రష్యా ఆయిల్పై ఇతరులకు ఆంక్షలు, సొంత యురేనియం దిగుమతులకు అమెరికా మినహాయింపు
ట్రంప్ సంతకం చేసిన కొత్త ఆంక్షల చట్టం భారత్, చైనాపై ఒత్తిడి పెంచుతుండగా, రష్యా యురేనియం దిగుమతులకు మినహాయింపు ఇచ్చింది
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ శుక్రవారం ‘లిండ్సే ఓ. గ్రాహమ్ సాంక్షనింగ్ రష్యా అండ్ ఇరాన్ యాక్ట్ ఆఫ్ 2026’పై సంతకం చేశారు. ఉక్రెయిన్ యుద్ధం నేపథ్యంలో రష్యా ఎనర్జీ ఆదాయాలను తగ్గించే లక్ష్యంతో రూపొందిన ఈ చట్టం, రష్యా ఆయిల్, గ్యాస్ ప్రధాన దిగుమతిదారులపై 100% వరకు టారిఫ్లు విధించే అధికారం అధ్యక్షుడికి ఇస్తోంది.
కొత్త చట్టం భారత్, చైనా వంటి దేశాల రష్యా ఆయిల్ కొనుగోళ్లను లక్ష్యంగా చేసుకున్నప్పటికీ, అమెరికా న్యూక్లియర్ పవర్ పరిశ్రమకు కీలకమైన లో-ఎన్రిచ్డ్ యురేనియం దిగుమతులకు మినహాయింపు ఇవ్వడం వల్ల దాని అమలుపై కొత్త చర్చ మొదలైంది. చట్టంలోని నిబంధన ప్రకారం, అమెరికాలోని న్యూక్లియర్ రియాక్టర్లకు అవసరమైన కొన్ని లో-ఎన్రిచ్డ్ యురేనియం దిగుమతులకు ఈ టైటిల్ వర్తించదని స్పష్టం చేయబడింది. రష్యా నుంచి ఆయిల్ కొనుగోళ్లు తగ్గించాలని అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలపై ఒత్తిడి పెంచుతున్న సమయంలో, అదే రష్యా నుంచి అమెరికా తన న్యూక్లియర్ రంగానికి అవసరమైన యురేనియం కొనుగోళ్లు కొనసాగించేందుకు మార్గం ఉంచడం విధాన పరమైన విరుద్ధతగా వాణిజ్య వర్గాల్లో చర్చకు దారితీసింది.
ఈ పరిణామం భారత్కు సున్నితమైన సమయంలో వచ్చింది. భారత్-అమెరికా ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పంద చర్చలు తుది దశలో ఉండగా, కొత్త చట్టం ద్వారా వాషింగ్టన్కు న్యూఢిల్లిపై అదనపు ఒత్తిడి సాధనం లభించవచ్చని భారత వాణిజ్య విధాన వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్ అమెరికా పర్యటనకు కొన్ని రోజుల ముందు ఈ చట్టం అమల్లోకి రావడం కూడా దౌత్యపరంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ఆయన వైట్హౌస్కు రావడం 10 ఏళ్లలో ఇదే మొదటి సారి కావడం వల్ల, బీజింగ్పై వాషింగ్టన్ ఒత్తిడి ఎలా ఉండబోతుందన్న దానిపై కూడా దృష్టి పడింది.
చట్టం ప్రకారం రష్యా ఆయిల్, గ్యాస్ను అధికంగా దిగుమతి చేసుకునే దేశాలపై 100% వరకు అదనపు టారిఫ్లు విధించే అవకాశం అమెరికా అధ్యక్షుడికి ఉంటుంది. అయితే ఈ అధికారం తప్పనిసరిగా అమలు చేయాల్సిందే అనే విధంగా కాకుండా, కార్యనిర్వాహక నిర్ణయానికి వదిలినందున, దాని అమలు రాజకీయ, దౌత్య, వాణిజ్య లెక్కలపై ఆధారపడే అవకాశం ఉంది. భారత వర్గాల అంచనా ప్రకారం, చైనా రష్యా క్రూడ్ను భారత్ కంటే ఎక్కువగా కొనుగోలు చేస్తున్నప్పటికీ, వాషింగ్టన్ ప్రతీకార చర్యల భయం వల్ల బీజింగ్పై జాగ్రత్తగా, న్యూఢిల్లీపై మరింత ప్రత్యక్ష ఒత్తిడి తెచ్చే అవకాశం ఉంది.
విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ గురువారం విడుదల చేసిన ప్రకటనలో, “విభిన్న వనరుల నుంచి సరఫరా, మారుతున్న మార్కెట్ పరిస్థితుల ఆధారంగా దేశ ఎనర్జీ సెక్యూరిటీని నిర్ధారించేందుకు ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉంది” అని తెలిపింది. ప్రతిపాదిత చట్టం భారత్-అమెరికా సంబంధాలపై, అలాగే గ్లోబల్ ఎనర్జీ మార్కెట్పై కలిగించే ప్రభావాలను అమెరికా ప్రతినిధులతో జరిగిన చర్చల్లో ప్రస్తావించినట్లు మంత్రిత్వ శాఖ పేర్కొంది. ఈ వ్యాఖ్యలు, చట్టంపై న్యూఢిల్లీ అధికారికంగా జాగ్రత్తగా స్పందిస్తున్నప్పటికీ, దాని ఆచరణాత్మక ప్రభావాలపై ఆందోళన ఉందనే సంకేతాన్ని ఇస్తున్నాయి.
అమెరికా చట్టంలో యురేనియం మినహాయింపు ప్రత్యేకంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. చట్టంలోని సంబంధిత నిబంధన, “న్యూక్లియర్ రియాక్టర్ల కోసం కొన్ని లో-ఎన్రిచ్డ్ యురేనియం దిగుమతులకు మినహాయింపు — ఈ టైటిల్ అమెరికాలోకి దిగుమతి అయ్యే నిర్దిష్ట లో-ఎన్రిచ్డ్ యురేనియంకు వర్తించదు” అని చెబుతోంది. ఈ మినహాయింపు వల్ల అమెరికా న్యూక్లియర్ విద్యుత్ ప్లాంట్లకు అవసరమైన ఇంధన సరఫరా నిలిచిపోకుండా ఉంటుంది. అదే సమయంలో రష్యా ఎనర్జీ ఆదాయాలను తగ్గించడం చట్టం ప్రకటిత లక్ష్యంగా ఉండటంతో, ఆయిల్ దిగుమతులపై కఠిన వైఖరి, యురేనియంపై మినహాయింపు మధ్య విధాన సమతుల్యత ప్రశ్నార్థకంగా మారింది.
అమెరికా ఇంటర్నేషనల్ ట్రేడ్ కమిషన్ గణాంకాల ప్రకారం, 2025లో అమెరికా రష్యా నుంచి $1.02 బిలియన్ విలువైన ఎన్రిచ్డ్ యురేనియం దిగుమతి చేసుకుంది. అది ఆ కాలానికి అమెరికా మొత్తం ఎన్రిచ్డ్ యురేనియం దిగుమతుల్లో 23.42%గా ఉంది. రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం ప్రారంభమైన 2022లో ఈ విలువ $829.75 మిలియన్ కాగా, 2025 నాటికి $1.02 బిలియన్కు చేరింది. అంటే యుద్ధం తర్వాత అమెరికా రష్యా నుంచి ఎన్రిచ్డ్ యురేనియం దిగుమతులు 23.75% పెరిగాయి. రష్యా, అమెరికా న్యూక్లియర్ ఇంధన సరఫరాలో ప్రధాన వనరులలో ఒకటిగా కొనసాగుతోందని ఈ గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.
HIGHLIGHTS
- చట్టం రష్యా ఆయిల్ దిగుమతిదారులపై 100% టారిఫ్కు వీలు కల్పిస్తుంది
- లో-ఎన్రిచ్డ్ యురేనియం దిగుమతులకు అమెరికా ప్రత్యేక మినహాయింపు ఇచ్చింది
- 2025లో రష్యా నుంచి అమెరికా $1.02 బిలియన్ యురేనియం దిగుమతి చేసుకుంది
- భారత్ ఆగస్టులో రోజుకు 2.08 మిలియన్ బ్యారెల్స్ రష్యా ఆయిల్ దిగుమతి చేసుకుంది
- విదేశాంగ శాఖ ఎనర్జీ సెక్యూరిటీపై కట్టుబాటు ఉందని తెలిపింది
రష్యా తప్ప అమెరికా 2025లో యునైటెడ్ కింగ్డమ్ నుంచి $1,352.72 మిలియన్, ఫ్రాన్స్ నుంచి $886.47 మిలియన్, నెదర్లాండ్స్ నుంచి $648.68 మిలియన్, జర్మనీ నుంచి $307.65 మిలియన్ విలువైన ఎన్రిచ్డ్ యురేనియం దిగుమతి చేసుకుంది. చైనా నుంచి $118.48 మిలియన్, జపాన్ నుంచి $30.59 మిలియన్, బెల్జియం నుంచి $12.61 మిలియన్ దిగుమతులు నమోదయ్యాయి. ఈ గణాంకాలు యురేనియం సరఫరా వ్యవస్థ పరిమిత వనరులపై ఆధారపడి ఉందని చూపుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ఎన్రిచ్మెంట్ సామర్థ్యం కొద్దిమంది సరఫరాదారుల వద్దే కేంద్రీకృతమై ఉండటం అమెరికా వంటి పెద్ద న్యూక్లియర్ పవర్ వినియోగదారులకు వ్యూహాత్మక పరిమితులను సృష్టిస్తోంది.
