సౌదీపై యెమెన్ క్షిపణి దాడులతో పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు మళ్లీ పెరుగుతున్నాయి
అరాంకో కేంద్రాలు, ఎయిర్పోర్టులు లక్ష్యాలుగా మారడంతో చమురు సరఫరా, ఎర్ర సముద్ర భద్రతపై ఆందోళన పెరిగింది
యెమెన్లో హౌతీ స్థావరాలపై సౌదీ వైమానిక దాడుల తర్వాత యెమెన్ నుంచి సౌదీ అరేబియాపై క్షిపణి దాడులు జరగడంతో పశ్చిమాసియాలో భద్రతా పరిస్థితి శుక్రవారం మరింత ఉద్రిక్తమైంది. అరాంకో చమురు కేంద్రాలు, ఎయిర్పోర్టులు, పోర్టులు లక్ష్యాలుగా మారడంతో ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లపై ప్రభావం ఉంటుందన్న ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది.
యెమెన్లోని హుదైదా ప్రాంతంలో హౌతీ మిలిటరీ స్థావరాలపై సౌదీ అరేబియా వైమానిక దాడులు నిర్వహించిన అనంతరం ఈ తాజా ప్రతిస్పందన చోటుచేసుకుంది. ఎర్ర సముద్రంలో వాణిజ్య నౌకలకు ముప్పు కలిగిస్తున్న కేంద్రాలను ధ్వంసం చేశామని రియాద్ ప్రకటించింది. దానికి ప్రతిస్పందనగా హౌతీలు సౌదీ భూభాగంలోని చమురు మౌలిక సదుపాయాలు, ఎయిర్పోర్టులు, ఇతర కీలక కేంద్రాలను లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు అధికారిక ప్రకటనలు, ప్రాంతీయ భద్రతా వర్గాలు తెలిపాయి. దాడుల తర్వాత కొన్ని ప్రాంతాల్లో అగ్నిప్రమాదాలు సంభవించినట్లు, విమాన కార్యకలాపాలు తాత్కాలికంగా ప్రభావితమైనట్లు స్థానిక అధికారుల నుంచి సంకేతాలు వెలువడ్డాయి. అయితే నష్టం, ప్రాణనష్టం, ప్రయోగించిన క్షిపణుల సంఖ్యపై పూర్తి ధృవీకరణ ఇంకా అందుబాటులోకి రాలేదు.
సౌదీ నేతృత్వంలోని కూటమి ప్రతినిధి ఈ వారం రియాద్లో విడుదల చేసిన ప్రకటనలో, “ఎర్ర సముద్రంలో వాణిజ్య నౌకాయానాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకునే సామర్థ్యాలను తగ్గించడమే ఈ ఆపరేషన్ ఉద్దేశం,” అని చెప్పారు. “యెమెన్ ప్రజలపై కాదు, మిలిటరీ ముప్పు సృష్టిస్తున్న మౌలిక వనరులపైనే చర్యలు చేపట్టాం,” అని ఆయన తెలిపారు. సౌదీ వైపు నుంచి వచ్చిన ఈ ప్రకటనలో హుదైదా పరిసరాల్లో గుర్తించిన నిల్వ కేంద్రాలు, కమ్యూనికేషన్ పాయింట్లు, డ్రోన్ ప్రయోగ ప్రాంతాలు లక్ష్యాలుగా ఉన్నట్లు పేర్కొన్నారు. అయితే స్వతంత్ర పరిశీలకులు ఈ ప్రాంతంలోని స్థావరాల స్వభావం, దాడుల ప్రభావం పూర్తిగా నిర్ధారించడానికి ఇంకా సమయం పడుతుందని చెబుతున్నారు.
హౌతీ ఉద్యమానికి చెందిన సైనిక ప్రతినిధి యెమెన్ రాజధాని సనాలో చేసిన ప్రకటనలో, “పోర్టుకు బదులుగా పోర్టు, ఎయిర్పోర్టుకు బదులుగా ఎయిర్పోర్టు; ప్రతి దాడికి తగిన ప్రతిస్పందన ఉంటుంది,” అని చెప్పారు. సౌదీ చమురు కేంద్రాలు, మిలిటరీ స్థావరాలు తమ లక్ష్య జాబితాలో ఉన్నాయని ఆయన హెచ్చరించారు. హౌతీ నాయకత్వం ఈ దాడులను యెమెన్పై సౌదీ చర్యలకు ప్రతిస్పందనగా పేర్కొంది. హౌతీల ప్రకటనల ప్రకారం, సౌదీ లోపలి ప్రాంతాలపై క్షిపణులు, డ్రోన్లను వినియోగించినట్లు చెబుతున్నారు. అయితే ఆ దావాలను వెంటనే స్వతంత్రంగా నిర్ధారించడం సాధ్యం కాలేదు.
