5 నిమిషాల నిద్ర టెక్నిక్పై వైద్యుల సూచనలు
ఫోన్ వాడకం, కెఫీన్, గది వెలుతురు నియంత్రణతో నిద్ర నాణ్యత మెరుగుపడుతుందని నిపుణుల సూచన
హైదరాబాద్, 2026-08-18 —
హైదరాబాద్లో 2026-08-18 న ఆరోగ్య నిపుణులు నిద్రలేమితో బాధపడుతున్న వారికి మందులపై ఆధారపడకుండా జీవనశైలి మార్పులు పాటించాలని సూచించారు. పడుకునే ముందు డిజిటల్ డీటాక్స్, శ్వాస వ్యాయామం, సరైన లైటింగ్ వంటి అలవాట్లు నిద్ర నాణ్యతను మెరుగుపరచడంలో సహాయపడతాయని వారు చెప్పారు.
ఆరోగ్య నిపుణుల ప్రకారం, రాత్రి నిద్ర పట్టకపోవడం ఇప్పుడు పట్టణ జీవనశైలిలో సాధారణ సమస్యగా మారింది. పని ఒత్తిడి, ఎక్కువసేపు మొబైల్ ఫోన్ వినియోగం, ఆలస్యంగా భోజనం చేయడం, పడుకునే ముందు టీ లేదా కాఫీ తాగడం వంటి అలవాట్లు నిద్ర చక్రాన్ని ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. నిద్రకు ముందు కనీసం 30 నిమిషాలు స్మార్ట్ ఫోన్, ల్యాప్టాప్, టీవీ స్క్రీన్లకు దూరంగా ఉండటం మెలటోనిన్ ఉత్పత్తికి అనుకూలమని వైద్యులు చెప్పారు. “నిద్ర సమస్యను మొదట జీవనశైలి కోణంలో అంచనా వేయాలి. ప్రతి ఒక్కరికీ మందులు అవసరం అనుకోవడం సరైనది కాదు,” అని హైదరాబాద్కు చెందిన నిద్ర వైద్య నిపుణుడు డాక్టర్ ఎస్. అనిల్ కుమార్ మంగళవారం తన క్లినిక్లో చెప్పారు.
నిపుణులు సూచిస్తున్న పద్ధతుల్లో 4-7-8 బ్రీతింగ్ టెక్నిక్ ఎక్కువగా ప్రస్తావనకు వస్తోంది. ఈ విధానంలో 4 సెకన్లు ముక్కు ద్వారా గాలి పీల్చి, 7 సెకన్లు శ్వాసను నిలిపి, 8 సెకన్లు నెమ్మదిగా బయటకు వదలాలి. ఈ ప్రక్రియ శరీరాన్ని రిలాక్స్ స్థితిలోకి తీసుకెళ్లడంలో సహాయపడుతుందని, అయితే దీన్ని వైద్య చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయంగా భావించరాదని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. “శ్వాస నియంత్రణ వ్యాయామాలు ఆందోళనను తగ్గించడంలో కొంతమందికి ఉపయోగపడతాయి. కానీ దీర్ఘకాలిక నిద్రలేమి ఉంటే వైద్య సలహా తప్పనిసరి,” అని క్లినికల్ సైకాలజిస్టు డాక్టర్ కె. సౌమ్య తెలిపారు.
గది వాతావరణం కూడా నిద్రపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. గదిలో ఎక్కువ వెలుతురు ఉండటం, కఠినమైన తెల్ల లైట్లు, పెద్ద శబ్దాలు, వేడి వాతావరణం నిద్రను దూరం చేయవచ్చని వారు పేర్కొన్నారు. సాధ్యమైనంత వరకు గది వెలుతురును తగ్గించడం, అవసరమైతే వార్మ్ ఎల్లో లైటింగ్ ఉపయోగించడం, పడుకునే ప్రదేశాన్ని ప్రశాంతంగా ఉంచడం మంచిదని సూచిస్తున్నారు. చీకట్లో మొబైల్ ఫోన్ చూడటం వల్ల బ్లూ లైట్ ప్రభావం పెరిగి, మెదడుకు మేల్కొని ఉండే సంకేతాలు వెళ్లవచ్చని వైద్యులు వివరించారు.