న్యూక్లియర్ రియాక్టర్లలో విద్యుత్ ఉత్పత్తికి యురేనియం-235 ఐసోటోప్ ఫిషన్ ప్రక్రియలో విడిపోయి వేడి రూపంలో ఎనర్జీ విడుదల చేస్తుంది. సహజ యురేనియంలో యురేనియం-235 శాతం కేవలం 0.7% మాత్రమే ఉండగా, మిగిలిన 99.3% ప్రధానంగా యురేనియం-238గా ఉంటుంది. లైట్ వాటర్ రియాక్టర్లలో నిరంతర ఫిషన్ చైన్ రియాక్షన్ కొనసాగించాలంటే యురేనియం-235 సాంద్రతను సాధారణంగా 3% నుంచి 5% వరకు పెంచాలి. ఈ ప్రక్రియనే ఎన్రిచ్మెంట్ అంటారు. అమెరికా న్యూక్లియర్ రియాక్టర్లలో అధిక భాగం లైట్ వాటర్ రియాక్టర్ టెక్నాలజీపై ఆధారపడటం వల్ల లో-ఎన్రిచ్డ్ యురేనియం సరఫరా స్థిరత్వం కీలకమవుతోంది.
అమెరికా ఎనర్జీ ఇన్ఫర్మేషన్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ ప్రకారం, అమెరికాలోని 96 పెద్ద కమర్షియల్ లైట్ వాటర్ రియాక్టర్లకు ప్రతి సంవత్సరం దాదాపు 2,000 మెట్రిక్ టన్నుల యురేనియం లో-ఎన్రిచ్డ్ యురేనియం అవసరం. ఇది సుమారు 15 మిలియన్ సెపరేటివ్ వర్క్ యూనిట్లకు సమానం. అదే సంస్థ గణాంకాల ప్రకారం, 2024లో అమెరికా కమర్షియల్ న్యూక్లియర్ పవర్ అవసరాలకు కావాల్సిన లో-ఎన్రిచ్డ్ యురేనియంలో సుమారు 81% దిగుమతులపైనే ఆధారపడింది. ఆ ఏడాది అమెరికా మొత్తం లో-ఎన్రిచ్డ్ యురేనియం డిమాండ్లో సుమారు 20% రష్యా నుంచి వచ్చింది. దీనివల్ల యురేనియం మినహాయింపును పూర్తిగా రాజకీయ నిర్ణయంగా కాకుండా, అమెరికా విద్యుత్ వ్యవస్థకు సంబంధించిన సరఫరా అవసరంగా కూడా వాషింగ్టన్ పరిగణిస్తున్నట్లు విశ్లేషణలు చెబుతున్నాయి.
ఇంటర్నేషనల్ ఎనర్జీ ఏజెన్సీ గణాంకాల ప్రకారం, ప్రపంచ యురేనియం ఎన్రిచ్మెంట్ సామర్థ్యంలో 99% కేవలం 4 సరఫరాదారుల వద్దే కేంద్రీకృతమై ఉంది. అందులో రష్యా వాటా 40%గా ఉంది. చైనా నేషనల్ న్యూక్లియర్ కార్పొరేషన్ వాటా 15%, బ్రిటిష్-జర్మన్-డచ్ కన్సార్టియం యురెంకో వాటా 33%, ఫ్రాన్స్కు చెందిన ఒరానో వాటా 12%గా ఉంది. ఈ కేంద్రీకరణ వల్ల రష్యా యురేనియం సరఫరాను ఒక్కసారిగా తగ్గించడం లేదా నిలిపివేయడం అమెరికా న్యూక్లియర్ పవర్ ప్లాంట్లకు ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. అందుకే ఆయిల్పై కఠిన ఆంక్షల చట్టం తీసుకొచ్చినప్పటికీ, యురేనియంపై అమలు వెసులుబాటు ఉంచినట్లు సంబంధిత వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.
