భావనా కాంత్ ప్రయాణం మహిళల సామర్థ్యానికి ప్రతీకగా నిలుస్తోంది
2016లో తొలి మహిళా ఫైటర్ పైలట్లలో ఒకరైన భావనా కాంత్, రక్షణ రంగంలో మహిళలకు కొత్త దారులు చూపారు
భారత వైమానిక దళంలో తొలి మహిళా ఫైటర్ పైలట్లలో ఒకరైన భావనా కాంత్ ప్రయాణం, రక్షణ రంగంలో మహిళల ప్రాతినిధ్యం పెరుగుతున్న దిశను మరోసారి గుర్తు చేస్తోంది. బిహార్కు చెందిన ఆమె 2016లో ఫైటర్ స్ట్రీమ్లో కమిషన్ పొందిన తొలి బృందంలో నిలిచారు.
భావనా కాంత్ పేరు భారత వైమానిక దళ చరిత్రలో ప్రత్యేక స్థానం పొందింది. మోహనా సింగ్, అవనీ చతుర్వేదితో కలిసి ఆమె 2016లో ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్లో తొలి మహిళా ఫైటర్ పైలట్లుగా కమిషన్ పొందారు. మహిళలను ఫైటర్ స్ట్రీమ్లోకి అనుమతించిన నిర్ణయం భారత రక్షణ వ్యవస్థలో కీలక మార్పుగా నిలిచింది. ఆ మార్పుకు ఈ ముగ్గురు అధికారులు తొలి ముఖచిత్రాలుగా నిలిచారు. ఫైటర్ పైలట్గా ఎంపిక కావడం శారీరక దృఢత్వం, మానసిక స్థైర్యం, సాంకేతిక నైపుణ్యం అవసరమయ్యే ప్రక్రియగా ఎయిర్ ఫోర్స్ వర్గాలు చెబుతున్నాయి.
బిహార్లోని దర్బంగా జిల్లాతో అనుబంధం ఉన్న భావనా కాంత్ చిన్నప్పటి నుంచే ఎగరాలనే కలను పెంచుకున్నారు. ఆమె తండ్రి ఇంజినీర్గా పనిచేశారు. తల్లి గృహిణిగా కుటుంబానికి అండగా నిలిచారు. కుటుంబ మద్దతు ఆమె చదువు, కెరీర్ ఎంపికల్లో ముఖ్య పాత్ర పోషించింది. ఇంజినీరింగ్లో బి.టెక్ పూర్తి చేసిన తర్వాత భావనా కాంత్ రక్షణ రంగాన్ని ఎంచుకున్నారు. ఎయిర్ ఫోర్స్ కామన్ అడ్మిషన్ టెస్ట్ ద్వారా ఆమె ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్లోకి ప్రవేశించే అవకాశం పొందారు.
పైలట్ శిక్షణ అనంతరం భావనా కాంత్ మిగ్-21 బైసన్ ఫైటర్ ఎయిర్క్రాఫ్ట్ నడిపే అర్హత సాధించారు. మిగ్-21 బైసన్ ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్లో సవాళ్లతో కూడిన, అధిక వేగం కలిగిన ఫైటర్ జెట్గా పరిగణించబడుతుంది. అలాంటి ఎయిర్క్రాఫ్ట్ను నడపడం కేవలం సాంకేతిక పరిజ్ఞానం మాత్రమే కాకుండా వేగంగా నిర్ణయాలు తీసుకునే సామర్థ్యాన్ని కూడా కోరుతుంది. ఈ ప్రక్రియలో భావనా కాంత్ తన సామర్థ్యాన్ని నిరూపించుకున్నారు.
భావనా కాంత్ 2021 జనవరి 26న న్యూఢిల్లీలో జరిగిన గణతంత్ర దినోత్సవ పరేడ్లో పాల్గొన్నారు. ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ టేబుల్లో భాగమవడం ద్వారా ఆమె గణతంత్ర దినోత్సవ పరేడ్లో పాల్గొన్న తొలి మహిళా ఫైటర్ పైలట్గా గుర్తింపు పొందారు. ఈ సంఘటన రక్షణ రంగంలో మహిళల ప్రాతినిధ్యానికి ప్రతీకగా నిలిచింది. సైన్యంలో మహిళలకు పెరుగుతున్న అవకాశాలపై దేశవ్యాప్తంగా చర్చకు కూడా ఇది దారి తీసింది.