HIGHLIGHTS
- పడుకునే ముందు 30 నిమిషాలు ఫోన్ దూరం
- 4-7-8 శ్వాస పద్ధతి రిలాక్స్కు సహాయం
- బ్లూ లైట్ నిద్ర చక్రాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది
- కెఫీన్, హెవీ ఫుడ్ రాత్రి నిద్రను దూరం చేయవచ్చు
నిద్ర రాకపోవడంతో పదేపదే గడియారం చూడటం కూడా సమస్యను మరింత పెంచుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. క్లాక్ వాచింగ్ వల్ల ఆందోళన పెరిగి, నిద్రపై ఒత్తిడి ఏర్పడుతుందని వారు పేర్కొన్నారు. నిద్ర రాకపోతే కొన్ని నిమిషాలు ప్రశాంతంగా కూర్చోవడం, మృదువైన శ్వాస వ్యాయామం చేయడం, స్క్రీన్లకు దూరంగా ఉండడం ఉపయోగకరమని సూచిస్తున్నారు. “నిద్రను బలవంతంగా తెచ్చుకోవాలనే ఆలోచన చాలా మందిలో ఆందోళనను పెంచుతుంది. శరీరానికి ప్రశాంతమైన సంకేతాలు ఇవ్వడం ముఖ్యం,” అని సైకియాట్రిస్ట్ డాక్టర్ ఎం. రేణుక చెప్పారు.
రాత్రి సమయంలో కెఫీన్ తీసుకోవడంపై కూడా వైద్యులు జాగ్రత్త సూచిస్తున్నారు. టీ, కాఫీ, ఎనర్జీ డ్రింక్స్లో ఉండే కెఫీన్ కొంతమందిలో గంటల పాటు ప్రభావం చూపి నిద్రను ఆలస్యం చేయవచ్చని వారు చెప్పారు. అలాగే పడుకునే ముందు భారంగా తినడం వల్ల జీర్ణక్రియపై ఒత్తిడి పెరిగి అసౌకర్యం కలిగే అవకాశం ఉందని పేర్కొన్నారు. తేలికపాటి రాత్రి భోజనం, స్థిరమైన పడుకునే సమయం, ఉదయం సరైన వెలుతురు పొందడం వంటి అలవాట్లు నిద్ర చక్రాన్ని క్రమబద్ధం చేయడంలో సహాయపడతాయని నిపుణులు తెలిపారు.
అయితే, ఈ సూచనలు సాధారణ నిద్ర అలవాట్ల మెరుగుదలకే పరిమితమని వైద్యులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. వారానికి 3 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రాత్రులు నిద్రలేమి కొనసాగితే, పగటి వేళ అలసట, ఏకాగ్రత లోపం, చిరాకు, పని సామర్థ్యం తగ్గడం వంటి లక్షణాలు ఉంటే వైద్యుడిని సంప్రదించాలన్నారు. థైరాయిడ్ సమస్యలు, మానసిక ఒత్తిడి, డిప్రెషన్, స్లీప్ అప్నియా వంటి కారణాలు కూడా నిద్రలేమికి దారి తీసే అవకాశం ఉందని వారు చెప్పారు.
ఆరోగ్య నిపుణులు రాబోయే రోజుల్లో నిద్ర ఆరోగ్యంపై మరింత అవగాహన అవసరమని చెబుతున్నారు. జీవనశైలి మార్పులు వెంటనే ఫలితం ఇవ్వకపోయినా, నిరంతరంగా పాటిస్తే నిద్ర నాణ్యతలో మెరుగుదల కనిపించవచ్చని వారు పేర్కొన్నారు. నిద్రలేమి తీవ్రంగా లేదా దీర్ఘకాలంగా ఉంటే స్వయంగా మందులు వాడకుండా వైద్య సలహా తీసుకోవాలని సూచించారు.
