వర్షం తర్వాత మట్టి వాసనకు జియోస్మిన్ ప్రధాన కారణం
నేల సూక్ష్మజీవులు, మొక్కల నూనెలు, వర్షపు చుక్కల చర్య కలిపి పెట్రికోర్ వాసనను సృష్టిస్తాయి
వర్షం పడిన వెంటనే నేల నుంచి వచ్చే తాజా మట్టి వాసనకు ఒక్క వర్షం కారణం కాదని, నేలలోని సూక్ష్మజీవులు, మొక్కల నుంచి వచ్చే నూనెలు, వర్షపు చుక్కలు గాలిలోకి ఎగరేసే సూక్ష్మ కణాల కలయికే దీనికి కారణమని శాస్త్రీయ వివరణలు చెబుతున్నాయి.
సాధారణంగా ఈ వాసనను పెట్రికోర్ అని పిలుస్తారు. ఎండగా ఉన్న రోజుల తర్వాత తొలి వర్షం పడినప్పుడు ఇది మరింత స్పష్టంగా అనిపిస్తుంది. నేలలో ఉండే స్ట్రెప్టోమైసెస్ వంటి బ్యాక్టీరియా జియోస్మిన్ అనే వాసన పదార్థాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తాయి. మన ముక్కు ఈ పదార్థాన్ని చాలా తక్కువ పరిమాణంలోనే గుర్తించగలదు. అందుకే స్వల్ప వర్షం పడినా మట్టి వాసన వెంటనే గుర్తుకు వస్తుంది.
వర్షపు చుక్కలు నేలను తాకినప్పుడు చిన్న గాలి బుడగలు ఏర్పడి పగిలిపోతాయి. ఆ సమయంలో నేలపై ఉన్న సూక్ష్మ పరిమాణంలోని పదార్థాలు, వాసన కలిగించే అణువులు గాలిలోకి ఎగిరిపోతాయి. ఈ ప్రక్రియ వల్లే వర్షం మొదలైన వెంటనే మట్టి వాసన ఒక్కసారిగా పరిసరాల్లో వ్యాపిస్తుంది. శాస్త్రవేత్తల ప్రకారం, వాసనకు కారణం వర్షపు నీరు కాదు; అది నేల, సూక్ష్మజీవులు, మొక్కల నుంచి వచ్చిన రసాయనాల కలయిక.
ఎండకాలంలో కొన్ని మొక్కలు విడుదల చేసే నూనెలు నేలపై నిల్వ అవుతాయి. వర్షం వాటిని మళ్లీ గాలిలోకి విడుదల చేస్తుంది. దీంతో జియోస్మిన్ వాసనకు మరో పొర చేరుతుంది. అందువల్ల ప్రతి ప్రాంతంలో మట్టి వాసన కొద్దిగా భిన్నంగా ఉండవచ్చు. నేల రకం, తేమ, మొక్కల స్వభావం, వర్షం తీవ్రత వంటి అంశాలు కూడా ఈ వాసనపై ప్రభావం చూపుతాయి.
HIGHLIGHTS
- మట్టి వాసనను పెట్రికోర్ అంటారు
- జియోస్మిన్ ప్రధాన వాసన పదార్థం
- స్ట్రెప్టోమైసెస్ బ్యాక్టీరియా దీనిని ఉత్పత్తి చేస్తుంది
- వర్షపు చుక్కలు వాసన అణువులను గాలిలోకి తీసుకెళ్తాయి
నిపుణుల వివరణ ప్రకారం, మనుషుల ముక్కు జియోస్మిన్ను అత్యంత సున్నితంగా గుర్తించగలదు. అందుకే చాలా చిన్న పరిమాణంలో ఉన్నప్పటికీ ఆ వాసన బలంగా అనిపిస్తుంది. ప్రజలు దీన్ని సాధారణంగా వర్షం వాసనగా భావించినా, వాస్తవానికి అది నేలలో జరిగిన సూక్ష్మ రసాయన చర్యల సంకేతం.
ఈ శాస్త్రీయ అవగాహన వర్షకాలంలో ప్రకృతి పరస్పర చర్యలను అర్థం చేసుకోవడంలో సహాయపడుతుంది. వాతావరణ మార్పులు, భూస్థితి, మొక్కల జీవక్రియలు వంటి అంశాలను అధ్యయనం చేసే పరిశోధనల్లో కూడా ఇలాంటి సహజ వాసనల పరిశీలన ఉపయోగపడుతుంది. రాబోయే వర్షాకాలంలో స్థానిక నేలల లక్షణాలు, తేమ మార్పులపై మరిన్ని పరిశీలనలు కొనసాగనున్నాయి.
