ఆకాశంలో ‘గ్రీన్ ఫ్లాష్’ కనిపించడానికి కాంతి వక్రీభవనమే కారణం
సూర్యోదయం, సూర్యాస్తమయం సమయంలో అరుదుగా కనిపించే ఆకుపచ్చ మెరుపుపై సైన్స్ నిపుణులు వివరణ ఇచ్చారు
సూర్యుడు అస్తమించే లేదా ఉదయించే క్షణాల్లో ఆకాశ అంచున కొన్ని సెకన్లపాటు కనిపించే ‘గ్రీన్ ఫ్లాష్’ అనేది మిస్టరీ కాదని, వాతావరణంలో కాంతి వక్రీభవనం, విక్షేపణం కలిసి కలిగించే ఆప్టికల్ ప్రభావమని ఖగోళ పరిశీలకులు బుధవారం తెలిపారు.
విశాలమైన సముద్ర తీరాలు, ఎడారి ప్రాంతాలు, పర్వత శిఖరాలు వంటి స్పష్టమైన హోరైజన్ కనిపించే ప్రదేశాల్లో ఈ దృశ్యం ఎక్కువగా నమోదవుతుందని నిపుణులు చెప్పారు. సూర్యకాంతి భూమి వాతావరణం గుండా ప్రయాణించే సమయంలో వివిధ రంగుల కాంతి స్వల్పంగా వేర్వేరు కోణాల్లో వంగుతుంది. సూర్యుడు హోరైజన్కు అతి దగ్గరగా ఉన్నప్పుడు ఎరుపు, నారింజ రంగులు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి; కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో ఆకుపచ్చ కాంతి చివరి క్షణంలో ప్రత్యేకంగా మెరుస్తుంది. అందుకే దాన్ని ‘గ్రీన్ ఫ్లాష్’ అని పిలుస్తారు.
ఖగోళ శాస్త్ర పరిశీలకుల ప్రకారం, ఈ ఘటన సాధారణంగా 1 నుంచి 3 సెకన్ల వరకే కనిపిస్తుంది. వాతావరణం ప్రశాంతంగా ఉండటం, దుమ్ము లేదా మేఘాలు తక్కువగా ఉండటం, హోరైజన్ స్పష్టంగా కనిపించడం వంటి పరిస్థితులు అవసరం. “గ్రీన్ ఫ్లాష్ అనేది కళ్లకు కనిపించే నిజమైన ఆప్టికల్ ఫెనామెనాన్. అది ఊహ కాదు, కెమెరా లోపం కాదు,” అని హైదరాబాద్లో బుధవారం జరిగిన సైన్స్ అవగాహన కార్యక్రమంలో ఖగోళ పరిశీలకుడు డాక్టర్ కె. అనిరుధ్ said.
ఆయన మాట్లాడుతూ, సూర్యుడిని నేరుగా చూడటం ప్రమాదకరమని హెచ్చరించారు. “సూర్యాస్తమయం చివరి క్షణాల్లో కూడా జాగ్రత్త అవసరం. టెలిస్కోప్ లేదా బైనాక్యులర్తో సరైన సోలార్ ఫిల్టర్ లేకుండా సూర్యుడిని చూడకూడదు,” అని డాక్టర్ అనిరుధ్ said. సాధారణ కళ్లతో హోరైజన్ వైపు పరిశీలించినప్పుడు మాత్రమే, అది కూడా సూర్యుడు దాదాపు అస్తమించే చివరి సమయంలో, ఈ మెరుపు కనిపించే అవకాశం ఉందని ఆయన వివరించారు.
HIGHLIGHTS
- గ్రీన్ ఫ్లాష్ సాధారణంగా 1 నుంచి 3 సెకన్లు కనిపిస్తుంది
- ప్రధాన కారణం వాతావరణ కాంతి వక్రీభవనం
- స్పష్టమైన హోరైజన్ ఉన్న ప్రాంతాల్లో అవకాశం ఎక్కువ
- సూర్యుడిని నేరుగా చూడొద్దని నిపుణుల హెచ్చరిక
వాతావరణ శాస్త్రవేత్తల ప్రకారం, గాలి పొరల ఉష్ణోగ్రత మార్పులు కూడా ఈ ఘటన తీవ్రతను ప్రభావితం చేస్తాయి. సముద్రం మీద చల్లని గాలి, దాని పైన వేడి గాలి ఉండే పరిస్థితుల్లో కాంతి మార్గం మరింత మారవచ్చు. “గాలి పొరల్లోని ఉష్ణోగ్రత వ్యత్యాసాలు, తేమ, దుమ్ము స్థాయిలు గ్రీన్ ఫ్లాష్ కనిపించే అవకాశాన్ని నిర్ణయిస్తాయి,” అని వాతావరణ శాస్త్రవేత్త డాక్టర్ ఎం. శైలజ said.
సైన్స్ కమ్యూనికేటర్లు ఈ ఘటనను ప్రజల్లో ఆసక్తి పెంచే మంచి ఉదాహరణగా చూస్తున్నారు. “ప్రకృతిలో చిన్న దృశ్యం వెనుక కూడా ఖచ్చితమైన భౌతిక శాస్త్రం ఉంటుంది. గ్రీన్ ఫ్లాష్ ఆప్టిక్స్ను అర్థం చేసుకోవడానికి సులభమైన ఉదాహరణ,” అని సైన్స్ కమ్యూనికేటర్ రాహుల్ వేముల బుధవారం said. అయితే, అరుదైన దృశ్యం కావడంతో చూసిన వెంటనే దాన్ని అసాధారణం లేదా అతీంద్రియంగా భావించకూడదని ఆయన అన్నారు.
నిపుణులు రాబోయే వారాల్లో సూర్యాస్తమయ పరిశీలనలపై అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలని సూచిస్తున్నారు. స్పష్టమైన వాతావరణం ఉన్న రోజుల్లో సముద్ర తీరాలు, సరస్సుల అంచులు, ఎత్తైన ప్రదేశాల్లో సురక్షిత పరిశీలనలతో గ్రీన్ ఫ్లాష్ను చూడడానికి అవకాశముంటుందని వారు తెలిపారు. తదుపరి వాతావరణం స్వచ్ఛంగా ఉండే సాయంత్రాల్లో స్థానిక ఖగోళ క్లబ్లు పరిశీలన కార్యక్రమాల తేదీలను ప్రకటించనున్నాయి.
