99TV News

    క్లైమేట్ సంక్షోభం: 1.5°C పరిమితిపై UN హెచ్చరిక

    క్లైమేట్ విపత్తును నివారించాలంటే ఇప్పుడే చర్యలు: UN రిపోర్ట్

    వాతావరణ విపత్తు తప్పించాలంటే తక్షణ చర్యలు అవసరమని ఐరాస హెచ్చరిక.

    1.5°C పరిమితి త్వరలో దాటే ప్రమాదముందని యునెప్ రిపోర్ట్; మీథేన్ తగ్గింపు, ఫాసిల్ ఫ్యూయెల్స్ దశలవారీ విరమణపై దృష్టి.

    రికార్డు స్థాయి హీట్‌వేవ్స్, భారీ వరదలు, తీవ్ర వాతావరణ ఘటనల నేపథ్యంలో భూగోళ ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల సురక్షిత పరిమితిని త్వరలో దాటే ప్రమాదముందని ఐక్యరాజ్యసమితి 2 సెప్టెంబర్ 2026న విడుదల చేసిన కొత్త రిపోర్ట్‌లో హెచ్చరించింది.

    ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యావరణ కార్యక్రమం విడుదల చేసిన తాజా రిపోర్ట్ ప్రకారం, పారిస్ ఒప్పందంలో నిర్ణయించిన పారిశ్రామికపూర్వ స్థాయిల కంటే 1.5°C ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల పరిమితిని నిలబెట్టుకోవడంలో ప్రపంచం ప్రస్తుతం విఫలమవుతోంది. అయితే ప్రభుత్వాలు, పరిశ్రమలు, సమాజాలు వెంటనే వేగవంతమైన, సమన్వయపూర్వకమైన, ప్రపంచవ్యాప్త చర్యలు చేపడితే శతాబ్దం చివరినాటికి ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదలను మళ్లీ 1.5°C కంటే దిగువకు తీసుకురావడం సాధ్యమని రిపోర్ట్ పేర్కొంది. ఉత్తరార్థగోళంలో ఇటీవల నెలల్లో నమోదైన తీవ్రమైన వేడి, విస్తృతంగా చెలరేగిన అటవీ మంటలు, ప్రాణనష్టం కలిగించిన వరదలు భవిష్యత్తులో ఎదురయ్యే ప్రమాదాలకు స్పష్టమైన హెచ్చరికలని ఐరాస ప్రధాన కార్యదర్శి ఆంటోనియో గుటెర్రెస్ 2 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూయార్క్‌లో అన్నారు.

    “1.5 డిగ్రీల కోసం పోరాటం అంటే మానవత్వం కోసం పోరాటం,” అని ఐరాస ప్రధాన కార్యదర్శి ఆంటోనియో గుటెర్రెస్ రిపోర్ట్ విడుదల సందర్భంగా అన్నారు. “రాబోయే కొన్ని సంవత్సరాల్లోనే 1.5°C పరిమితిని దాటే దిశగా మనం ఉన్నాం,” అని ఆయన పేర్కొన్నారు. వాతావరణ మార్పులను నియంత్రించడంలో ఆలస్యం జరిగే ప్రతి ఏడాది, ఉష్ణోగ్రతలో పెరిగే ప్రతి స్వల్ప భాగం కూడా మానవజీవితాలపై, జీవనోపాధులపై, ఆహార భద్రతపై, నీటి వనరులపై, జీవవైవిధ్యంపై ప్రభావం చూపుతుందని ఆయన హెచ్చరించారు. ప్రపంచం ఇప్పటికే వాతావరణ విపత్తును నివారించేందుకు నిర్ణయించిన పరిమితిని వేగంగా దాటుతోందని ఆయన అన్నారు.

