99TV News

    ఇంజినీర్స్ డే 2026: సెప్టెంబర్ 15 ప్రాముఖ్యత

    ఇంజినీర్స్ డే 2026 ఎందుకు సెప్టెంబర్ 15న జరుపుకుంటారు?

    సర్ ఎం. విశ్వేశ్వరయ్య జయంతి సందర్భంగా దేశవ్యాప్తంగా ఇంజనీర్స్ డే నిర్వహణ

    సెప్టెంబర్ 15న నిర్వహించే నేషనల్ ఇంజనీర్స్ డే, ఆధునిక భారత నిర్మాణంలో ఇంజనీర్ల పాత్రను గుర్తు చేస్తోంది

    భారతదేశం సర్ మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య జయంతిని నేషనల్ ఇంజనీర్స్ డేగా నిర్వహిస్తోంది. 1861 సెప్టెంబర్ 15న కర్ణాటకలోని ముద్దెనహళ్లిలో జన్మించిన ఆయన సివిల్ ఇంజనీర్‌గా, పరిపాలకుడిగా, మైసూరు దివాన్‌గా నీటిపారుదల, వరద నియంత్రణ, ప్రజా మౌలిక వసతుల రంగాల్లో కీలక సేవలందించారు.

    దేశవ్యాప్తంగా విద్యాసంస్థలు, ఇంజనీరింగ్ కాలేజీలు, టెక్నికల్ సంస్థలు, ప్రభుత్వ విభాగాలు, పారిశ్రామిక సంస్థల్లో నేడు నిర్వహిస్తున్న ఇంజనీర్స్ డే కార్యక్రమాలు సర్ ఎం. విశ్వేశ్వరయ్య సేవలను స్మరించుకుంటూ, అభివృద్ధి ప్రక్రియలో ఇంజనీరింగ్ ప్రాధాన్యాన్ని ముందుకు తెస్తున్నాయి. 2026లో జరుగుతున్న ఈ ఆచరణ భారతదేశంలో 59వ ఇంజనీర్స్ డేగా గుర్తించబడుతోంది. భారత్ 1968 నుంచి ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 15ను ఇంజనీర్స్ డేగా నిర్వహిస్తోంది. రహదారులు, వంతెనలు, ఆనకట్టలు, మెట్రో వ్యవస్థలు, విద్యుత్ నెట్‌వర్కులు, ఇంటర్నెట్ కనెక్టివిటీ, రక్షణ, స్పేస్, న్యూక్లియర్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, రోబోటిక్స్, సెమీకండక్టర్స్ వంటి రంగాల్లో భారత ఇంజనీర్ల పాత్రను ఈ రోజు గుర్తుచేస్తోంది.

    సర్ మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య 1861 నుంచి 1962 వరకు జీవించిన శతాధిక వయస్కుడైన ఇంజనీర్‌, పరిపాలకుడు, రాజనీతిజ్ఞుడు. ఆయన ప్రాథమిక విద్యను పూర్తి చేసిన తరువాత మద్రాస్ యూనివర్సిటీలో బీఏ చదివారు. అనంతరం పుణెలోని కాలేజ్ ఆఫ్ సైన్స్‌లో సివిల్ ఇంజనీరింగ్ విద్యను అభ్యసించారు. సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ప్రజల జీవితాల్లో మార్పు తీసుకురావాలనే అభిప్రాయంతో ఆయన పనిచేశారు. ఇంజనీరింగ్‌ను కేవలం నిర్మాణాలకే పరిమితం చేయకుండా, నీటి నిర్వహణ, పరిశ్రమలు, విద్య, పరిపాలన, పట్టణాభివృద్ధి వంటి రంగాలతో అనుసంధానించారు.

    మైసూరు రాష్ట్ర అభివృద్ధిలో విశ్వేశ్వరయ్య పాత్ర ప్రత్యేకంగా గుర్తించబడుతోంది. 1912 నుంచి 1918 వరకు ఆయన మైసూరు దివాన్‌గా పనిచేశారు. ఈ కాలంలో పరిశ్రమలు, విద్యాసంస్థలు, ఆర్థిక సంస్థలు, ప్రజా మౌలిక వసతుల అభివృద్ధికి ఆయన దృష్టి పెట్టారు. భద్రావతి ఐరన్ అండ్ స్టీల్ ప్లాంట్, మైసూరు సోప్ ఫ్యాక్టరీ, స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ మైసూరు వంటి సంస్థల అభివృద్ధికి ఆయన చొరవ చూపారు. ఈ కారణంగానే ఆయనను తరచుగా “ఆధునిక మైసూరు పితామహుడు”గా గుర్తిస్తారు. మైసూరు రాజ్యాన్ని ఆధునికీకరణ దిశగా నడిపించిన పరిపాలకుడిగా ఆయన పేరును చరిత్ర నమోదు చేసింది.

