99TV News

    UNCCD COP17: ఎడారీకరణ, కరువు నిరోధంపై కీలక నిర్ణయాలు

    UNCCD COP17 ముగింపు: భూక్షీణత, కరువు నిరోధకతపై ప్రపంచ దృష్టి

    యూఎన్‌సీసీడీ కాప్17 ముగింపు: ఎడారి విస్తరణ, కరవుపై దేశాలు కొత్త కార్యాచరణకు పిలుపు

    మంగోలియా సమావేశంలో మేతభూములు, పశుపాలకులు, కరువు నిరోధకత, ప్రకృతి ఆధారిత పరిష్కారాలు ప్రధాన చర్చాంశాలుగా నిలిచాయి

    ఉలాన్‌బాటర్, ఆగస్టు 29 —

    ఎడారి విస్తరణ, భూక్షీణత, కరువు సమస్యలను ఎదుర్కొనేందుకు ఉలాన్‌బాటర్‌లో జరిగిన ఐక్యరాజ్యసమితి ఎడారి విస్తరణ నిరోధక కన్వెన్షన్ కాప్17 శనివారం ముగిసింది. ప్రభుత్వాలు, శాస్త్రవేత్తలు, పౌర సమాజం, పశుపాలక సముదాయాలు పాల్గొన్న ఈ సమావేశం భూ పునరుద్ధరణను ఆహార భద్రత, జీవనోపాధి, వలసల నివారణతో అనుసంధానించింది.

    “భూమిని పునరుద్ధరించడం, ఆశను పునరుద్ధరించడం” అనే ఇతివృత్తంతో జరిగిన ఈ సమావేశంలో ప్రపంచ భూవనరులపై పెరుగుతున్న ఒత్తిడిని దేశాలు ప్రాధాన్యంగా చర్చించాయి. కన్వెన్షన్ పరిధిలో సమర్పించిన అంచనాల ప్రకారం ప్రపంచ భూభాగంలో 40 శాతం వరకు భూక్షీణత ప్రభావం కనిపిస్తుండగా, అది నీటి లభ్యత, వ్యవసాయ ఉత్పాదకత, గ్రామీణ ఆదాయాలపై నేరుగా ప్రభావం చూపుతోంది. 2026ను ఐక్యరాజ్యసమితి అంతర్జాతీయ మేతభూములు, పశుపాలకుల సంవత్సరంగా గుర్తించిన నేపథ్యంలో, ఈ సమావేశం మేతభూములపై ఆధారపడే సముదాయాల హక్కులు, జీవనోపాధి, భూవినియోగ విధానాలపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా కరువులు మరింత తీవ్రమవుతున్నాయని, వాటిని విపత్తు తర్వాత సహాయక చర్యలకే పరిమితం చేయకుండా ముందస్తు సిద్ధత, డేటా ఆధారిత పెట్టుబడులు, దీర్ఘకాల భూసంరక్షణతో ఎదుర్కోవాల్సి ఉందని ప్రతినిధులు అన్నారు.

    మంగోలియా తన భూభాగంలో దాదాపు 77 శాతం క్షీణించిన పరిస్థితిని చూపిస్తూ, జాతీయ స్థాయిలో 2021లో ప్రారంభించిన “బిలియన్ ట్రీ్స్” కార్యక్రమాన్ని సమావేశంలో ప్రస్తావించింది. 2030 నాటికి 1 బిలియన్ చెట్లు నాటే లక్ష్యంతో ఆ దేశం చేపట్టిన ఈ కార్యక్రమం, కాప్17 చర్చల్లో ఆతిథ్య దేశ నాయకత్వానికి ప్రధాన ఉదాహరణగా నిలిచింది. అయితే చర్చల్లో పాల్గొన్న అనేక వర్గాలు చెట్ల నాటకమే ప్రతి భూభాగానికి సమాధానం కాదని, మేతభూములు, సవన్నాలు, పొదల ప్రాంతాలు, ఎడారి అంచు ప్రాంతాలు ప్రత్యేక పర్యావరణ వ్యవస్థలుగా గుర్తించాల్సిన అవసరాన్ని రేఖాంకితం చేశాయి. భూసంరక్షణలో స్థానిక సముదాయాల పాత్రను బలోపేతం చేయడం, సంప్రదాయ జ్ఞానాన్ని శాస్త్రీయ పద్ధతులతో కలపడం కూడా చర్చల్లో ప్రధాన అంశాలుగా నిలిచాయి.