తాజా దాడుల్లో అత్యంత సున్నితమైన అంశం సౌదీ అరాంకో చమురు కేంద్రాల భద్రత. అరాంకో ప్రపంచంలో అతిపెద్ద చమురు ఉత్పత్తి సంస్థల్లో ఒకటి కావడంతో అక్కడి మౌలిక సదుపాయాలపై దాడి ప్రయత్నాలు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో అనిశ్చితిని పెంచుతాయి. చమురు నిల్వ కేంద్రాలు, పైప్లైన్లు, రిఫైనరీలు, ఎగుమతి టెర్మినల్స్పై ముప్పు పెరిగితే సరఫరా మార్గాలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికే ఇరాన్-అమెరికా ఉద్రిక్తతలు, ఎర్ర సముద్రంలో నౌకల భద్రత, ఇజ్రాయెల్-ఇరాన్ ఘర్షణల ప్రభావంతో మార్కెట్లు అప్రమత్తంగా ఉన్నాయి. తాజా సౌదీ-యెమెన్ ఘర్షణ వాటికి మరో భద్రతా పొరను జోడించినట్లైంది.
సౌదీ ఇంధన శాఖకు చెందిన అధికారి రియాద్లో విలేకరులతో మాట్లాడుతూ, “కీలక చమురు మౌలిక సదుపాయాలను రక్షించడానికి అవసరమైన అన్ని ముందుజాగ్రత్తలు అమలులో ఉన్నాయి,” అని చెప్పారు. “ఉత్పత్తి, ఎగుమతులపై ప్రభావం ఏర్పడితే మార్కెట్లకు పారదర్శకంగా సమాచారం అందిస్తాం,” అని ఆయన తెలిపారు. సౌదీ అధికారులు ప్రజలను అధికారిక సూచనలు పాటించాలని కోరారు. కొన్ని విమానాల మార్గమార్పులు, ఎయిర్పోర్ట్ కార్యకలాపాలపై తాత్కాలిక పరిమితులు భద్రతా కారణాల వల్లనే విధించినట్లు స్థానిక విమానయాన వర్గాలు తెలిపాయి. అయినప్పటికీ, పూర్తి స్థాయి కార్యకలాపాలు ఎప్పటికి సాధారణమవుతాయన్నది ఇంకా స్పష్టంగా లేదు.
ఈ పరిణామాల్లో హుదైదా పోర్టు ప్రాధాన్యం మళ్లీ ముందుకు వచ్చింది. యెమెన్కు ఆహారం, ఇంధనం, వైద్య సరుకులు పెద్దఎత్తున చేరే ప్రధాన ద్వారాల్లో హుదైదా ఒకటి. అదే సమయంలో ఎర్ర సముద్రానికి దగ్గరగా ఉండటంతో అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి కూడా ఇది కీలకం. హుదైదాకు సమీపంలోని కమరాన్ ద్వీపం, బాబ్ అల్-మందేబ్ జలసంధి ప్రాంతాలు ఆసియా నుంచి ఐరోపాకు వెళ్లే చమురు ట్యాంకర్లు, వాణిజ్య నౌకల మార్గంలో ఉన్నాయి. ఇక్కడ భద్రతా పరిస్థితి క్షీణిస్తే ప్రపంచ సరఫరా గొలుసుపై ప్రభావం పడొచ్చు. అందుకే ఈ దాడులను కేవలం సరిహద్దు ప్రతికార చర్యలుగా మాత్రమే చూడటం కష్టమని ప్రాంతీయ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
ఐక్యరాజ్యసమితి యెమెన్ వ్యవహారాల ప్రత్యేక రాయబారి కార్యాలయం తాజా ప్రకటనలో, “ఇరుపక్షాలు సంయమనం పాటించి, పౌర మౌలిక సదుపాయాలను రక్షించాలి,” అని తెలిపింది. “ఎర్ర సముద్ర భద్రత, యెమెన్ మానవతా పరిస్థితి మరింత దిగజారకుండా చర్చల మార్గం అవసరం,” అని ఆ ప్రకటన పేర్కొంది. యెమెన్లో దీర్ఘకాలంగా కొనసాగుతున్న అంతర్యుద్ధం ఇప్పటికే తీవ్రమైన మానవతా సంక్షోభానికి దారితీసిన నేపథ్యంలో కొత్త దాడులు సహాయక చర్యలపై మరింత ఒత్తిడి తెచ్చే ప్రమాదం ఉంది. ఆహార సరఫరా, ఇంధన పంపిణీ, పోర్టు కార్యకలాపాలు నిలిచిపోతే సాధారణ ప్రజల జీవితాలపై ప్రభావం అధికమవుతుందని సహాయక సంస్థలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.
