99TV News

    మెదడు నిర్ణయాలు: Brain రోజూ ఎలా పని చేస్తుంది

    మనకు తెలియకుండానే Brain రోజూ ఎన్ని నిర్ణయాలు తీసుకుంటుంది?

    రోజూ వేల నిర్ణయాలు తీసుకునే మెదడు; వాటిలో ఎక్కువ భాగం ఆటోమేటిక్

    రోజువారీ ఎంపికల్లో చేతన నిర్ణయాల కంటే మెదడు ఆటోమేటిక్ ప్రాసెసింగ్ ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు

    మనిషి రోజూ తీసుకునే నిర్ణయాల్లో పెద్ద భాగం తనకు తెలియకుండానే మెదడులో జరిగే ఆటోమేటిక్ ప్రాసెసింగ్ ద్వారా రూపుదిద్దుకుంటుందని న్యూరోసైన్స్ నిపుణులు చెబుతున్నారు. నడక దారి నుంచి వస్తువుల గుర్తింపు వరకు గత అనుభవాలు, అలవాట్లు, దృష్టి ఈ ప్రక్రియను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.

    రోజువారీ జీవితంలో “ఆలోచించకుండానే” తీసుకున్నట్టు అనిపించే అనేక నిర్ణయాలు వాస్తవానికి మెదడు ముందుగానే చేసిన వేగవంతమైన అంచనాల ఫలితమని నిపుణులు వివరిస్తున్నారు. ఏ దారిలో నడవాలి, రోడ్డుపై ముందుగా ఏ వస్తువు కనిపించింది, మాట్లాడేటప్పుడు ఏ పదం ముందుగా గుర్తొచ్చింది వంటి చిన్న చర్యలు కూడా మెదడు నిరంతర ప్రాసెసింగ్‌లో భాగమే. చేతనంగా తీసుకునే నిర్ణయాలు స్పష్టంగా గుర్తుంటే, ఆటోమేటిక్ నిర్ణయాలు మాత్రం అలవాట్లు, జ్ఞాపకాలు, పరిస్థితుల ఆధారంగా నిశ్శబ్దంగా పనిచేస్తాయని వారు చెప్పారు.

    “మెదడు ప్రతి క్షణం పరిసరాల నుంచి వచ్చే సమాచారాన్ని వడపోసి, శరీరానికి తక్షణ స్పందనలను సిద్ధం చేస్తుంది,” అని హైదరాబాద్‌లో సోమవారం జరిగిన ఆరోగ్య అవగాహన చర్చలో న్యూరాలజిస్ట్ డాక్టర్ శేఖర్ రెడ్డి said. “ప్రతి నిర్ణయాన్ని చేతనంగా ఆలోచించి తీసుకోవాల్సి వస్తే సాధారణ జీవితం చాలా మందగిస్తుంది. అందుకే మెదడు ముందుగా నేర్చుకున్న నమూనాలను ఉపయోగిస్తుంది,” అని ఆయన చెప్పారు.

    HIGHLIGHTS

    - రోజువారీ నిర్ణయాల్లో ఆటోమేటిక్ ప్రాసెసింగ్ కీలకం

    - గత అనుభవాలు ఎంపికలను ప్రభావితం చేస్తాయి

    - అలవాట్లు మెదడు స్పందనలను వేగవంతం చేస్తాయి

    - చేతన నియంత్రణ అన్ని నిర్ణయాలపై పూర్తిగా ఉండదు

    సైకాలజిస్టుల ప్రకారం, మనిషి నిర్ణయాల్లో నిజంగా ఎంత భాగం తన నియంత్రణలో ఉంటుంది అనే ప్రశ్నకు ఒకే సంఖ్యతో సమాధానం చెప్పడం కష్టం. వ్యక్తి అలవాట్లు, ఒత్తిడి, నిద్ర, భావోద్వేగ స్థితి, పరిసర సంకేతాలు నిర్ణయాలను మార్చగలవు. “చేతన నియంత్రణ ముఖ్యమే కానీ అది ఒంటరిగా పనిచేయదు,” అని క్లినికల్ సైకాలజిస్ట్ డాక్టర్ మాధవి నాయర్ said. “గత అనుభవాలు మెదడులో దారుల్లా నిలిచి, ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో మళ్లీ అదే నిర్ణయాన్ని ప్రోత్సహించవచ్చు,” అని ఆమె చెప్పారు.

    నిపుణులు ఆటోమేటిక్ నిర్ణయాలను తప్పుగా చూడకూడదని చెబుతున్నారు. వేగంగా నడవడం, ప్రమాదాన్ని గుర్తించడం, పరిచయమైన మార్గాన్ని ఎంచుకోవడం, సాధారణ పనులు చేయడం వంటి సందర్భాల్లో ఇవే జీవనాన్ని సులభతరం చేస్తాయి. అయితే ఆర్థిక నిర్ణయాలు, ఆరోగ్య ఎంపికలు, వ్యక్తిగత సంబంధాలకు సంబంధించిన నిర్ణయాల్లో కాసేపు ఆగి పరిశీలించడం మంచిదని వారు సూచిస్తున్నారు. “ఆటోమేటిక్ స్పందన మొదటి ముసాయిదా మాత్రమే; తుది నిర్ణయానికి ఆలోచన అవసరం,” అని న్యూరోసైన్స్ పరిశోధకురాలు డాక్టర్ అనన్య రావు చెప్పారు.

    మెదడు నిర్ణయ ప్రక్రియపై అవగాహన పెరిగితే వ్యక్తులు తమ అలవాట్లను గమనించి మెరుగైన ఎంపికలు చేసుకునే అవకాశం ఉంటుందని వైద్యులు తెలిపారు. ఒత్తిడి తగ్గించడం, సరైన నిద్ర, సమాచారాన్ని పరిశీలించే అలవాటు, నిర్ణయం ముందు చిన్న విరామం తీసుకోవడం ఉపయోగకరమని వారు చెప్పారు. విద్యాసంస్థలు, కార్యాలయాల్లో ఈ అంశంపై అవగాహన కార్యక్రమాలు పెంచాలని ఆరోగ్య నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. రాబోయే నెలల్లో మెదడు ఆరోగ్యం, నిర్ణయ సామర్థ్యంపై మరిన్ని ప్రజా చర్చలు నిర్వహించేందుకు వైద్య సంఘాలు సిద్ధమవుతున్నాయి.