ట్రంప్కు నోబెల్ దక్కలేదు; నవీ పిళ్లేకు 2026 శాంతి పురస్కారం
పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ మద్దతు తెలిపినా, నోబెల్ కమిటీ మానవ హక్కుల న్యాయవేత్త నవీ పిళ్లేను ఎంపిక చేసింది
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్కు 2026 నోబెల్ శాంతి బహుమతి దక్కలేదు. నార్వేలోని ఓస్లోలో శుక్రవారం నోబెల్ కమిటీ, ఐక్యరాజ్యసమితి మాజీ మానవ హక్కుల హైకమిషనర్ నవనీతం ‘నవీ’ పిళ్లేను ఈ ఏడాది శాంతి పురస్కారానికి ఎంపిక చేసినట్లు ప్రకటించింది.
నోబెల్ కమిటీ ఛైర్మన్ ఓస్లోలో చేసిన ప్రకటనలో పిళ్లేను శాంతి, అంతర్జాతీయ చట్టం, మానవ హక్కుల పరిరక్షణకు దీర్ఘకాలంగా కృషి చేసిన న్యాయవేత్తగా అభివర్ణించారు. దక్షిణాఫ్రికా మూలాలున్న భారత తమిళ కుటుంబంలో జన్మించిన పిళ్లే, వర్ణవివక్ష వ్యతిరేక పోరాట కాలంలో నెల్సన్ మండేలా సహా పలు కార్యకర్తల తరఫున న్యాయవాదిగా పనిచేశారు. అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ కోర్టు న్యాయమూర్తిగా, ఐరాస మానవ హక్కుల హైకమిషనర్గా ఆమె సేవలను కమిటీ గుర్తించింది. “శాంతి, న్యాయం, మానవ హక్కులు విడదీయరాని విలువలని తన జీవిత కార్యాచరణ ద్వారా నవీ పిళ్లే చూపించారు,” అని నోబెల్ కమిటీ ఛైర్మన్ ఓస్లోలో ప్రకటించారు.
పురస్కారం ప్రకటనకు కొన్ని గంటల ముందు పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్, ట్రంప్కు బహిరంగ మద్దతు ప్రకటించారు. దక్షిణాసియాలో ఉద్రిక్తతలు తగ్గించడంలో ట్రంప్ పాత్రను ఆయన ప్రశంసించారు. “దక్షిణాసియాలో శాంతిని నెలకొల్పడంలో ట్రంప్ చారిత్రక పాత్ర పోషించారు. భారత్-పాకిస్థాన్లను యుద్ధం అంచుల నుంచి వెనక్కి తీసుకువచ్చి కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం కుదరడంలో సహాయపడ్డారు. ఆయన సేవలకు ఈసారైనా తగిన గుర్తింపు లభిస్తుందని ఆశిస్తున్నాను,” అని పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ శుక్రవారం ‘ఎక్స్’లో పేర్కొన్నారు.
భారత్ మాత్రం ఆ వాదనను ముందునుంచే ఖండిస్తోంది. 2025 మేలో కశ్మీర్లో జరిగిన ఉగ్రదాడి తర్వాత భారత్ చేపట్టిన ‘ఆపరేషన్ సింధూర’ అనంతరం ఏర్పడిన కాల్పుల విరమణలో మూడో పక్షం పాత్ర లేదని న్యూఢిల్లీ పలుమార్లు స్పష్టం చేసింది. పాకిస్థాన్ అభ్యర్థన మేరకే కాల్పుల విరమణకు అంగీకరించామని, భారత్-పాక్ అంశాల్లో మధ్యవర్తిత్వాన్ని అంగీకరించబోమని భారత విదేశాంగ శాఖ పేర్కొంది. “భారత్, పాకిస్థాన్ మధ్య ఉన్న అంశాలు ద్వైపాక్షికంగానే పరిష్కరించాలి. మధ్యవర్తిత్వానికి చోటు లేదు,” అని భారత విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి గతంలో న్యూఢిల్లీలో చెప్పారు.