    విశ్వేశ్వరయ్య పేరు చెబితే మొదట గుర్తుకు వచ్చే ప్రాజెక్టుల్లో కృష్ణరాజసాగర ఆనకట్ట ఒకటి. మైసూరు సమీపంలో నిర్మించబడిన ఈ ఆనకట్ట నీటిపారుదల, తాగునీరు, వ్యవసాయ అభివృద్ధి పరంగా ప్రాముఖ్యత పొందింది. నీటి నిల్వ సామర్థ్యం, నీటి పంపిణీ, వ్యవసాయ భూములకు నీటి సరఫరా వంటి అంశాల్లో ఈ ప్రాజెక్ట్ దక్షిణ భారత అభివృద్ధి చరిత్రలో ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించింది. ప్రజా ప్రయోజనాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని ఇంజనీరింగ్ ప్రాజెక్టులు ఎలా రూపుదిద్దుకోవాలో విశ్వేశ్వరయ్య విధానాలు చూపించాయని టెక్నికల్ వర్గాలు పేర్కొంటాయి.

    ఆటోమేటిక్ స్లూయిస్ గేట్ల రూపకల్పన విశ్వేశ్వరయ్య ప్రధాన సాంకేతిక ఆవిష్కరణల్లో ఒకటిగా గుర్తించబడుతోంది. పుణె సమీపంలోని ఖడక్వాస్లా రిజర్వాయర్‌లో 1903లో ఈ గేట్లు తొలిసారిగా అమర్చబడ్డాయి. నీటి మట్టం నిర్దిష్ట స్థాయికి చేరినప్పుడు స్వయంచాలకంగా పనిచేసే ఈ వ్యవస్థ ఆనకట్టల భద్రత, నీటి విడుదల నియంత్రణ, వరద ప్రభావం తగ్గింపులో ఉపయోగపడింది. ఆ కాలానికి ఇది ఆధునిక నీటి నిర్వహణ ఆలోచనగా నిలిచింది. తర్వాతి కాలంలో నీటిపారుదల ప్రాజెక్టుల ప్రణాళికలో ఇలాంటి సాంకేతిక పరిష్కారాల ప్రాముఖ్యత పెరిగింది.

    హైదరాబాద్‌లో 1908లో మూసీ నది వరదల తరువాత పట్టణ వరద నియంత్రణ, రిజర్వాయర్ల ప్రణాళిక వంటి అంశాల్లో విశ్వేశ్వరయ్య సలహాలు ప్రాముఖ్యత పొందాయి. నగరాల భద్రతకు, నీటి ప్రవాహాల నియంత్రణకు, భవిష్యత్తు వరదల నివారణకు శాస్త్రీయ ప్రణాళిక అవసరమని ఆయన విధానాలు సూచించాయి. విశాఖపట్నం పోర్ట్ సముద్రపు కోతకు గురికాకుండా నిరోధించే అంశాల్లోనూ ఆయన సాంకేతిక సూచనలు ఉపయోగపడ్డాయి. ఈ అనుభవాలు విశ్వేశ్వరయ్యను నీటి నిర్వహణ, వరద నియంత్రణ, పోర్ట్ రక్షణ రంగాల్లో దేశవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందిన నిపుణుడిగా నిలిపాయి.

    HIGHLIGHTS

    - నేషనల్ ఇంజనీర్స్ డే ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 15న నిర్వహిస్తారు

    - 2026లో భారత్ 59వ ఇంజనీర్స్ డేను నిర్వహిస్తోంది

    - సర్ ఎం. విశ్వేశ్వరయ్య 1861 సెప్టెంబర్ 15న జన్మించారు

    - ఆయనకు 1955లో భారత్ రత్న ప్రదానం చేయబడింది

    - 1912 నుంచి 1918 వరకు ఆయన మైసూరు దివాన్‌గా పనిచేశారు

    సర్ ఎం. విశ్వేశ్వరయ్యకు 1955లో భారత ప్రభుత్వం భారత్ రత్న ప్రదానం చేసింది. ఇంజనీరింగ్, ప్రజా పనులు, పరిశ్రమలు, దేశ నిర్మాణం, పరిపాలనా దృష్టి రంగాల్లో ఆయన చేసిన సేవలను గుర్తిస్తూ దేశ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం అందజేయబడింది. ఈ పురస్కారం ఆయన వ్యక్తిగత ప్రతిభకే కాకుండా, భారత అభివృద్ధిలో సాంకేతిక విజ్ఞానం పాత్రను కూడా గుర్తించింది. స్వాతంత్య్రానంతర భారతదేశం భారీ ఆనకట్టలు, పరిశ్రమలు, విద్యుత్ ప్రాజెక్టులు, ప్రజా మౌలిక వసతులను అభివృద్ధి లక్ష్యాలుగా నిర్ణయించిన సమయంలో విశ్వేశ్వరయ్య వారసత్వం మరింత ప్రాసంగికంగా మారింది.