అమెరికా పాత్ర కూడా ఈ సంక్షోభంలో కీలకంగా మారుతోంది. సౌదీ అరేబియాకు భద్రతా భాగస్వామిగా ఉన్న అమెరికా, ఎర్ర సముద్రంలో వాణిజ్య నౌకల రక్షణ కోసం ఇప్పటికే నౌకాదళాన్ని మోహరించింది. హౌతీ దాడులు కొనసాగితే నౌకాయాన రక్షణ, క్షిపణి నిరోధక వ్యవస్థలు, ఇంటెలిజెన్స్ సమన్వయం వంటి అంశాల్లో అమెరికా మరింత చురుకుగా వ్యవహరించే అవకాశం ఉందని భద్రతా వర్గాలు చెబుతున్నాయి. అయితే ప్రత్యక్ష మిలిటరీ జోక్యం పెరిగితే ఘర్షణ ప్రాంతీయ స్థాయికి విస్తరించే ప్రమాదం ఉంది. ఇరాన్కు హౌతీలపై రాజకీయ, వ్యూహాత్మక ప్రభావం ఉందని సౌదీ, అమెరికా తరచూ ఆరోపిస్తుండగా, టెహ్రాన్ ప్రత్యక్ష సైనిక ప్రమేయాన్ని తిరస్కరిస్తోంది.
యెమెన్లో అన్సార్ అల్లాగా పిలువబడే హౌతీ ఉద్యమం గత కొన్నేళ్లుగా ఉత్తర యెమెన్లో బలమైన సాయుధ శక్తిగా ఎదిగింది. రాజధాని సనాతో పాటు అనేక ప్రాంతాలపై హౌతీల ప్రభావం కొనసాగుతోంది. మరోవైపు సౌదీ మద్దతు పొందుతున్న యెమెన్ ప్రభుత్వ బలగాలు, ఇతర స్థానిక కూటములు హౌతీలను ఎదుర్కొంటున్నాయి. ఈ అంతర్యుద్ధం క్రమంగా సౌదీ-ఇరాన్ పోటీ, ఎర్ర సముద్ర భద్రత, గల్ఫ్ దేశాల ప్రయోజనాలతో ముడిపడింది. అందువల్ల ప్రతి కొత్త దాడి స్థానిక మిలిటరీ సంఘటనగానే కాక, విస్తృత భౌగోళిక రాజకీయ సంకేతంగా కూడా పరిగణించబడుతోంది.
రియాద్, సనా నుంచి వచ్చే తదుపరి ప్రకటనలు, ఎర్ర సముద్ర నౌకాయాన మార్గాలపై భద్రతా హెచ్చరికలు, చమురు ఉత్పత్తి-ఎగుమతులపై అధికారిక వివరాలు రాబోయే రోజుల్లో కీలకం కానున్నాయి. అంతర్జాతీయ మధ్యవర్తులు చర్చల పునరుద్ధరణకు ప్రయత్నిస్తారా, లేక ప్రతికార దాడుల శ్రేణి మరింత విస్తరిస్తుందా అన్నది పరిస్థితి దిశను నిర్ణయించనుంది. నష్టం, లక్ష్యాలు, మిలిటరీ ఫలితాలపై ఇరుపక్షాలు చేస్తున్న ప్రకటనలు పూర్తిగా ధృవీకరించబడే వరకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లు, సముద్ర రవాణా సంస్థలు అప్రమత్తత కొనసాగించే అవకాశముంది.
EYE-LANDERS
- హుదైదా దాడుల తర్వాత సౌదీపై క్షిపణి దాడులు జరిగాయి
- అరాంకో కేంద్రాల భద్రతపై చమురు మార్కెట్లు అప్రమత్తం
- బాబ్ అల్-మందేబ్ జలసంధి ప్రపంచ వాణిజ్యానికి కీలకం
- ఐక్యరాజ్యసమితి ఇరుపక్షాలకు సంయమనం పాటించమంది
- అమెరికా ఎర్ర సముద్ర నౌకాయాన భద్రతపై దృష్టి పెట్టింది