HIGHLIGHTS
- 2026 నోబెల్ శాంతి పురస్కారం నవీ పిళ్లేకు
- ట్రంప్కు మద్దతుగా షెహబాజ్ షరీఫ్ ప్రచారం
- భారత్ మూడో పక్ష మధ్యవర్తిత్వ వాదనను ఖండించింది
- నగదు బహుమతి 12 మిలియన్ స్వీడిష్ క్రోనార్లు
- పురస్కార ప్రదానం డిసెంబర్ 10న
ట్రంప్ మాత్రం 2025 మే నుంచి భారత్-పాక్ ఉద్రిక్తతలను తానే తగ్గించానని పలుమార్లు ప్రకటించారు. ఆయన ఆ వాదనను దాదాపు 80 సార్లు పునరావృతం చేసినట్లు అధికార వర్గాల్లో చర్చనీయాంశమైంది. అయితే భారత వైఖరి మారలేదు. ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, ట్రంప్తో జరిగిన సంభాషణలో భారత్ మధ్యవర్తిత్వాన్ని అంగీకరించబోదని స్పష్టం చేసినట్లు విదేశాంగ శాఖ తెలిపింది. ఈ నేపథ్యంలో పాకిస్థాన్ మద్దతు ఉన్నప్పటికీ, నోబెల్ కమిటీ నిర్ణయం మానవ హక్కులు, అంతర్జాతీయ న్యాయం అంశాలపై పిళ్లే చేసిన పని వైపు మళ్లింది.
85 ఏళ్ల నవీ పిళ్లే అంతర్జాతీయ న్యాయ రంగంలో ప్రముఖ వ్యక్తిగా గుర్తింపు పొందారు. దక్షిణాఫ్రికాలో వర్ణవివక్ష కాలంలో న్యాయవాదిగా ఆమె పని రాజకీయంగా, న్యాయపరంగా సున్నితమైనదిగా నిలిచింది. అనంతరం అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ ట్రైబ్యునల్స్, అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ కోర్టు, ఐక్యరాజ్యసమితి వ్యవస్థల్లో ఆమె కీలక బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. “బలహీన వర్గాల హక్కుల కోసం న్యాయాన్ని సాధించే మార్గంలో పిళ్లే స్థిరమైన కట్టుబాటును చూపించారు,” అని నోబెల్ కమిటీ ఛైర్మన్ తన ప్రకటనలో అన్నారు.
నోబెల్ శాంతి బహుమతి ప్రపంచవ్యాప్తంగా రాజకీయ, మానవతా, దౌత్య రంగాల్లో విశేష ప్రాధాన్యం కలిగిన పురస్కారంగా భావించబడుతుంది. ఈ ఏడాది ఎంపిక ప్రక్రియలో ట్రంప్ పేరు చర్చకు వచ్చినప్పటికీ, కమిటీ చివరికి న్యాయ వ్యవస్థలు, హక్కుల పరిరక్షణ, అంతర్జాతీయ చట్టాల బలోపేతం వైపు దృష్టి సారించింది. నోబెల్ కమిటీ సాధారణంగా అభ్యర్థుల జాబితా లేదా ఎంపికలో జరిగిన చర్చలను ముందుగా వెల్లడించదు. అందువల్ల ట్రంప్ పేరుపై అంతర్గతంగా ఎంతవరకు చర్చ జరిగిందో అధికారికంగా తెలియలేదు.
ఈ అవార్డు కింద పిళ్లేకు 12 మిలియన్ స్వీడిష్ క్రోనార్ల నగదు బహుమతి అందుతుంది. ప్రస్తుత అంచనాల ప్రకారం ఇది సుమారు 1.2 మిలియన్ డాలర్లు, భారత కరెన్సీలో దాదాపు రూ.11.62 కోట్లు. పురస్కార ప్రదానం డిసెంబర్ 10న ఓస్లోలో జరుగుతుంది. ఆ కార్యక్రమంలో పిళ్లే నోబెల్ ఉపన్యాసం ఇవ్వనున్నారు. అంతర్జాతీయ న్యాయం, మానవ హక్కుల పరిరక్షణ, శాంతి మధ్య సంబంధాలపై ఆమె ప్రసంగం దృష్టి సారించే అవకాశం ఉందని నోబెల్ వర్గాలు తెలిపాయి.
