అమ్మాయిలు చదువులో ముందంజలో ఉన్నా కెరీర్ నాయకత్వంలో అంతరం కొనసాగుతోంది
పరీక్షల్లో మెరుగైన ఫలితాలు సాధిస్తున్న అమ్మాయిలు ఉద్యోగాల్లో టాప్ పొజిషన్స్కు ఎందుకు తక్కువగా చేరుతున్నారన్న చర్చ మళ్లీ ముందుకు వచ్చింది
హైదరాబాద్, 2026 ఆగస్టు 14 —
పాఠశాలలు, కాలేజీల్లో అమ్మాయిలు అబ్బాయిలకంటే మెరుగైన ఫలితాలు సాధిస్తున్నప్పటికీ, కార్పొరేట్ నాయకత్వం, సీనియర్ మేనేజ్మెంట్, అధిక వేతన ఉద్యోగాల్లో వారి ప్రాతినిధ్యం తక్కువగా ఉండటం విద్యావేత్తలు, కార్పొరేట్ నిపుణులు, లింగ సమానత్వ పరిశోధకుల దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది.
ప్రతి ఏడాది సిబిఎస్ఈ, రాష్ట్ర బోర్డులు, ఇంటర్మీడియట్, యూనివర్సిటీ పరీక్షల ఫలితాల్లో అమ్మాయిల ఉత్తీర్ణత శాతం, టాప్ ర్యాంకుల సంఖ్య ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది. ఇంజనీరింగ్, మెడిసిన్, లా, కామర్స్ వంటి కోర్సుల్లో కూడా అమ్మాయిలు గోల్డ్ మెడల్స్, టాప్ ర్యాంకులు సాధిస్తున్న ఉదాహరణలు విస్తృతంగా ఉన్నాయి. ఉన్నత విద్యలో అమ్మాయిల ఎన్రోల్మెంట్ చాలా విభాగాల్లో అబ్బాయిలతో సమానంగా లేదా కొన్ని చోట్ల ఎక్కువగా ఉంది. అయినా ఉద్యోగ జీవితంలో, ముఖ్యంగా పదోన్నతులు, నాయకత్వ బాధ్యతలు, స్టార్టప్ వ్యవస్థాపకత్వం, పెద్ద కంపెనీల నిర్ణయాధికార స్థానాల్లో పురుషుల ప్రాబల్యం కొనసాగుతోంది.
విద్యా రంగ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, చదువు, ఉద్యోగం రెండూ ఒకే సామర్థ్యాన్ని కొలిచే వ్యవస్థలు కావు. పాఠశాల స్థాయిలో సిలబస్, పరీక్షలు, మార్కులు, క్రమశిక్షణ ఆధారంగా విజయం సాధించవచ్చు. కానీ కెరీర్ ప్రపంచంలో నెట్వర్కింగ్, కమ్యూనికేషన్, రిస్క్ తీసుకునే ధైర్యం, స్వీయ ప్రచారం, విజిబిలిటీ, చర్చా నైపుణ్యాలు కీలకమవుతాయి. “అమ్మాయిల వద్ద ప్రతిభ లోపం లేదు. కానీ చాలా సందర్భాల్లో అవకాశాన్ని అడగడానికి ముందుగా పూర్తిగా సిద్ధం కావాలని భావిస్తారు. అబ్బాయిలు మాత్రం తక్కువ అర్హతలతోనే ప్రయత్నించే ధోరణి చూపుతారు,” అని హైదరాబాద్లో శుక్రవారం మాట్లాడిన కెరీర్ కౌన్సిలర్ డాక్టర్ శైలజా రావు అన్నారు.
సమాజ శిక్షణలో చిన్నప్పటి నుంచే తేడాలు ఏర్పడుతున్నాయని మానసిక నిపుణులు చెబుతున్నారు. అబ్బాయిలకు తప్పు చేసినా మళ్లీ ప్రయత్నించమనే ప్రోత్సాహం ఎక్కువగా లభిస్తే, అమ్మాయిలకు జాగ్రత్తగా ఉండాలి, తప్పు చేయకూడదనే సూచనలు ఎక్కువగా అందుతాయి. ఈ పద్ధతి అమ్మాయిల్లో పరిపూర్ణత ఆకాంక్షను పెంచినా, రిస్క్ తీసుకునే సామర్థ్యాన్ని తగ్గించే అవకాశం ఉందని వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఉద్యోగాల్లో మాత్రం పరిపూర్ణత కంటే కనిపించడం, ముందుకు రావడం, బాధ్యతలు స్వీకరించడం కీలకంగా మారుతుంది.
వివాహం, మాతృత్వం, కుటుంబ బాధ్యతలు మహిళల కెరీర్ ప్రయాణంలో ప్రధాన మలుపుగా నిలుస్తున్నాయి. ఒక కుటుంబంలో భర్తకు మరో నగరంలో ప్రమోషన్ వస్తే కుటుంబం మారడం సాధారణంగా అంగీకరించబడుతున్నా, భార్యకు మెరుగైన అవకాశం వచ్చినప్పుడు పిల్లలు, ఇల్లు, కుటుంబ సంరక్షణపై ప్రశ్నలు ముందుకు వస్తున్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు. మాతృత్వం తర్వాత వచ్చే కెరీర్ బ్రేక్ వల్ల పదోన్నతులు ఆలస్యం కావడం, వేతన వృద్ధి తగ్గడం, నాయకత్వ అవకాశాలు తగ్గిపోవడం వంటి ప్రభావాలు కనిపిస్తున్నాయి. “కేర్ గివింగ్ బాధ్యతలు కుటుంబ అవసరం అయినప్పటికీ, అవి అసమానంగా మహిళలపై పడితే కెరీర్ వృద్ధి మందగిస్తుంది,” అని సామాజిక పరిశోధకురాలు ప్రొఫెసర్ అనురాధ దేవి హైదరాబాద్లో చెప్పారు.
