గణేశ్ నిమజ్జనం తర్వాత సుస్థిర వేడుకలపై దృష్టి పెరుగుతోంది
మట్టి విగ్రహాలు, కృత్రిమ నిమజ్జన ట్యాంకులు, వ్యర్థాల వేరు సేకరణపై నగరాలు, భక్త సమూహాలు ఎక్కువగా దృష్టి పెడుతున్నాయి
గణేశ్ చతుర్థి ఉత్సవాల అనంతరం నిమజ్జన కేంద్రాలు, చెరువులు, బీచ్లు, పండాల్ ప్రాంతాల్లో వ్యర్థాల నిర్వహణను మెరుగుపరచడంపై స్థానిక సంస్థలు, పోలీస్, శానిటేషన్ సిబ్బంది, స్వచ్ఛంద కార్యకర్తలు 2026-09-16న ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారించాయి.
గణేశ్ నిమజ్జనం తర్వాత నీటి కాలుష్యం, ఘన వ్యర్థాల పెరుగుదల, ప్లాస్టిక్ అలంకరణలు, రసాయన రంగులు పూసిన విగ్రహాల అవశేషాలు ప్రధాన సవాళ్లుగా నిలుస్తున్నాయని మున్సిపల్ అధికారులు తెలిపారు. సంప్రదాయంగా సహజ మట్టితో చేసిన విగ్రహాలు నీటిలో సులభంగా కరుగుతుండగా, ప్లాస్టర్ ఆఫ్ పారిస్, థర్మకోల్, సింథటిక్ పెయింట్లు, ప్లాస్టిక్ పూలమాలలు, మెటల్ ఫ్రేమ్లు ఉపయోగించిన విగ్రహాలు నీటి వనరులపై ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయని వారు చెప్పారు. నిమజ్జనంతో పాటు పూలు, కొబ్బరికాయలు, వస్త్రాలు, ప్లాస్టిక్ ప్యాకెట్లు, అగరబత్తి స్టాండ్లు కూడా నీటిలో చేరడం మరో సమస్యగా గుర్తించారు.
“నిమజ్జనం ముగిసిన వెంటనే వ్యర్థాలను వేరు చేసి సేకరించడం అత్యవసరం,” అని ఒక మున్సిపల్ శానిటేషన్ అధికారి 2026-09-16న హైదరాబాద్లో అన్నారు. “విగ్రహ అవశేషాలు, పూలు, ప్లాస్టిక్, పూజా సామగ్రి ఒకేసారి నీటిలో కలిస్తే శుభ్రపరచడం కష్టమవుతుంది,” అని ఆయన చెప్పారు.
ఉత్సవాల సమయంలో పెద్ద సంఖ్యలో పండాళ్లు, లైటింగ్ ఏర్పాట్లు, సౌండ్ సిస్టమ్లు, ఆహార పంపిణీ కేంద్రాలు, ఊరేగింపులు ఉండటంతో విద్యుత్ వినియోగం, ట్రాఫిక్ ఒత్తిడి, శబ్ద కాలుష్యం కూడా పెరుగుతాయని అధికారులు తెలిపారు. ఎల్ఈడీ లైట్లు, టైమర్లు, సోలార్ లైటింగ్, తక్కువ శబ్ద స్థాయి సౌండ్ సిస్టమ్లు, డీజిల్ జనరేటర్ల వినియోగం తగ్గించడం వంటి చర్యలు ఉత్సవాల పర్యావరణ ప్రభావాన్ని తగ్గించగలవని పర్యావరణ కార్యకర్తలు చెప్పారు. పండాళ్లలో డిస్పోజబుల్ ప్లేట్లు, కప్పులు, ప్లాస్టిక్ క్యారీ బ్యాగులు తగ్గించడం కూడా కీలకమని వారు అన్నారు.