    యునెప్ ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ ఇంగర్ ఆండర్సన్ కూడా ఇదే తీవ్రతతో స్పందించారు. “ఉష్ణోగ్రతలు నిరంతరం 1.5°C కంటే ఎక్కువగా ఉంటే మంచి ఫలితాలు ఏవీ ఉండవు,” అని ఆమె రిపోర్ట్ విడుదల సందర్భంగా చెప్పారు. “ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్రమైన హీట్‌వేవ్స్ ఇప్పటికే వాతావరణ ప్రభావాలు మరింత వేగంగా, మరింత తీవ్రంగా, మరింత దీర్ఘకాలంగా దాడి చేస్తాయని నిరూపిస్తున్నాయి; ఇవి మరిన్ని ప్రాణనష్టాలకు, లోతైన అంతరాయాలకు దారి తీస్తున్నాయి,” అని ఆమె అన్నారు. గ్రీన్‌హౌస్ గ్యాస్ ఉద్గారాలను తగ్గించడం, రెసిలియన్స్, అడాప్టేషన్ చర్యలను బలోపేతం చేయడం, 1.5°C పరిమితి మించిపోయే దశను వీలైనంత తక్కువగా, తాత్కాలికంగా ఉంచడం ఇప్పుడు అత్యవసరమని ఆమె పేర్కొన్నారు.

    2015లో కుదిరిన పారిస్ ఒప్పందంలో ప్రపంచ దేశాలు ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదలను పారిశ్రామికపూర్వ స్థాయిల కంటే 1.5°Cకు పరిమితం చేయాలని అంగీకరించాయి. శాస్త్రవేత్తల అంచనాల ప్రకారం, ఈ పరిమితి దాటితే తీవ్రమైన వాతావరణ ఘటనలు, సముద్ర మట్టాల పెరుగుదల, పర్యావరణ వ్యవస్థల క్షీణత, చిన్న దీవి దేశాలు, తీర నగరాలపై ముప్పు మరింత పెరుగుతుంది. యునెప్ తాజా రిపోర్ట్ ఈ హామీ అమలులో ఉన్న లోటును స్పష్టంగా చూపించిందని ఐరాస అధికారులు తెలిపారు. ప్రభుత్వాలు తమ జాతీయ వాతావరణ ప్రణాళికలు, నెట్ జీరో హామీలు, అడాప్టేషన్ ఫైనాన్స్ లక్ష్యాలను మరింత బలంగా అమలు చేయాలని రిపోర్ట్ సూచించింది.

    గుటెర్రెస్ వ్యాఖ్యల ప్రకారం, ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల పరిమితి తాత్కాలికంగా దాటినప్పటికీ, దానిని శతాబ్దం చివరినాటికి మళ్లీ తగ్గించేందుకు అవకాశాలు ఇంకా ఉన్నాయి. “శతాబ్దం ముగిసేలోపు ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదలను మళ్లీ 1.5°C కంటే దిగువకు తీసుకురాగలం,” అని ఆయన అన్నారు. “ఓవర్‌షూట్‌ను వీలైనంత చిన్నదిగా, తక్కువ కాలంగా ఉంచాలి; ఉష్ణోగ్రతలు ఎంత పెరుగుతాయి, 1.5 కంటే ఎన్ని రోజులు, ఎన్ని సంవత్సరాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి అన్నదాన్ని పరిమితం చేయాలి,” అని ఆయన చెప్పారు. ఫాసిల్ ఫ్యూయెల్స్‌ను దశలవారీగా విరమించడం, రిన్యూవబుల్స్ విప్లవాన్ని వేగవంతం చేయడం, మీథేన్ కాలుష్యాన్ని గణనీయంగా తగ్గించడం, భూమి, అడవులు, సముద్రాలను రక్షించడం ఈ మార్గంలో కీలక చర్యలని ఆయన పేర్కొన్నారు.

    HIGHLIGHTS

    - 1.5°C పరిమితి త్వరలో దాటే ప్రమాదమని ఐరాస హెచ్చరిక

    - 2 సెప్టెంబర్ 2026న యునెప్ కొత్త రిపోర్ట్ విడుదల

    - “1.5 డిగ్రీల పోరాటం మానవత్వం కోసం” అని గుటెర్రెస్

    - మీథేన్ తగ్గింపు, అడవుల రక్షణ, ఫాసిల్ ఫ్యూయెల్స్ విరమణ కీలకం

    - అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు అడాప్టేషన్ ఫైనాన్స్‌ను 3 రెట్లు పెంచాలని పిలుపు

