డబ్బు చేతిలో ఉంటే ఖర్చు పెరగడానికి చెల్లింపు విధానాలే కీలకం
క్యాష్తో పోలిస్తే డిజిటల్ పేమెంట్స్లో ఖర్చు బాధ తక్కువగా అనిపించడం వినియోగ నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేస్తోంది.
చేతిలో డబ్బు ఉండటం, మొబైల్లో పేమెంట్ యాప్స్ సిద్ధంగా ఉండటం వినియోగదారుల ఖర్చు ప్రవర్తనను మార్చుతున్నదని ఫైనాన్షియల్ ప్లానింగ్ నిపుణులు చెబుతున్నారు. డిస్కౌంట్లు, లిమిటెడ్ టైమ్ ఆఫర్లు, చిన్న చిన్న కొనుగోళ్లు కలిసి పెద్ద మొత్తాలుగా మారుతున్నాయని వారు సూచిస్తున్నారు.
నగరాల్లో డిజిటల్ పేమెంట్స్ విస్తరించిన తర్వాత కొనుగోలు నిర్ణయాల వేగం పెరిగిందని నిపుణుల అంచనా. క్యాష్తో చెల్లించేటప్పుడు నోట్లను చేతితో ఇవ్వడం వల్ల ఖర్చు చేస్తున్న భావన స్పష్టంగా ఉంటుంది. కానీ యూపీఐ, కార్డ్, వాలెట్ పేమెంట్స్లో ఒక్క ట్యాప్తో లావాదేవీ పూర్తవడం వల్ల అదే ఖర్చు తక్కువ భారంగా అనిపించే అవకాశం ఉందని ఫైనాన్షియల్ కౌన్సెలర్లు చెబుతున్నారు. “డబ్బు బయటకు వెళ్తున్న అనుభూతి తగ్గితే ఖర్చుపై నియంత్రణ కూడా తగ్గుతుంది” అని హైదరాబాద్కు చెందిన ఫైనాన్షియల్ ప్లానర్ రమ్య కందుకూరి మంగళవారం అన్నారు.
షాపింగ్ యాప్స్, ఫుడ్ డెలివరీ ప్లాట్ఫామ్స్, క్విక్ కామర్స్ సేవలు వినియోగదారుల మెదడుపై నిరంతర ప్రభావం చూపుతున్నాయని మార్కెటింగ్ విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. “లిమిటెడ్ టైమ్ ఆఫర్, ఫ్లాష్ సేల్, ఫ్రీ డెలివరీ వంటి పదాలు అత్యవసరత భావనను సృష్టిస్తాయి” అని కన్జ్యూమర్ బిహేవియర్ విశ్లేషకుడు అరవింద్ రావు తెలిపారు. అవసరం లేని వస్తువులూ ఆఫర్లో ఉన్నాయనే కారణంతో కొనబడే పరిస్థితి సాధారణమవుతోందని ఆయన అన్నారు.
HIGHLIGHTS
- డిజిటల్ పేమెంట్స్లో ఖర్చు బాధ తక్కువగా అనిపించవచ్చు
- చిన్న కొనుగోళ్లు నెలాఖరులో పెద్ద మొత్తమవుతాయి
- డిస్కౌంట్లు వినియోగదారుల్లో అత్యవసరత భావన పెంచుతాయి
- షాపింగ్ యాప్స్ పుష్ నోటిఫికేషన్లు నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేస్తాయి
చిన్న చిన్న కొనుగోళ్ల ప్రభావం ఎక్కువగా కనిపించేది నెలాఖరులోనే అని బ్యాంకింగ్ రంగ నిపుణులు చెబుతున్నారు. రూ.99, రూ.149, రూ.299 వంటి చిన్న మొత్తాలు ఒక్కొక్కటిగా పెద్దగా కనిపించకపోయినా, తరచూ జరిగితే నెలవారీ బడ్జెట్ను దెబ్బతీస్తాయి. “చిన్న ఖర్చులు కనిపించవు; కానీ బ్యాంక్ స్టేట్మెంట్లో అవే పెద్ద కథ చెబుతాయి” అని వ్యక్తిగత ఆర్థిక సలహాదారు శ్రీకాంత్ మూర్తి చెప్పారు. అవసరం, కోరిక మధ్య తేడాను గుర్తించకపోతే డిజిటల్ ఖర్చు నియంత్రణ కష్టమవుతుందని ఆయన అన్నారు.
డబ్బు చేతిలో ఉన్నప్పుడు ఖర్చు చేయాలనే ఉత్సాహం పెరగడానికి మానసిక కారణాలూ ఉన్నాయని సైకాలజిస్టులు పేర్కొంటున్నారు. జీతం వచ్చిన రోజు లేదా అకౌంట్లో బ్యాలెన్స్ ఎక్కువగా కనిపించినప్పుడు వినియోగదారులు తాత్కాలిక భద్రత భావనతో ఖర్చు నిర్ణయాలు తీసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. ఆ సమయంలో షాపింగ్ యాప్స్ నుంచి వచ్చే ఆఫర్ నోటిఫికేషన్లు మరింత ప్రభావం చూపుతాయి. “తక్షణ సంతోషం కోసం చేసే ఖర్చు, తర్వాత ఆర్థిక ఒత్తిడిగా మారవచ్చు” అని క్లినికల్ సైకాలజిస్టు డాక్టర్ నేహా దేవి అన్నారు.
నిపుణులు ఖర్చులను నియంత్రించేందుకు కొన్ని సాధారణ పద్ధతులను సూచిస్తున్నారు. నెల ప్రారంభంలోనే అవసరాలు, సేవింగ్స్, వినోద ఖర్చులకు పరిమితులు పెట్టుకోవాలని వారు చెబుతున్నారు. డిజిటల్ పేమెంట్స్ వాడినప్పటికీ ప్రతి లావాదేవీని నమోదు చేయడం, షాపింగ్ యాప్స్ నోటిఫికేషన్లను పరిమితం చేయడం, పెద్ద కొనుగోలుకు ముందు 24 గంటలు ఆగడం ఉపయోగకరమని సూచిస్తున్నారు. రాబోయే నెలల్లో బ్యాంకులు, ఫైనాన్షియల్ అవేర్నెస్ సంస్థలు డిజిటల్ ఖర్చు అలవాట్లపై మరిన్ని అవగాహన కార్యక్రమాలు చేపట్టే అవకాశముంది.
