చీకట్లో చిన్న శబ్దం పెద్దగా అనిపించడానికి మెదడు దృష్టి మార్పే కారణం
చూపు సమాచారం తగ్గినప్పుడు మెదడు వినికిడిపై ఎక్కువగా ఆధారపడుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు
చీకట్లో చిన్న శబ్దం కూడా పగటిపూట కంటే పెద్దగా, స్పష్టంగా అనిపించడం సాధారణ మానసిక-శారీరక ప్రతిస్పందన అని న్యూరోసైన్స్ నిపుణులు చెబుతున్నారు. చూపు ద్వారా వచ్చే సమాచారం తగ్గినప్పుడు మెదడు వినికిడి సంకేతాలపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టడం వల్ల ఈ అనుభూతి పెరుగుతుంది.
పగటిపూట మన చుట్టూ కదలికలు, సంభాషణలు, ట్రాఫిక్, వెలుగు, రంగులు వంటి విజువల్ ఇన్ఫర్మేషన్ ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఈ సమయంలో మెదడు అనేక సంకేతాలను ఒకేసారి ప్రాసెస్ చేస్తుంది. కానీ రాత్రి లేదా చీకటి ప్రదేశంలో కళ్లకు స్పష్టమైన క్లూస్ తగ్గిపోతాయి. దాంతో పరిసరాలను అర్థం చేసుకోవడానికి మెదడు వినిపించే శబ్దాలను మరింత జాగ్రత్తగా గమనిస్తుంది. అదే కారణంగా గడియారం టిక్ టిక్, ఫ్యాన్ శబ్దం, బయట చిన్న కదలిక వంటి సాధారణ సౌండ్స్ కూడా ఎక్కువగా వినిపించినట్టు అనిపించవచ్చు.
నిపుణుల ప్రకారం, ఇది చెవి ఒక్కసారిగా ఎక్కువ శక్తివంతం కావడం వల్ల మాత్రమే కాదు; దృష్టి ఎక్కడికి మళ్లిందన్నది ప్రధాన అంశం. చీకట్లో ఏదైనా తెలియని శబ్దం వినిపిస్తే, అది ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది, దానికి కారణం ఏమిటి అనే ప్రశ్నలకు మెదడు త్వరగా సమాధానం వెతుకుతుంది. “చూపు సమాచారం తగ్గినప్పుడు మెదడు వినికిడిని ప్రధాన ఆధారంగా తీసుకుంటుంది” అని న్యూరాలజీ నిపుణులు చెప్పారు. “అందువల్ల చిన్న శబ్దం కూడా మన అవగాహనలో పెద్ద స్థానాన్ని పొందుతుంది” అని వారు వివరించారు.
భయం లేదా అప్రమత్తత కూడా ఈ అనుభూతిని పెంచగలదని సైకాలజీ నిపుణులు అంటున్నారు. చీకటిని ప్రమాదంతో అనుసంధానించే అలవాటు ఉన్నవారిలో చిన్న శబ్దానికే అలర్ట్నెస్ పెరగవచ్చు. గుండె వేగం, శ్వాస, శ్రద్ధ స్థాయి మారడంతో అదే శబ్దం మరింత ఇన్టెన్స్గా అనిపిస్తుంది. “తెలియని శబ్దాన్ని గుర్తించడానికి మెదడు వెంటనే ప్రయత్నిస్తుంది” అని క్లినికల్ సైకాలజిస్టులు చెప్పారు. “చీకట్లో కనిపించని ఖాళీని ఊహ భర్తీ చేయడం వల్ల ఆ శబ్దానికి అదనపు అర్థం చేరవచ్చు” అని వారు తెలిపారు.
HIGHLIGHTS
- చీకట్లో విజువల్ ఇన్ఫర్మేషన్ తగ్గుతుంది
- మెదడు వినికిడిపై ఎక్కువ దృష్టి పెడుతుంది
- భయం శబ్దాన్ని మరింత ఇన్టెన్స్గా అనిపించవచ్చు
- రాత్రి బ్యాక్గ్రౌండ్ నాయిస్ తక్కువగా ఉంటుంది
రాత్రిపూట పరిసరాల్లో బ్యాక్గ్రౌండ్ నాయిస్ తగ్గడం మరో కారణమని నిపుణులు చెబుతున్నారు. పగటిపూట వాహనాలు, మాట్లాడే శబ్దాలు, పనుల కదలికల మధ్య చిన్న సౌండ్స్ కలిసిపోతాయి. కానీ రాత్రి ఆ శబ్దపరమైన నేపథ్యం తగ్గినప్పుడు తక్కువ తీవ్రత గల ధ్వనులు కూడా స్పష్టంగా వినిపిస్తాయి. “నిశ్శబ్దం ఉన్నప్పుడు చిన్న శబ్దానికి కూడా కాంట్రాస్ట్ ఎక్కువగా ఉంటుంది” అని ఆడియాలజీ నిపుణులు చెప్పారు. “అందుకే అదే శబ్దం పగటిలో గమనించకపోయినా, రాత్రి స్పష్టంగా వినిపిస్తుంది” అని వారు పేర్కొన్నారు.
మెదడు అసంపూర్ణ సమాచారాన్ని అర్థం చేసుకునే విధానం కూడా ఇందులో పాత్ర పోషిస్తుంది. చీకట్లో శబ్దం మూలం కనిపించకపోతే, మెదడు అందుబాటులో ఉన్న శబ్ద క్లూస్, గత అనుభవాలు, ఊహల ఆధారంగా దానికి అర్థం చెప్పడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. అందువల్ల సాధారణంగా పట్టించుకోని చిన్న కదలిక కూడా అనుమానం కలిగించే శబ్దంలా అనిపించవచ్చు. నిపుణుల సూచన ప్రకారం, ఇలాంటి అనుభూతి ఎక్కువ మందిలో సహజమే. అయితే తరచూ తీవ్రమైన భయం, నిద్రలేమి, ఆందోళన కలిగితే వైద్య నిపుణుడిని సంప్రదించడం మంచిదని వారు చెబుతున్నారు.
తదుపరి రోజుల్లో నిద్ర, మానసిక ఆరోగ్యం, సౌండ్ సెన్సిటివిటీపై అవగాహన కార్యక్రమాల్లో ఈ అంశాన్ని మరింత సరళంగా వివరించాలని ఆరోగ్య నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. చీకట్లో వినిపించే ప్రతి శబ్దాన్ని ప్రమాదంగా భావించకుండా, పరిసర పరిస్థితులు, నిశ్శబ్దం, మనసు స్థితి కలిసి ఈ అనుభూతిని ప్రభావితం చేస్తాయని వారు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
