర్తి పునర్వినియోగ లక్ష్యాన్ని సాధించేందుకు స్టార్షిప్, బూస్టర్ రెండింటినీ ఒకే మిషన్లో తిరిగి అందుకునే పరీక్షపై సంస్థ దృష్టి పెట్టనుంది.