    ఇంజనీరింగ్‌తో పాటు ఆర్థికాభివృద్ధి, పరిశ్రమలీకరణ, విద్య, పరిపాలనపై కూడా విశ్వేశ్వరయ్య రచనలు చేశారు. “ప్లాన్డ్ ఎకానమీ ఫర్ ఇండియా”, “రీకన్‌స్ట్రక్టింగ్ ఇండియా”, “మెమాయర్స్ ఆఫ్ మై వర్కింగ్ లైఫ్” వంటి పుస్తకాల ద్వారా దేశ అభివృద్ధికి ప్రణాళికాబద్ధమైన దృష్టి అవసరమని ఆయన వివరించారు. ఆర్థిక ప్రణాళిక, పరిశ్రమల నిర్మాణం, శిక్షణ పొందిన మానవ వనరుల పెంపు, సమర్థ పరిపాలనపై ఆయన ఉంచిన దృష్టి ఆధునిక భారత విధాన చర్చల్లోనూ ప్రస్తావనకు వస్తోంది. ఇంజనీరింగ్‌ను సామాజిక, ఆర్థిక మార్పు సాధనంగా చూడాలని ఆయన భావించారు.

    నేషనల్ ఇంజనీర్స్ డే పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమవుతున్న అభ్యర్థులకు కూడా ప్రాధాన్యమైన అంశంగా ఉంది. భారతీయ ప్రముఖులు, అవార్డులు, ఆధునిక భారత నిర్మాణం, ఇంజనీరింగ్ చరిత్ర, నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు, పరిపాలనా సంస్కరణలు వంటి అంశాల్లో సర్ ఎం. విశ్వేశ్వరయ్య పేరు తరచుగా ప్రస్తావనకు వస్తుంది. ఆయన జన్మస్థలం ముద్దెనహళ్లి, జన్మతేది 1861 సెప్టెంబర్ 15, భారత్ రత్న 1955, మైసూరు దివాన్ పదవీకాలం 1912 నుంచి 1918, కృష్ణరాజసాగర ఆనకట్ట, ఆటోమేటిక్ స్లూయిస్ గేట్లు వంటి అంశాలు సాధారణ జ్ఞానం, చరిత్ర, సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ విభాగాల్లో ఉపయోగపడే ప్రాథమిక సమాచారం.

    భారత అభివృద్ధి ప్రయాణంలో ఇంజనీర్ల పాత్ర విస్తృతంగా మారింది. స్వాతంత్య్రానంతర దశలో ఆనకట్టలు, నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు, భారీ పరిశ్రమలు, రైల్వే, విద్యుత్ ఉత్పత్తి, ప్రజా రంగ సంస్థలు ప్రధానంగా ఉండగా, ఇప్పుడు మెట్రో రైలు వ్యవస్థలు, హైవేలు, డిజిటల్ పేమెంట్ మౌలిక వసతులు, స్పేస్ మిషన్లు, రక్షణ టెక్నాలజీ, సెమీకండక్టర్లు, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, రోబోటిక్స్, క్లౌడ్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ వంటి రంగాల్లో ఇంజనీర్లు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు. ఈ పరిణామం ఇంజనీర్స్ డేను ఒక చారిత్రక స్మరణ దినంగా మాత్రమే కాకుండా, భవిష్యత్తు టెక్నాలజీ దిశను చర్చించే సందర్భంగానూ నిలిపింది.

    దేశంలోని టెక్నికల్ విద్యా వ్యవస్థ విస్తృతంగా పెరిగిన నేపథ్యంలో ఇంజనీరింగ్ వృత్తి ప్రాధాన్యం మరింత చర్చకు వస్తోంది. ఇంజనీరింగ్ కాలేజీలు, ఇండస్ట్రీ సంస్థలు, పరిశోధన కేంద్రాలు, స్టార్టప్ రంగం, ప్రభుత్వ టెక్నికల్ విభాగాలు నేటి కార్యక్రమాల్లో ఆవిష్కరణ, ప్రజా సమస్యల పరిష్కారం, బాధ్యతాయుత టెక్నాలజీ వినియోగం, సస్టైనబుల్ డెవలప్‌మెంట్ వంటి అంశాలను ప్రధానంగా చర్చిస్తున్నాయి. నీటి కొరత, పట్టణ వరదలు, ట్రాఫిక్ నిర్వహణ, పర్యావరణ పరిరక్షణ, సురక్షిత నిర్మాణాలు, డిజిటల్ భద్రత వంటి సమస్యలు ఇంజనీరింగ్ పరిష్కారాలకు సంబంధించినవేనని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