ఇంటి పనిని ఉద్యోగంగా గుర్తించకపోవడం కూడా చర్చలో కీలక అంశంగా మారింది. ఇంటి నిర్వహణ, పిల్లల సంరక్షణ, వృద్ధుల చూసుకోవడం, కుటుంబ షెడ్యూల్ సమన్వయం చేయడం వంటి పనులకు వేతనం, పదోన్నతి, వారాంతం, అధికారిక సెలవు ఉండవు. అయినప్పటికీ కుటుంబ ఆర్థిక వ్యవస్థను నిలబెట్టడంలో ఈ పనులు కీలకం. “గృహిణి పాత్రను తక్కువగా చూడడం కాదు. ప్రశ్న ఆమెకు నిజమైన ఎంపిక ఉందా, లేక పరిస్థితుల వల్ల కెరీర్ వదులుకోవాల్సి వచ్చిందా అన్నది,” అని మహిళా ఉపాధి పరిశోధకురాలు రేణుక మూర్తి అన్నారు.
ఆర్థిక నిపుణుల ప్రకారం, మహిళల ఉద్యోగ భాగస్వామ్యం పెరగడం వ్యక్తిగత ఆదాయానికి మాత్రమే కాదు, దేశ ఆర్థిక వృద్ధికీ అవసరం. మరిన్ని మహిళలు ఉద్యోగాల్లో కొనసాగితే కుటుంబ ఆదాయం పెరుగుతుంది, వినియోగం విస్తరిస్తుంది, నైపుణ్య వినియోగం మెరుగవుతుంది. ప్రతిభావంతులైన మహిళలు కెరీర్ మధ్యలో బయటకు వెళ్లిపోవడం కంపెనీలకు కూడా నష్టం. శిక్షణ పొందిన ఉద్యోగిని కోల్పోవడం, తిరిగి నియామక వ్యయం పెరగడం, నాయకత్వ పైప్లైన్ బలహీనపడడం వంటి ప్రభావాలు సంస్థలపై పడతాయి.
ఇటీవల డిజిటల్ వర్క్ పద్ధతులు మహిళలకు కొత్త అవకాశాలు తెరుస్తున్నాయి. ఫ్రీలాన్సింగ్, రిమోట్ జాబ్స్, ఆన్లైన్ బిజినెస్, కంటెంట్ క్రియేషన్, డిజిటల్ మార్కెటింగ్, ఏఐ టూల్స్ వినియోగం ద్వారా కెరీర్ బ్రేక్ తర్వాత తిరిగి పనిచేయాలనుకునే మహిళలకు కొత్త మార్గాలు కనిపిస్తున్నాయి. అయితే ఇంటి నుంచే పని చేయడం అన్నది పూర్తి స్వేచ్ఛను ఇస్తుందా, లేక ఉద్యోగం, ఇంటి పని రెండూ కలిపి మరింత ఒత్తిడిని సృష్టిస్తుందా అన్నది ఇంకా పరిశీలించాల్సిన అంశమని నిపుణులు అంటున్నారు. “రిమోట్ వర్క్ అవకాశం కావచ్చు. కానీ ఇంటి బాధ్యతల సమాన పంపకం లేకపోతే అది మహిళలపై అదనపు భారంగా మారుతుంది,” అని మానవ వనరుల నిపుణుడు అరవింద్ కుమార్ అన్నారు.
కార్పొరేట్ రంగంలో మార్పు కోసం నియామక విధానాలు, పదోన్నతి ప్రమాణాలు, మెంటర్షిప్, కెరీర్ రీస్టార్ట్ ప్రోగ్రాములు, క్రెచ్ సదుపాయాలు, ఫ్లెక్సిబుల్ వర్క్ పాలసీలు కీలకమని పరిశీలకులు సూచిస్తున్నారు. కుటుంబ స్థాయిలో కూడా గృహపని, పిల్లల సంరక్షణ బాధ్యతల పంచుకోవడం లేకుండా విద్యలో కనిపించే అమ్మాయిల ప్రతిభ ఉద్యోగాల్లో పూర్తిగా ప్రతిబింబించడం కష్టమని వారు చెబుతున్నారు. వచ్చే నెలల్లో విద్యా సంస్థలు, కంపెనీలు, నైపుణ్య శిక్షణ సంస్థలు మహిళల కెరీర్ కొనసాగింపుపై ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు చేపడతాయా అన్నది గమనించాల్సి ఉంది.
EYE-LANDERS
- సిబిఎస్ఈ, రాష్ట్ర బోర్డుల్లో అమ్మాయిల ఉత్తీర్ణత శాతం తరచూ ఎక్కువ
- ఉన్నత విద్యలో అమ్మాయిల ఎన్రోల్మెంట్ అనేక కోర్సుల్లో సమానంగా ఉంది
- వివాహం, మాతృత్వం తర్వాత కెరీర్ బ్రేక్ ప్రధాన సవాల్
- రిమోట్ జాబ్స్ మహిళలకు కొత్త అవకాశాలు తెస్తున్నాయి
- గృహపని గుర్తింపు లేకపోవడం కీలక సామాజిక ప్రశ్నగా నిలుస్తోంది