    రిపోర్ట్ ప్రకారం, 1.5°C కంటే ప్రతి అదనపు భాగం ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల ప్రమాదాలను మరింత తీవ్రం చేస్తుంది. ఎక్కువ వేడి, అసాధారణ వర్షపాతం, భారీ వరదలు, పొడిబారిన భూభాగాలు, పంటల నష్టం, నీటి కొరత, మౌలిక సదుపాయాలపై ఒత్తిడి వంటి పరిణామాలు మరింత తరచుగా, తీవ్రంగా నమోదయ్యే అవకాశముందని ఐరాస పేర్కొంది. చిన్న దీవి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు, తక్కువ ఎత్తులోని తీర నగరాలు సముద్ర మట్టం పెరుగుదల, తుఫానుల తీవ్రత, ఉప్పునీటి చొరబాటు వంటి ముప్పులకు ఎక్కువగా గురయ్యే అవకాశం ఉందని రిపోర్ట్ హెచ్చరించింది. పర్యావరణ వ్యవస్థలు దెబ్బతింటే వాటి ప్రభావం ఆహార భద్రత, ఆరోగ్యం, జీవనోపాధులపై నేరుగా పడుతుందని కూడా పేర్కొంది.

    ఉష్ణోగ్రతలు ఎక్కువ కాలం అధికంగా కొనసాగితే తిరిగి మళ్లించడం కష్టమైన టిప్పింగ్ పాయింట్ల ముప్పు పెరుగుతుందని రిపోర్ట్ తెలిపింది. ప్రధాన ఐస్ షీట్లు అస్థిరం కావడం, అమెజాన్ రెయిన్‌ఫారెస్ట్ క్షీణత వంటి పరిణామాలు ప్రపంచ వాతావరణ వ్యవస్థపై దీర్ఘకాల ప్రభావం చూపవచ్చని యునెప్ పేర్కొంది. ఈ మార్పులు ఒక్కో ప్రాంతానికి మాత్రమే పరిమితం కాకుండా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలు, వలసలు, ఆహార సరఫరా గొలుసులు, ప్రజారోగ్య వ్యవస్థలపై విస్తృత ప్రభావం చూపే అవకాశముందని రిపోర్ట్ సూచించింది. అందువల్ల మిటిగేషన్ చర్యలు, అడాప్టేషన్ చర్యలు ఒకదానికొకటి ప్రత్యామ్నాయాలు కాకుండా కలిసికట్టుగా ముందుకు సాగాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొంది.

    ప్రకృతి ఆధారిత కూలింగ్ చర్యలు, పట్టణాల్లో వేడి తగ్గించే ప్రణాళికలు, నీటి నిర్వహణ వ్యవస్థల బలోపేతం, ప్రమాదంలో ఉన్న ప్రాంతాల ప్రజలకు ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలు, తీర రక్షణ చర్యలు వంటి అడాప్టేషన్ ప్రాధాన్యాలు రిపోర్ట్‌లో ప్రస్తావించబడ్డాయి. అదే సమయంలో విద్యుత్ ఉత్పత్తి, రవాణా, పరిశ్రమలు, వ్యవసాయం, వ్యర్థాల నిర్వహణ రంగాల్లో ఉద్గారాలను వేగంగా తగ్గించాల్సిన అవసరం ఉందని యునెప్ తెలిపింది. నెట్ జీరో లక్ష్యం తుది గమ్యం కాదని, దీర్ఘకాలంలో గ్రీన్‌హౌస్ గ్యాస్ ఉద్గారాలను నిలకడగా మరింత తగ్గించే నెట్ నెగటివ్ దిశగా అది ఒక మైలురాయి మాత్రమేనని రిపోర్ట్ స్పష్టం చేసింది.