    అయితే అందుబాటులో ఉన్న అధికారిక సమాచారం, చారిత్రక రికార్డుల్లో నేటి జాతీయ కార్యక్రమాలకు సంబంధించి తాజా ప్రత్యక్ష ఉద్ధరణలు, నిర్దిష్ట వ్యక్తుల వ్యాఖ్యలు వెల్లడికాలేదు. చరిత్ర ఆధారిత వివరాల ప్రకారం, విశ్వేశ్వరయ్య దేశ నిర్మాణాన్ని కేవలం పరిపాలనా కార్యక్రమంగా కాకుండా, సాంకేతిక నైపుణ్యం, క్రమశిక్షణ, ప్రణాళిక, పరిశ్రమల అభివృద్ధి కలయికగా చూశారు. ఆయన రచనలు, ప్రాజెక్టులు, పరిపాలనా నిర్ణయాలు ఈ దృష్టిని ప్రతిబింబిస్తాయి. అందుకే ఇంజనీర్స్ డే సందర్భంగా అధికారిక, విద్యా, పరిశ్రమ వేదికల్లో ఆయన పేరు ప్రధానంగా ప్రస్తావనకు వస్తోంది.

    కర్ణాటకలోని ముద్దెనహళ్లి విశ్వేశ్వరయ్య జ్ఞాపకాలకు కేంద్రంగా నిలిచింది. అక్కడ ఆయన జన్మస్థలానికి సంబంధించిన స్మారక చిహ్నాలు, మ్యూజియం, విద్యా సంబంధిత కార్యక్రమాలు సందర్శకులను ఆకర్షిస్తాయి. కర్ణాటకతో పాటు దేశంలోని అనేక ఇంజనీరింగ్ సంస్థలు ప్రతి ఏడాది సెప్టెంబర్ 15న సాంకేతిక ఉపన్యాసాలు, సెమినార్లు, విద్యార్థి ప్రదర్శనలు, ఆవిష్కరణ పోటీలు, అవార్డు కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తాయి. ఈ కార్యక్రమాల ద్వారా విద్యార్థులకు విశ్వేశ్వరయ్య జీవిత గాథతో పాటు ప్రజాప్రయోజన ఇంజనీరింగ్ విలువలను పరిచయం చేస్తున్నారు.

    ఇంజనీర్స్ డే ప్రాధాన్యం ప్రస్తుతం దేశం చేపడుతున్న మౌలిక వసతుల విస్తరణతో మరింత పెరిగింది. జాతీయ హైవేలు, ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేలు, నదుల అనుసంధానంపై చర్చలు, స్మార్ట్ సిటీ ప్రాజెక్టులు, మెట్రో కారిడార్లు, పోర్ట్ ఆధునికీకరణ, విమానాశ్రయ విస్తరణ, విద్యుత్ గ్రిడ్ బలోపేతం, పునరుత్పాదక శక్తి ప్రాజెక్టులు అన్నీ ఇంజనీరింగ్ సామర్థ్యానికి సంబంధించిన రంగాలే. సర్ విశ్వేశ్వరయ్య కాలంలో నీటిపారుదల, పరిశ్రమల అభివృద్ధి ఎంత కీలకమో, నేడు డిజిటల్ మౌలిక వసతులు, క్లైమేట్ రెసిలియంట్ నిర్మాణాలు, అధునాతన తయారీ వ్యవస్థలు అంతే కీలకంగా మారాయి.

    ఈ రోజు నిర్వహించే కార్యక్రమాల అనంతరం విద్యాసంస్థలు, ఇంజనీరింగ్ సంస్థలు, టెక్నాలజీ వేదికలు కొత్త అకాడమిక్ ప్రాజెక్టులు, ఆవిష్కరణ పోటీలు, పరిశోధన ప్రతిపాదనలు, పరిశ్రమలతో భాగస్వామ్య కార్యక్రమాలను ముందుకు తీసుకెళ్లనున్నాయి. నేషనల్ ఇంజనీర్స్ డే 2026 సర్ ఎం. విశ్వేశ్వరయ్య జన్మదినాన్ని స్మరించడమే కాకుండా, భారత అభివృద్ధి తదుపరి దశలో ఇంజనీర్ల బాధ్యతలను గుర్తు చేసే సందర్భంగా కొనసాగుతోంది. తదుపరి సంవత్సరంలో 2027 సెప్టెంబర్ 15న మళ్లీ ఇంజనీర్స్ డే నిర్వహణతో ఈ వార్షిక స్మరణ కొనసాగనుంది.