ఇతరుల ఆవలింపు మనకూ ఎందుకు వస్తుందో నిపుణులు వివరిస్తున్నారు
కాంటేజియస్ యానింగ్ వెనుక సామాజిక అనుబంధం, మెదడు స్పందన, వ్యక్తిగత భేదాలు కలిసి పనిచేస్తాయని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు
ఇతరులు ఆవలించడం చూసిన వెంటనే మనకూ ఆవలింపు రావడం సాధారణ శారీరక ప్రతిస్పందన మాత్రమే కాకుండా, మెదడు సామాజిక సంకేతాలను ఎలా గుర్తిస్తుందో చూపించే అంశమని న్యూరోసైన్స్ నిపుణులు అక్టోబర్ 8న హైదరాబాద్లో చెప్పారు.
మనిషి ఎదుటివారి ముఖ కదలికలు, శరీర సంకేతాలను చాలా వేగంగా గుర్తిస్తాడు. అందులో ఆవలింపు ఒక ప్రత్యేకమైన ఉదాహరణ. దీనిని శాస్త్రీయంగా కాంటేజియస్ యానింగ్ అని పిలుస్తారు. ఒకరు ఆవలించడం చూడటం, ఆ శబ్దం వినటం లేదా ఆవలింపు గురించి చదవటం కూడా కొందరిలో అదే ప్రతిస్పందనను కలిగించగలదని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయని వైద్య నిపుణులు చెప్పారు. అయితే ఇది ప్రతి ఒక్కరిలో ఒకే స్థాయిలో కనిపించదని, వయసు, అలసట, నిద్రలేమి, దృష్టి స్థాయి, సామాజిక అనుబంధం వంటి అంశాలు ప్రభావం చూపుతాయని వారు వివరించారు.
న్యూరాలజిస్టు డాక్టర్ కె. మాధవి హైదరాబాద్లో గురువారం మాట్లాడుతూ, “ఇతరులు ఆవలించడాన్ని చూసినప్పుడు మెదడు దాన్ని ఒక సామాజిక సంకేతంగా ప్రాసెస్ చేస్తుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో అదే చర్యను మన శరీరం కూడా అనుకరించేలా ప్రతిస్పందన ఏర్పడుతుంది” అని చెప్పారు. ఆమె ప్రకారం, ఇది బలవంతపు అలవాటు కాదని, ఎక్కువగా తెలియకుండానే జరిగే నాడీవ్యవస్థ స్పందన అని వైద్యులు భావిస్తున్నారు. ఆవలింపు వచ్చినంత మాత్రాన వ్యాధి అని భావించాల్సిన అవసరం లేదని, కానీ అధిక నిద్రలేమి లేదా అసాధారణ అలసట ఉంటే వైద్య సలహా తీసుకోవాలని ఆమె అన్నారు.
HIGHLIGHTS
- కాంటేజియస్ యానింగ్ సాధారణ మెదడు స్పందన
- ప్రతి ఒక్కరిలో ఇది ఒకేలా ఉండదు
- నిద్రలేమి, అలసట ప్రభావం చూపవచ్చు
- సామాజిక అనుబంధం కూడా ఒక కారణం
- అధిక అలసట ఉంటే వైద్య సలహా అవసరం
సైకాలజిస్టు డాక్టర్ ఎస్. రమేష్ మాట్లాడుతూ, “మనిషి సహజంగా ఇతరుల భావాలు, కదలికలను గమనించే సామాజిక జీవి. ఆవలింపు వ్యాపించటం అనేది ఆ సామాజిక అనుకరణలో ఒక చిన్న భాగంగా చూడవచ్చు” అని చెప్పారు. ఆయన ప్రకారం, దగ్గరి వ్యక్తులు ఆవలించినప్పుడు కొందరికి వేగంగా ఆవలింపు రావచ్చు. కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు లేదా ఒకే గదిలో ఎక్కువసేపు ఉన్నవారి మధ్య ఈ ప్రతిస్పందన ఎక్కువగా కనిపించవచ్చని ఆయన అన్నారు. అయితే అనుబంధం ఒక్కటే కారణమని నిర్ధారించలేమని, మెదడు అప్రమత్తత తగ్గటం కూడా ఇందులో పాత్ర పోషించవచ్చని తెలిపారు.
పరిశోధనల్లో మిరర్ న్యూరాన్ వ్యవస్థ, ఎంపతి, దృష్టి కేంద్రీకరణ వంటి అంశాలు తరచూ చర్చకు వస్తున్నాయి. నిద్ర తక్కువగా ఉన్నప్పుడు లేదా బోర్గా అనిపించినప్పుడు ఆవలింపు సులభంగా రావచ్చు. శ్వాస, మెదడు ఉష్ణోగ్రత నియంత్రణ, అప్రమత్తత మార్పులు వంటి వివరణలు కూడా శాస్త్రవేత్తలు పరిశీలిస్తున్నారు. న్యూరోసైంటిస్టు డాక్టర్ అనిల్ కుమార్ మాట్లాడుతూ, “కాంటేజియస్ యానింగ్కు ఒక్క కారణం మాత్రమే ఉందని చెప్పేందుకు ప్రస్తుతం తగిన ఆధారాలు లేవు. ఇది మెదడు, శరీరం, సామాజిక సందర్భం కలిసి ఇచ్చే ప్రతిస్పందన” అని చెప్పారు.
పిల్లల్లో ఈ ప్రతిస్పందన వయసుతో మారవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. చిన్న పిల్లలు ఎదుటివారి చర్యలను గమనించినా వెంటనే అదే విధంగా స్పందించకపోవచ్చు. పెద్దల్లో మాత్రం దృష్టి, అలసట, పరిసర పరిస్థితుల ఆధారంగా తేడాలు కనిపిస్తాయి. కార్యాలయాలు, తరగతి గదులు, ప్రయాణాలు వంటి చోట్ల ఒకరి ఆవలింపు మరికొందరికి రావడం అందుకే సాధారణంగా కనిపిస్తుంది. ఇది నియంత్రించలేని సమస్య కాదు; తగిన నిద్ర, విరామం, గాలి ప్రసరణ ఉన్న వాతావరణం సహాయపడవచ్చని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు.
తరువాతి దశలో మెదడు చిత్రీకరణ పద్ధతులు, ప్రవర్తనా అధ్యయనాల ద్వారా ఈ స్పందనలో ఏ ప్రాంతాలు ఎక్కువగా పనిచేస్తాయో మరింత స్పష్టత రావచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. సాధారణ ఆవలింపు గురించి ఆందోళన అవసరం లేదని, అయితే రోజంతా అధిక నిద్రమత్తు, శ్వాస సమస్యలు లేదా పని సామర్థ్యంపై ప్రభావం ఉంటే వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవాలని వారు సూచిస్తున్నారు.
Also Read- ఉదయం లేచిన వెంటనే నీళ్లు తాగడం నిజంగా మంచిదేనా?
