భయపెట్టే వీడియోలపై ఆసక్తికి ‘మార్బిడ్ క్యూరియాసిటీ’ కారణమని నిపుణుల వివరణ
భయం, ఉత్కంఠ, సురక్షిత దూరం కలిసి పనిచేసినప్పుడు భయానక దృశ్యాల నుంచి దృష్టి మళ్లించడం కష్టమవుతుందని సైకాలజీ నిపుణులు చెబుతున్నారు.
భయపెట్టే వీడియోలు, ప్రమాద దృశ్యాలు, మిస్టరీ కథలు చూస్తున్నప్పుడు అసౌకర్యం కలిగినా వాటిని కొనసాగించి చూడాలనే మనస్తత్వాన్ని సైకాలజీ నిపుణులు “మార్బిడ్ క్యూరియాసిటీ”గా వివరిస్తున్నారు. స్క్రీన్ ద్వారా సురక్షిత దూరంలో ఉన్నామనే భావన ఈ ఆసక్తిని పెంచుతుందని వారు చెబుతున్నారు.
మనిషి మెదడు ప్రమాద సూచనలను గమనించేందుకు సహజంగా అప్రమత్తంగా ఉంటుందని నిపుణుల అభిప్రాయం. తెలియని విషయం ఎదురైనప్పుడు “అసలు ఏం జరిగింది?” అనే ప్రశ్నకు సమాధానం తెలుసుకోవాలనే కోరిక పెరుగుతుంది. అందుకే భయానక వీడియోలో తర్వాతి క్షణంలో ఏమవుతుందో తెలియకపోవడం దృష్టిని మరింతగా కట్టిపడేస్తుంది. “భయం అనేది దూరంగా ఉండమనే సంకేతం ఇచ్చినా, ఆసక్తి మాత్రం పూర్తి సమాచారం తెలుసుకోవాలనే దిశగా మనసును నెడుతుంది,” అని హైదరాబాద్కు చెందిన క్లినికల్ సైకాలజిస్ట్ డాక్టర్ అనురాధ రావు శనివారం చెప్పారు.
వీడియో చూస్తున్న వ్యక్తి ప్రత్యక్ష ప్రమాదంలో లేడనే అవగాహన ఈ ప్రవర్తనలో కీలకంగా పనిచేస్తుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఫోన్, టెలివిజన్ లేదా కంప్యూటర్ స్క్రీన్పై కనిపించే దృశ్యం నిజమైనదైనా, అది మనపై జరుగుతున్న సంఘటన కాదని మెదడు గుర్తిస్తుంది. దీనినే సేఫ్ డిస్టెన్స్ ప్రభావంగా వివరిస్తున్నారు. “స్క్రీన్ అనేది భయం మరియు భద్రత మధ్య ఒక గీతలా పనిచేస్తుంది,” అని బిహేవియరల్ సైన్స్ పరిశోధకుడు డాక్టర్ కిరణ్ కుమార్ చెప్పారు.
HIGHLIGHTS
- ఈ ప్రవర్తనను “మార్బిడ్ క్యూరియాసిటీ”గా నిపుణులు వివరిస్తున్నారు
- భయం, ఆసక్తి కలిసి దృష్టిని స్క్రీన్పై నిలుపుతాయి
- సురక్షిత దూరం భావన వీడియోను కొనసాగించి చూడేలా చేస్తుంది
- ముగింపు తెలుసుకోవాలనే తపన ఆసక్తిని పెంచుతుంది
భయానక దృశ్యాలను మధ్యలో ఆపేసినప్పుడు మిగిలే అసంపూర్ణత భావన కూడా మరో కారణమని నిపుణులు చెబుతున్నారు. కథ, సంఘటన లేదా వీడియో ముగింపు తెలియకపోతే మెదడు ఆ ప్రశ్నను పూర్తిచేయాలని ప్రయత్నిస్తుంది. “చివరికి ఏమైంది అన్న సందేహం, భయంతో సమానంగా బలమైన మానసిక ప్రేరణగా మారవచ్చు,” అని కౌన్సిలింగ్ సైకాలజిస్ట్ డాక్టర్ మధుమిత శర్మ చెప్పారు. ఈ కారణంగా కొందరు అసౌకర్యంగా ఉన్నప్పటికీ వీడియోను చివరి వరకు చూస్తారు.
అయితే ఈ ఆసక్తి అందరిలో ఒకేలా ఉండదని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. కొందరికి ఇది తాత్కాలిక ఉత్కంఠగా ఉంటే, మరికొందరికి ఆందోళన, నిద్రలేమి లేదా భయభావాలను పెంచవచ్చు. పిల్లలు, ఆందోళన సమస్యలు ఉన్నవారు, గతంలో ప్రమాదకర అనుభవాలు ఎదుర్కొన్నవారు ఇలాంటి కంటెంట్ చూసేటప్పుడు జాగ్రత్త అవసరమని వారు సూచిస్తున్నారు. సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫార్మ్లలో ఆటో ప్లే, సిఫారసు అల్గోరిథమ్స్ కూడా ఇలాంటి వీడియోలను వరుసగా చూపించే అవకాశం ఉందని నిపుణులు పేర్కొన్నారు.
భయాన్ని ఊహించడం, ప్రత్యక్షంగా అనుభవించడం రెండూ వేర్వేరు మానసిక ప్రక్రియలని సైకాలజీ నిపుణులు చెబుతున్నారు. స్క్రీన్పై ప్రమాదాన్ని గమనించినా, శరీరం కొంత స్థాయిలో ఉత్కంఠను అనుభవిస్తుంది; అయితే అదే సమయంలో అది వ్యక్తిగత ప్రమాదం కాదని తెలుసుకుంటుంది. అందువల్ల భయానక వీడియోను కొందరు ఒక నియంత్రిత అనుభవంలా భావించవచ్చు. ఈ అంశంపై సైకాలజీ నిపుణులు డిజిటల్ వినియోగ అలవాట్లపై మరింత అవగాహన అవసరమని, అవసరమైతే కుటుంబాలు, పాఠశాలలు, ప్లాట్ఫార్మ్లు కంటెంట్ హెచ్చరికలను స్పష్టంగా చూపాలని సూచిస్తున్నారు.