HIGHLIGHTS
- భావనా కాంత్ బిహార్కు చెందిన మహిళా ఫైటర్ పైలట్
- 2016లో తొలి మహిళా ఫైటర్ పైలట్ల బృందంలో కమిషన్
- మిగ్-21 బైసన్ ఫైటర్ జెట్ నడిపిన అధికారి
- 2021 జనవరి 26న గణతంత్ర పరేడ్లో పాల్గొన్నారు
భావనా కాంత్ ప్రయాణం మహిళలకు “ఆకాశమే హద్దు” అనే సందేశాన్ని ఇస్తుందని రక్షణ వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి. “మహిళలు ఫైటర్ స్ట్రీమ్లోనూ సమర్థంగా రాణించగలరనే విషయాన్ని ఈ అధికారులు నిరూపించారు,” అని ఎయిర్ ఫోర్స్ శిక్షణ వ్యవస్థతో అనుబంధం ఉన్న అధికారులు చెప్పారు. “భావనా కాంత్, మోహనా సింగ్, అవనీ చతుర్వేది ప్రవేశం ఒక వ్యక్తిగత విజయంగా మాత్రమే కాకుండా విధానపరమైన మార్పుగా కూడా గుర్తించాలి,” అని రక్షణ వ్యవహారాల పరిశీలకులు పేర్కొన్నారు.
భారత సాయుధ దళాల్లో మహిళల పాత్ర క్రమంగా విస్తరిస్తోంది. ఒకప్పుడు పరిమిత రంగాలకే అవకాశాలు ఉన్నప్పటికీ, ఇప్పుడు శిక్షణ, ఆపరేషనల్ బాధ్యతలు, నాయకత్వ స్థానాల్లో మహిళల ప్రాతినిధ్యం పెరుగుతోంది. ఫైటర్ పైలట్ వంటి అత్యంత సవాళ్లతో కూడిన విభాగాల్లో మహిళల ప్రవేశం ఈ మార్పును స్పష్టంగా చూపిస్తోంది. “లింగం కాదు, అర్హతే ప్రధాన ప్రమాణం కావాలి,” అని రక్షణ రంగ నిపుణులు చెప్పారు.
భావనా కాంత్ కథ యువతులకు ప్రేరణాత్మక ఉదాహరణగా నిలుస్తోంది. ఇంజినీరింగ్ చదువు నుంచి ఎయిర్ ఫోర్స్ శిక్షణ వరకు, అక్కడి నుంచి ఫైటర్ పైలట్ బాధ్యతల వరకు ఆమె ప్రయాణం క్రమశిక్షణ, పట్టుదల, కుటుంబ మద్దతు ప్రాముఖ్యతను సూచిస్తోంది. రక్షణ రంగంలోకి రావాలనుకునే విద్యార్థినులకు ఆమె జీవితం ఒక స్పష్టమైన సందేశాన్ని ఇస్తోంది. అవకాశాలు లభిస్తే మహిళలు క్లిష్టమైన బాధ్యతలను కూడా సమర్థంగా నిర్వహించగలరని ఆమె కెరీర్ చూపించింది.
ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్లో మహిళల అవకాశాల విస్తరణకు భావనా కాంత్ వంటి అధికారుల ప్రయాణం ప్రేరణగా నిలుస్తోంది. రాబోయే కాలంలో మరిన్ని మహిళలు ఫైటర్ స్ట్రీమ్తో పాటు ఇతర ఆపరేషనల్ విభాగాల్లోకి రావడానికి శిక్షణ వ్యవస్థ, విధాన నిర్ణయాలు కీలకం కానున్నాయి. మహిళల నియామకం, శిక్షణ, బాధ్యతల విస్తరణపై రక్షణ వ్యవస్థ తీసుకునే తదుపరి నిర్ణయాలు ఈ మార్పు దిశను నిర్ణయించనున్నాయి.