    “ప్రతి డిగ్రీ భాగం ప్రాణాలను ఖర్చు చేయిస్తుంది, జీవనోపాధులను నాశనం చేస్తుంది, అసమానతలను మరింత లోతుగా చేస్తుంది, పర్యావరణ వ్యవస్థలను తిరగదిద్దలేని నష్టానికి దగ్గర చేస్తుంది,” అని గుటెర్రెస్ అన్నారు. ఈ వ్యాఖ్య వాతావరణ చర్యల్లో సమయపాలన ప్రాధాన్యాన్ని స్పష్టం చేస్తుందని ఐరాస అధికారులు పేర్కొన్నారు. అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు అడాప్టేషన్ ఫైనాన్స్‌ను 3 రెట్లు పెంచాలని, ఆ నిధులు అత్యంత ప్రమాదంలో ఉన్న దేశాలు, కమ్యూనిటీలు, ప్రజలకు నిజంగా చేరేలా చూడాలని గుటెర్రెస్ పిలుపునిచ్చారు. చారిత్రకంగా వాతావరణ మార్పులకు ఎక్కువ బాధ్యత కలిగిన దేశాలు అత్యధిక ఆశయాలతో, అత్యంత వేగంగా చర్యలు తీసుకోవాలని రిపోర్ట్‌లో సూచించబడింది.

    రిపోర్ట్ విజయానికి అవసరమైన పరిస్థితులుగా బలమైన రాజకీయ సంకల్పం, బహుపాక్షిక సహకారం, సమర్థవంతమైన పాలసీలు, సమగ్ర పాలన, తగిన ఫైనాన్స్‌ను గుర్తించింది. వాతావరణ సంక్షోభం పర్యావరణ సమస్య మాత్రమే కాకుండా ఆర్థిక, ఆరోగ్య, భద్రత, అభివృద్ధి అంశాలతో అనుసంధానమైందని ఐరాస పేర్కొంది. ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదలను తగ్గించే చర్యలు ఆలస్యమైతే భవిష్యత్తులో అడాప్టేషన్ ఖర్చులు, విపత్తుల అనంతర పునర్నిర్మాణ వ్యయాలు, బీమా ఒత్తిళ్లు, ప్రభుత్వ ఆర్థిక భారాలు పెరిగే అవకాశం ఉందని రిపోర్ట్ సూచించింది. అదే సమయంలో రిన్యూవబుల్ ఎనర్జీ, ఎనర్జీ ఎఫిషియెన్సీ, అడవుల పరిరక్షణ, శుభ్రమైన రవాణా రంగాల్లో పెట్టుబడులు ఉపాధి, ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు, ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని పెంచగలవని పేర్కొంది.

    “శాస్త్రం స్పష్టంగా ఉంది,” అని గుటెర్రెస్ అన్నారు. “పరిష్కారాలు మన చేతుల్లోనే ఉన్నాయి, వాటిని అమలు చేయడానికి ప్రపంచం ఇంతకుముందెన్నడూ లేనంతగా సిద్ధంగా ఉంది. ఇప్పుడు ఆశయాన్ని పెంచి చర్యలను వేగవంతం చేయాల్సిన సమయం,” అని ఆయన చెప్పారు. ఇంగర్ ఆండర్సన్ కూడా ప్రభుత్వాలు ప్రస్తుత దిశను మార్చగలవని పేర్కొన్నారు. “ఇప్పుడు వాతావరణ చర్యలను రెట్టింపు చేయాల్సిన సమయం,” అని ఆమె అన్నారు. “సరైన మార్గంలోకి రావడం మనకు సాధ్యం, అలాగే తప్పనిసరి,” అని ఆమె చెప్పారు.

    రాబోయే దశలో దేశాలు తమ జాతీయ వాతావరణ ప్రణాళికలను మరింత కఠినంగా సవరించడం, నెట్ జీరో హామీలను అమలు చేసే స్పష్టమైన విధానాలను ప్రకటించడం, అడాప్టేషన్ ఫైనాన్స్‌పై నిధుల ప్రవాహాన్ని పెంచడం కీలకంగా ఉండనుంది. ఐరాస ప్రకారం, రిపోర్ట్‌లో సూచించిన చర్యలు రాజకీయ నిర్ణయాలుగా, బడ్జెట్ కేటాయింపులుగా, రంగాలవారీ అమలు ప్రణాళికలుగా మారితేనే 1.5°C లక్ష్యానికి తిరిగి చేరే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రపంచ ప్రభుత్వాలు, ఆర్థిక సంస్థలు, ప్రైవేట్ రంగం తర్వాతి వాతావరణ చర్చల్లో ఈ హెచ్చరికలను ఎలా అమలులోకి తీసుకెళ్తాయన్నదే ఇప్పుడు గమనించాల్సిన అంశంగా ఉంది.