HIGHLIGHTS
- 2026-09-16న నిమజ్జనానంతర శుభ్రతపై ప్రత్యేక దృష్టి
- మట్టి విగ్రహాల వినియోగం పెంచాలని అధికారుల సూచన
- పూలు, ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలను వేరు చేయడం కీలకం
- కృత్రిమ ట్యాంకులు నీటి వనరులపై ఒత్తిడి తగ్గిస్తాయి
పర్యావరణ అనుకూల మార్గాల్లో సహజ మట్టి విగ్రహాలు, విత్తన గణేశ్ విగ్రహాలు, పేపర్ పల్ప్ విగ్రహాలు, టెర్రకోట, లోహం, చెక్కతో తయారైన పునర్వినియోగ విగ్రహాలు ముఖ్యమైనవి. ఇంటి వద్ద ప్రతీకాత్మక నిమజ్జనం చేసి ఆ నీటిని మొక్కలకు ఉపయోగించే విధానం కూడా కొన్ని కుటుంబాలు అనుసరిస్తున్నాయి. పసుపు, చందనం, ముల్తాని మట్టి, కుంకుమ, కూరగాయల రంగులు, నీటి ఆధారిత నాన్టాక్సిక్ పెయింట్లు ఉపయోగించడం ద్వారా రసాయన కాలుష్యాన్ని తగ్గించవచ్చని పర్యావరణ నిపుణులు తెలిపారు.
“భక్తి, పర్యావరణ బాధ్యత పరస్పర విరుద్ధాలు కావు,” అని ఒక పర్యావరణ స్వచ్ఛంద కార్యకర్త ముంబైలో అన్నారు. “పూలను కంపోస్ట్ చేయడం, ప్లాస్టిక్ను వేరు చేయడం, సహజ రంగులు వాడటం వంటి చిన్న నిర్ణయాలు పెద్ద మార్పు తీసుకురాగలవు,” అని ఆమె చెప్పారు.
పోలీస్, మున్సిపల్ విభాగాలు భారీ గుంపులు చేరే నిమజ్జన కేంద్రాల్లో ముందస్తు ప్రణాళిక అవసరమని పేర్కొన్నాయి. కృత్రిమ నిమజ్జన ట్యాంకులు, మొబైల్ కలెక్షన్ వాహనాలు, ముందుగా కేటాయించిన సమయాలు, కాలనీవారీ నిమజ్జన కేంద్రాలు అమలు చేస్తే ప్రధాన చెరువులు, నదులు, తీర ప్రాంతాలపై ఒత్తిడి తగ్గుతుందని అధికారులు చెప్పారు. ట్రాఫిక్ మార్పులు, భద్రతా బారికేడ్లు, అత్యవసర సేవలు, శానిటేషన్ బృందాల సమన్వయం కూడా నిమజ్జనానంతర నిర్వహణలో కీలకమని వారు తెలిపారు.
“నిమజ్జన కేంద్రాలకు వచ్చే భక్తులు పూజా సామగ్రిని విడిగా అప్పగిస్తే శుభ్రత పనులు వేగంగా పూర్తవుతాయి,” అని ఒక పోలీస్ అధికారి 2026-09-16న అన్నారు. “క్యూలు, సమయ నియంత్రణ, స్థానిక వాలంటీర్ల సహకారం గుంపుల ఒత్తిడిని తగ్గిస్తాయి,” అని ఆయన చెప్పారు.
గణేశ్ చతుర్థి సాధారణంగా 1.5 రోజుల నుంచి 11 రోజుల వరకు కొనసాగి గణేశ్ నిమజ్జనంతో ముగుస్తుంది. మహారాష్ట్ర, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక, గోవా, గుజరాత్తో పాటు ఢిల్లీ, తమిళనాడు భాగాల్లో ఈ పండుగ విస్తృతంగా జరుపుకుంటారు. నగరాలు పెరగడం, పెద్ద పండాళ్ల సంఖ్య పెరగడం, వినియోగించే అలంకరణ సామగ్రి మారడం వల్ల ఉత్సవాల తర్వాత వ్యర్థాల పరిమాణం పెరిగిందని అధికారులు చెబుతున్నారు.
స్థానిక సంస్థలు తదుపరి దశలో నిమజ్జన కేంద్రాల వద్ద సేకరించిన వ్యర్థాలను వర్గీకరించి, కంపోస్టింగ్కు అనువైన పూలు, పూజా సామగ్రిని వేరు చేయనున్నాయి. పునర్వినియోగం సాధ్యమైన పదార్థాలను రీసైక్లింగ్ యూనిట్లకు పంపుతామని, నీటి వనరుల శుభ్రతపై ప్రత్యేక బృందాలు పర్యవేక్షణ కొనసాగిస్తాయని అధికారులు తెలిపారు. వచ్చే ఏడాది ఉత్సవాల ముందు పర్యావరణ అనుకూల విగ్రహాలు, తక్కువ వ్యర్థాలతో పండాల్ నిర్వహణపై అవగాహన కార్యక్రమాలు చేపట్టే అవకాశం ఉందని వారు చెప్పారు.