    కాప్17లో ప్రపంచంలో మొదటిసారిగా సమగ్ర సాంకేతిక సాధనంగా కరువు నిరోధకత సూచికను ప్రారంభించారు. కృత్రిమ మేధ ఆధారిత విశ్లేషణలు, దుర్బలత మ్యాపింగ్ ద్వారా దేశాలు కరువులను ముందుగా అంచనా వేసే సామర్థ్యం, సిద్ధత, అనుకూలతలను కొలిచే విధంగా ఈ సూచిక రూపొందించబడింది. యూఎన్‌సీసీడీ, లక్సెంబర్గ్ కలిసి కరువు నిరోధకత పెట్టుబడి సదుపాయాన్ని కూడా ప్రారంభించాయి. ప్రభుత్వ నిధులను ప్రమాదనివారణ సాధనంగా ఉపయోగించి ప్రైవేటు, సంస్థాగత పెట్టుబడులను నీటి భద్రత, వాతావరణ నిరోధక వ్యవసాయం, భూ పునరుద్ధరణ వైపు మళ్లించడం దీని లక్ష్యం. సమావేశంలో కొత్తగా, ప్రతిపాదిత దశలో ఉన్న 1.3 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్ల ఫైనాన్స్‌ను ప్రకటించారు.

    కానీ కరువు అంశంపై చట్టబద్ధమైన గ్లోబల్ ఒప్పందం విషయంలో దేశాలు ఏకాభిప్రాయానికి రాలేకపోయాయి. కరువు నిరోధకతకు వార్షికంగా 278 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్ల ఫైనాన్స్ లోటు ఉందని చర్చల్లో ప్రస్తావించినప్పటికీ, బలవంతపు అమలు విధానాలపై అభిప్రాయ భేదాలు కొనసాగాయి. ప్రతిపాదిత ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లో దేశాలు జాతీయ కరువు ప్రణాళికలను రూపొందించడం, వర్షపాతం, నేల తేమ, దుర్బలత, ప్రమాదాలపై ఉమ్మడి హెచ్చరిక వ్యవస్థలు, మానిటరింగ్, డేటా షేరింగ్ వ్యవస్థలను ఏర్పరచడం వంటి అంశాలు ఉన్నాయి. చివరికి కరువును కాప్18 నుంచి ప్రత్యేక అజెండా అంశంగా చేర్చాలని నిర్ణయించడంతో, ఈ చర్చలు 2028లో ఈజిప్టు షార్మ్ ఎల్-షేక్‌లో మళ్లీ ప్రధానంగా ముందుకు రానున్నాయి.

    భారత్ సమావేశంలో సముదాయ ఆధారిత, శాస్త్రీయ భూ పునరుద్ధరణ అవసరాన్ని ప్రస్తావించింది. భారత ప్రతినిధి బృందం మొదటిసారిగా “గ్రాస్‌ల్యాండ్స్ అండ్ అదర్ ఓపెన్ నేచురల్ ఎకోసిస్టమ్స్ గైడ్”ను విడుదల చేసింది. థార్, బన్ని, డెక్కన్ సవన్నాలు, లోయల అంచు ప్రాంతాలు, పొదల భూభాగాలు కేవలం చెట్లు లేని “వేస్ట్‌ల్యాండ్స్” కాదని, అవి ప్రత్యేక జీవవైవిధ్యానికి, పశుపోషణకు, నీటి నిల్వకు కీలకమని భారత్ తెలిపింది. బాన్ ఛాలెంజ్ కింద 2030 నాటికి 26 మిలియన్ హెక్టార్ల లక్ష్యంతో పోలిస్తే, భారత్ ఇప్పటికే 21.76 మిలియన్ హెక్టార్ల క్షీణించిన, అడవులు తగ్గిన భూమిని పునరుద్ధరణ కిందకు తీసుకువచ్చినట్లు ప్రతినిధులు వివరించారు.

