ఐఐటీ గాంధీనగర్ శాస్త్రవేత్తలు 5.5 కి.మీ. గాలిమార్గంలో క్వాంటం లింక్ ప్రదర్శించారు
ఫ్రీ-స్పేస్ క్వాంటం కీ డిస్ట్రిబ్యూషన్లో ఈ పరీక్ష భద్రమైన కమ్యూనికేషన్ నెట్వర్క్లకు కీలక సాంకేతిక ముందడుగు
ఐఐటీ గాంధీనగర్ శాస్త్రవేత్తలు క్యాంపస్లోని 2 ప్రాంతాల మధ్య 5.5 కి.మీ. ఓపెన్ ఎయిర్ ద్వారా క్వాంటం కమ్యూనికేషన్ లింక్ను ప్రదర్శించారు. కాంతి క్వాంటం స్థితులను ఉపయోగించి సురక్షిత క్రిప్టోగ్రాఫిక్ కీలు పంపే ఫ్రీ-స్పేస్ క్వాంటం కీ డిస్ట్రిబ్యూషన్ విధానంతో ఈ ప్రయోగం నిర్వహించారు.
ఈ ప్రదర్శనలో ఫోటాన్లను ఆప్టికల్ ఫైబర్ కాకుండా వాతావరణం గుండా పంపించారు. ఓపెన్ ఎయిర్లో బీమ్ స్థిరత్వం, వాతావరణ మార్పులు, సిగ్నల్ నష్టం, ట్రాన్స్మిటర్-రిసీవర్ అలైన్మెంట్ వంటి సవాళ్లు ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఐఐటీ గాంధీనగర్ పరిశోధకుల ప్రకారం, ఈ విధానం భవిష్యత్తులో భవనాల మధ్య, నగరాల మధ్య, గ్రౌండ్ స్టేషన్లు-శాటిలైట్ల మధ్య సురక్షిత కమ్యూనికేషన్ లింక్ల అభివృద్ధికి ఉపయోగపడుతుంది.
క్వాంటం కీ డిస్ట్రిబ్యూషన్లో సందేశాన్ని నేరుగా పంపరు; డేటాను ఎన్క్రిప్ట్ చేయడానికి అవసరమైన కీలు పంపిస్తారు. మూడో వ్యక్తి ఆ క్వాంటం సమాచారాన్ని కొలవడానికి లేదా అడ్డుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తే క్వాంటం స్థితిలో మార్పు వస్తుంది. ఆ మార్పు ద్వారా జోక్యాన్ని గుర్తించే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రస్తుత క్లాసికల్ క్రిప్టోగ్రఫీ గణిత సమస్యల క్లిష్టతపై ఆధారపడుతుండగా, క్వాంటం భద్రత భౌతిక శాస్త్ర సూత్రాలపై ఆధారపడుతుందని పరిశోధకులు చెప్పారు.
“HIGHLIGHTS”
- 5.5 కి.మీ. గాలిమార్గంలో క్వాంటం లింక్ ప్రదర్శన
- ఐఐటీ గాంధీనగర్ క్యాంపస్లోని 2 ప్రాంతాల మధ్య ప్రయోగం
- ఫ్రీ-స్పేస్ క్వాంటం కీ డిస్ట్రిబ్యూషన్ వినియోగం
- ఫోటాన్లను ఆప్టికల్ ఫైబర్ బదులు వాతావరణం గుండా పంపింపు
ఓపెన్ ఎయిర్ క్వాంటం కమ్యూనికేషన్లో ఫోటాన్ సిగ్నల్ చాలా బలహీనంగా ఉంటుంది. గాలి అస్తవ్యస్తత, బీమ్ విస్తరణ, పొగమంచు లేదా వర్షం వంటి వాతావరణ పరిస్థితులు, చిన్న అలైన్మెంట్ లోపాలు కూడా సిగ్నల్ నాణ్యతను ప్రభావితం చేస్తాయి. అందువల్ల 5.5 కి.మీ. దూరంలో లింక్ను నిలబెట్టడం ఆప్టికల్ ఇంజినీరింగ్, ఫోటాన్ డిటెక్షన్, టైమింగ్ సింక్రనైజేషన్, వాతావరణ ఛానల్ స్థిరీకరణలో పురోగతిగా పరిగణిస్తున్నారు.
ఈ పరిశోధన భారత్ చేపట్టిన నేషనల్ క్వాంటం మిషన్ లక్ష్యాలకు సంబంధితమైనది. భవిష్యత్తులో క్వాంటం కంప్యూటర్లు ప్రస్తుతం వాడుతున్న కొన్ని పబ్లిక్-కీ క్రిప్టోగ్రఫీ పద్ధతులను బలహీనపరచవచ్చన్న అంచనాల నేపథ్యంలో, క్వాంటం-సేఫ్ కమ్యూనికేషన్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రాధాన్యం పొందుతోంది. బ్యాంకింగ్, రక్షణ, వ్యూహాత్మక కమ్యూనికేషన్, కీలక మౌలిక సదుపాయాల నెట్వర్క్లలో ఇటువంటి భద్రతా విధానాలపై పరిశోధనలు వేగం తీసుకుంటున్నాయి.
ఐఐటీ గాంధీనగర్ బృందం తదుపరి దశల్లో లింక్ స్థిరత్వం, కీ రేటు, వాతావరణ పరిస్థితుల ప్రభావం, మరింత దూరాలకు విస్తరణ వంటి అంశాలను పరిశీలించనుంది. ఫ్రీ-స్పేస్ క్వాంటం లింక్లు శాటిలైట్ ఆధారిత క్వాంటం కమ్యూనికేషన్కు పునాది కావచ్చని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. ప్రయోగ ఫలితాలను విస్తృత వ్యవస్థలతో అనుసంధానించేందుకు మరిన్ని పరీక్షలు చేపట్టనున్నారు.
