జంతువుల అసాధారణ ప్రవర్తనతో భూకంప అంచనా ఇప్పటికీ నిర్ధారణ కాలేదు
కుక్కలు, పాములు, పక్షులు భూకంపానికి ముందు మారవచ్చని పరిశీలనలు ఉన్నా, ఖచ్చితమైన వార్నింగ్ సిస్టమ్గా శాస్త్రం అంగీకరించలేదు
భూకంపాలకు ముందు కొన్ని జంతువులు అసాధారణంగా ప్రవర్తిస్తాయా అనే ప్రశ్నపై శాస్త్రీయ వర్గాల్లో చర్చ కొనసాగుతోంది. కుక్కలు, గుర్రాలు, పశువులు, పక్షులు, చేపలు, పాములు, ఎలుకలు, కీటకాల్లో మార్పులు నమోదైనా, వాటితో భూకంపాలను ఖచ్చితంగా ముందే అంచనా వేయలేమని భూకంప నిపుణులు చెబుతున్నారు.
భూకంపం మొదలైన వెంటనే ముందుగా వచ్చే పి-వేవ్స్ను కొన్ని జంతువులు మనుషుల కంటే ముందుగా గుర్తించే అవకాశముందని పరిశోధకులు పేర్కొంటున్నారు. మనుషులకు స్పష్టంగా అనిపించేది సాధారణంగా తరువాత వచ్చే బలమైన ఎస్-వేవ్స్ వల్లే. అందుకే భూకంపానికి కొన్ని సెకన్ల ముందు కుక్కలు మొరగడం, పక్షులు అకస్మాత్తుగా ఎగరడం, పశువులు అసహనంగా కదలడం వంటి ఘటనలు నమోదైనట్లు శాస్త్రవేత్తలు వివరించారు. అయితే ఇది నిజమైన ముందస్తు అంచనా కంటే భూకంపం ఇప్పటికే ప్రారంభమైన తర్వాత వచ్చిన తక్షణ ప్రతిస్పందన కావచ్చని వారు అన్నారు.
యునైటెడ్ స్టేట్స్ జియోలాజికల్ సర్వే శాస్త్రవేత్తల ప్రకారం, “భూకంపాలకు ముందు అసాధారణ జంతు ప్రవర్తన గురించి అనేక కథనాలు ఉన్నా, భూకంపాన్ని నమ్మదగిన విధంగా ముందే చెప్పగల స్థిరమైన నమూనా ఇప్పటివరకు కనబడలేదు.” ఇదే ఈ అంశంలో ప్రధాన శాస్త్రీయ పరిమితిగా నిలిచింది. కొన్ని ఘటనల్లో గంటల నుంచి రోజుల ముందు జంతువుల ప్రవర్తన మారిందని నమోదు ఉన్నప్పటికీ, చాలా భూకంపాలకు ముందు అలాంటి సంకేతాలు కనిపించలేదని పరిశోధనలు సూచించాయి.
HIGHLIGHTS
- పి-వేవ్స్ను కొన్ని జంతువులు ముందుగా గుర్తించవచ్చు
- రోజుల ముందస్తు అంచనాకు స్థిరమైన ఆధారం లేదు
- క్రీ.పూ. 373 గ్రీస్ ఘటన చారిత్రకంగా ప్రస్తావితమైంది
- జంతు ప్రవర్తనతో భూకంప వార్నింగ్ సిస్టమ్ ప్రస్తుతం లేదు
భూకంపాలకు ముందు జంతువుల ప్రవర్తనపై చారిత్రక కథనాలు కూడా ఉన్నాయి. యుఎస్జిఎస్ నమోదు చేసిన వివరాల ప్రకారం, క్రీ.పూ. 373లో గ్రీస్లో జరిగిన భూకంపానికి కొన్ని రోజుల ముందు ఎలుకలు, ముంగిసలు, పాములు, శతపదులు తమ నివాస ప్రాంతాలను విడిచిపోయాయని చారిత్రకంగా పేర్కొన్నారు. మరో పరిశీలనలో, ఒక భూకంపానికి ముందు కొన్ని కుక్కలు సాధారణంగా బయటికి వెళ్లే సమయంలో ఇంట్లోనే ఉండటానికి ప్రయత్నించాయని నమోదు చేశారు. గుర్రాలు, పశువులు సాధారణానికి భిన్నంగా ఆందోళనగా పరుగెత్తిన ఘటనలు కూడా ప్రస్తావించబడ్డాయి. అయితే ఇవన్నీ నిర్దిష్ట భూకంపాన్ని ముందే గుర్తించాయని నిరూపించే ఆధారాలు కావని నిపుణులు స్పష్టం చేశారు.
భూకంప శాస్త్రవేత్తలు మరో ముఖ్యమైన అంశాన్ని గుర్తు చేస్తున్నారు. జంతువులు వాతావరణ మార్పులు, శబ్దాలు, ఇతర జంతువుల కదలికలు, ఆహారం, భయం, ఆరోగ్య సమస్యలు వంటి అనేక కారణాల వల్ల ప్రవర్తన మార్చుకోవచ్చు. అందువల్ల ఒక జంతువు అసాధారణంగా ప్రవర్తించిందని మాత్రమే చూసి భూకంపం వస్తుందని చెప్పడం శాస్త్రీయంగా సరైంది కాదు. “ఒకే రకమైన సంకేతం ప్రతిసారీ, అనేక భూకంపాల ముందు, కొలవగల విధంగా కనిపించాలి; అప్పుడు మాత్రమే అది శాస్త్రీయ హెచ్చరిక వ్యవస్థకు ఆధారం అవుతుంది,” అని భూకంప పరిశోధనల్లో పాల్గొనే నిపుణులు అన్నారు.
ప్రస్తుతానికి భూకంపాల విషయంలో భూకంప మానిటరింగ్ నెట్వర్క్లు, సీస్మిక్ సెన్సర్లు, అధికారిక ఎర్లీ వార్నింగ్ వ్యవస్థలపైనే ఆధారపడాలని అధికారులు సూచిస్తున్నారు. జంతువుల ప్రవర్తనపై పరిశోధన కొనసాగుతున్నప్పటికీ, దాన్ని ప్రజా హెచ్చరిక వ్యవస్థగా ఉపయోగించే దశకు శాస్త్రం చేరలేదు. వచ్చే దశలో దీర్ఘకాలిక పరిశీలనలు, సెన్సర్ డేటా, జంతు ప్రవర్తన రికార్డులను కలిపి విశ్లేషించే అధ్యయనాలు మరింత స్పష్టత ఇవ్వవచ్చని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు.