    HIGHLIGHTS

    - కాప్17 ఉలాన్‌బాటర్‌లో ఆగస్టు 29న ముగిసింది

    - ప్రపంచ భూభాగంలో 40 శాతం వరకు భూక్షీణత ప్రభావం

    - మంగోలియా భూమిలో దాదాపు 77 శాతం క్షీణించింది

    - భారత్ 21.76 మిలియన్ హెక్టార్లను పునరుద్ధరణ కిందకు తెచ్చింది

    - కాప్18ను ఈజిప్టు 2028లో నిర్వహించనుంది

    భారత్ అంతర్జాతీయ ఫైనాన్స్‌పై కూడా స్పష్టమైన వైఖరి వెల్లడించింది. భూ పునరుద్ధరణకు తగినంత, అంచనా వేయగలిగిన, నిరంతర ఫైనాన్స్ అవసరమని భారత ప్రతినిధులు చెప్పారు. దేశీయంగా సావరిన్ గ్రీన్ బాండ్లు, గ్రీన్ క్రెడిట్ ప్రోగ్రామ్ వంటి చర్యలను భారత్ ప్రస్తావించింది. పశుపాలకులను మేతభూముల పరిరక్షకులుగా గుర్తించడం, మేత హక్కులకు భద్రత కల్పించడం, సంప్రదాయ పరిజ్ఞానాన్ని ఆధునిక సైన్స్‌తో అనుసంధానించడం అవసరమని భారత్ తెలిపింది. రాజస్థాన్‌లోని ఒరాన్స్ వంటి సముదాయ రక్షిత పవిత్ర వనాలు జీవవైవిధ్యం, వృక్షావరణం, నీటి వనరులను కాపాడుతున్నాయని ప్రతినిధులు ఉదాహరణగా పేర్కొన్నారు.

    మేతభూములపై 2024 యూఎన్‌సీసీడీ రిపోర్ట్ ప్రకారం ప్రపంచ మేతభూముల్లో దాదాపు 40 నుంచి 45 శాతం వరకు క్షీణించాయి. ఇది ప్రపంచ ఆహార సరఫరాలో 1/6 భాగాన్ని, గ్రహ కార్బన్ నిల్వల్లో 1/3 భాగాన్ని ప్రభావితం చేసే ప్రమాదం ఉందని ఆ రిపోర్ట్ పేర్కొంది. భారత్‌లో మేతభూములు సుమారు 1.21 మిలియన్ చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఉన్నప్పటికీ, గడ్డి భూముల్లో 5 శాతానికి తక్కువ మాత్రమే రక్షిత ప్రాంతాల పరిధిలో ఉన్నాయని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. గడ్డి భూముల విస్తీర్ణం 2005లో 18 మిలియన్ హెక్టార్ల నుంచి 2015లో 12 మిలియన్ హెక్టార్లకు తగ్గిన విషయం విధాన రూపకర్తలకు ప్రధాన హెచ్చరికగా నిలుస్తోంది.

    భూక్షీణతను ఎదుర్కొనే విధానాల్లో వ్యవసాయం, నీరు, అటవీ, గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖల మధ్య సమన్వయం లోపం పునరావృత సమస్యగా సమావేశంలో చర్చించబడింది. నీటి కొరత ఉన్న ప్రాంతాల్లో వరి, చెరకు వంటి నీటి అవసరం అధికమైన పంటలకు ప్రోత్సాహాలు కొనసాగితే భూగర్భజలాలపై ఒత్తిడి పెరుగుతుందని నిపుణులు తెలిపారు. కామన్ ప్రాపర్టీ రిసోర్సెస్‌గా పరిగణించే గోచర్లు, ఒరాన్స్ ఆక్రమణకు గురవడంతో మేత ఒత్తిడి పెరుగుతోందని, పురుషుల వలసల కారణంగా వ్యవసాయ బాధ్యతలు చేపట్టే మహిళలకు భూ హక్కులు స్పష్టంగా లేకపోతే రుణాలు, ఇన్సూరెన్స్, సబ్సిడీలు, ఎక్స్‌టెన్షన్ సేవలకు చేరుకోవడంలో అవరోధాలు ఉంటాయని సమావేశాల్లో ప్రస్తావించబడింది.