భారత్ విషయంలో రష్యా ఆయిల్ దిగుమతులు మరింత క్లిష్టమైన అంశంగా మారాయి. కమాడిటీ మార్కెట్ అనలిటిక్స్ సంస్థ కేప్లర్ నౌకల ట్రాకింగ్ డేటా ప్రకారం, ఆగస్టులో భారత్ రోజుకు 2.08 మిలియన్ బ్యారెల్స్ రష్యా ఆయిల్ దిగుమతి చేసుకుంది. ఇది దేశ మొత్తం ఆయిల్ దిగుమతుల్లో 45%గా ఉంది. దాని ముందు 2 నెలల్లో ఈ వాటా 50%కు పైగా ఉంది. పశ్చిమాసియా సంక్షోభం కారణంగా గ్లోబల్ ఎనర్జీ సరఫరాల్లో ఒత్తిడి కొనసాగుతున్న సమయంలో, రష్యా ఆయిల్ను గణనీయంగా తగ్గించడం న్యూఢిల్లీకి ఆచరణాత్మకంగా కష్టమని ఎనర్జీ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. పెద్ద పరిమాణంలో రష్యా ఆయిల్ను గ్లోబల్ మార్కెట్ నుంచి తొలగించడం వాషింగ్టన్కూ ధరలపరంగా ప్రమాదం కావచ్చని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.
భారత్పై అమెరికా ఒత్తిడి గతంలో కూడా కనిపించింది. 2025 ఆగస్టులో రష్యా ఆయిల్ కొనుగోళ్ల కారణంగా భారతీయ వస్తువులపై అమెరికా అదనంగా 25% టారిఫ్ విధించింది. అదే సమయంలో రష్యా క్రూడ్ను మరింతగా దిగుమతి చేసుకున్న చైనాపై అలాంటి చర్య తీసుకోలేదు. ఆ అదనపు టారిఫ్ను 2026 ఫిబ్రవరిలో ఉపసంహరించారు. భారత్-అమెరికా వాణిజ్య చర్చల్లో డిజిటల్ రంగం, ఎనర్జీ దిగుమతులు, న్యూక్లియర్ రంగ ప్రవేశం, కొన్ని ఉత్పత్తులపై డ్యూటీ తగ్గింపులు వంటి అంశాల్లో న్యూఢిల్లీ గత నెలల్లో అమెరికా ఆసక్తులను పరిగణనలోకి తీసుకున్నట్లు వాణిజ్య వర్గాలు చెబుతున్నాయి. అయినప్పటికీ, కొత్త ఆంక్షల చట్టం ద్వైపాక్షిక చర్చలలో ఒత్తిడి పాయింట్గా మిగిలే అవకాశం ఉంది.
గత యూనియన్ బడ్జెట్లో డేటా సెంటర్లు ఏర్పాటు చేసే విదేశీ కంపెనీలకు 2047 వరకు ట్యాక్స్ హాలిడే ప్రకటించడం, అంతకుముందు 6% గూగుల్ ట్యాక్స్ను రద్దు చేయడం అమెరికా టెక్ కంపెనీలకు అనుకూలంగా తీసుకున్న చర్యలుగా వాణిజ్య వర్గాల్లో చర్చించబడ్డాయి. ఆపిల్, అమెజాన్, గూగుల్, ఫేస్బుక్ వంటి కంపెనీలపై డిజిటల్ సర్వీసెస్ ట్యాక్స్ ప్రభావం చూపుతుందని అమెరికా అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసిన తర్వాత భారత్ ఆ మార్పులు చేసింది. మరోవైపు, అమెరికా కూడా జూలైలో భారత్పై 10% టారిఫ్లు విధించింది. మార్చిలో యునైటెడ్ స్టేట్స్ ట్రేడ్ రిప్రజెంటేటివ్ సెక్షన్ 301 కింద 60 దేశాలను గుర్తించినప్పుడు ప్రతిపాదించిన 12.5% రేటుతో పోలిస్తే ఇది తక్కువగా ఉంది.
ఈ పరిస్థితుల్లో కొత్త అమెరికా చట్టం అమలు ఎలా ఉంటుందన్నది భారత్, చైనా, రష్యా మాత్రమే కాకుండా గ్లోబల్ ఎనర్జీ మార్కెట్కు కూడా కీలకం. చట్టం అధ్యక్షుడికి అధికారాన్ని ఇస్తున్నప్పటికీ, ఏ దేశంపై, ఎప్పుడు, ఎంత మేరకు టారిఫ్ విధిస్తారన్నది ఇంకా స్పష్టంకాలేదు. భారత్-అమెరికా వాణిజ్య ఒప్పంద చర్చల తుది దశ, షీ జిన్పింగ్ వైట్హౌస్ పర్యటన, పశ్చిమాసియా ఎనర్జీ సరఫరాల స్థితి ఈ నిర్ణయాలపై ప్రభావం చూపే అంశాలుగా నిలవనున్నాయి. వచ్చే దౌత్య చర్చల్లో రష్యా ఆయిల్ కొనుగోళ్లు, యురేనియం మినహాయింపు, ఎనర్జీ సెక్యూరిటీ మధ్య సమతుల్యత ప్రధాన అంశంగా ఉండే అవకాశముంది.