    యూఎన్‌సీసీడీ 1994లో ఆమోదించబడింది. 1992లో రియో డి జనీరోలో జరిగిన ఎర్త్ సమ్మిట్ నుంచి వచ్చిన రియో కన్వెన్షన్లలో ఇది ఒకటి. వాతావరణ మార్పులపై యూఎన్‌ఎఫ్‌సీసీసీ, జీవవైవిధ్యంపై యూఎన్‌సీబీడీతో పాటు, ఎడారి విస్తరణ, కరువు ప్రభావాలను చట్టబద్ధంగా పరిష్కరించే ఏకైక అంతర్జాతీయ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌గా యూఎన్‌సీసీడీ కొనసాగుతోంది. ల్యాండ్ డిగ్రడేషన్ న్యూట్రాలిటీ అనే లక్ష్యం, అంటే భూవనరుల పరిమాణం, నాణ్యత స్థిరంగా ఉండడం లేదా మెరుగుపడడం, ఈ కన్వెన్షన్ ప్రధాన కార్యాచరణ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌గా ఉంది. ఇందులో 197 పార్టీలు ఉండగా, 196 దేశాలు, యూరోపియన్ యూనియన్ భాగస్వాములుగా ఉన్నాయి.

    భారత్ 2019లో న్యూఢిల్లీలో యూఎన్‌సీసీడీ కాప్14కు ఆతిథ్యం ఇచ్చింది. అప్పుడు ఆమోదించిన న్యూ ఢిల్లీ డిక్లరేషన్ ఎడారి విస్తరణను ఎదుర్కోవడం, భూక్షీణతను నిలువరించడం లక్ష్యాలపై దృష్టి పెట్టింది. దేశీయంగా భారత్ 2001లో ప్రారంభించి 2023లో సవరించిన నేషనల్ యాక్షన్ ప్లాన్ టు కంబాట్ డెజర్టిఫికేషన్, ప్రధాన్ మంత్రి కృషి సించాయి యోజన కింద వాటర్‌షెడ్ అభివృద్ధి, గ్రీన్ ఇండియా మిషన్, సోయిల్ హెల్త్ కార్డ్ స్కీమ్, ఇస్రో డెజర్టిఫికేషన్ అండ్ ల్యాండ్ డిగ్రడేషన్ అట్లస్, మిషన్ అమృత్ సరోవర్, అరావల్లి గ్రీన్ వాల్ ఇనిషియేటివ్ వంటి చర్యలను కొనసాగిస్తోంది. ఉపగ్రహ డేటా, జీఐఎస్, నేల తేమ మానిటరింగ్, స్థానిక స్థాయి ప్రణాళికల సమన్వయం మరింత బలోపేతం కావాల్సిన అంశాలుగా నిలిచాయి.

    కాప్17 ముగిసినా, కరువు ఒప్పందంపై నిర్ణయం వాయిదా పడటం వల్ల తదుపరి చర్చల రాజకీయ ప్రాముఖ్యత పెరిగింది. 2024లో రియాధ్‌లో జరిగిన కాప్16లో ప్రారంభమైన గ్లోబల్ డ్రాట్ రెసిలియెన్స్ పార్ట్‌నర్‌షిప్‌కు 2.15 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్ల ప్రారంభ హామీలు లభించాయి; కాప్17లో ప్రకటించిన 1.3 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్ల కొత్త, పైప్‌లైన్ ఫైనాన్స్‌తో కలిపి వాటి అమలుపై ఇప్పుడు దృష్టి ఉంటుంది. 2028లో షార్మ్ ఎల్-షేక్‌లో జరిగే కాప్18లో జాతీయ కరువు ప్రణాళికలు, ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలు, ఫైనాన్స్ మెకానిజంలపై దేశాలు మళ్లీ చర్చించనున్నాయి.