తరచూ ఫోన్ చెక్ చేసే అలవాటు సమయం, ఏకాగ్రతపై ప్రభావం చూపుతుందన్న సూచనలు
అవసరం లేని నోటిఫికేషన్లు, చిన్న వీడియోల వినియోగం రోజువారీ దినచర్యను దెబ్బతీసే అవకాశం ఉందని నిపుణుల సూచన.
హైదరాబాద్, 2026 సెప్టెంబర్ 3 —
రోజువారీ పనుల మధ్య పదేపదే ఫోన్ స్క్రీన్ చూడటం అనేక మందిలో సాధారణ అలవాటుగా మారింది. నోటిఫికేషన్ ఉందేమో, సందేశం వచ్చిందేమో అనే ఆలోచనతో మొదలయ్యే ఈ అలవాటు, సమయం మరియు ఏకాగ్రతపై ప్రభావం చూపవచ్చని డిజిటల్ వెల్బీయింగ్ నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఫోన్ అవసరమైన కమ్యూనికేషన్, బ్యాంకింగ్, పని, చదువు, వినోదం వంటి అనేక అవసరాలను సులభం చేస్తున్నప్పటికీ, అనియంత్రిత వాడకం దినచర్యను మార్చేస్తోంది. ఒక్కసారి ఫోన్ చూసే చర్య కొన్ని సెకన్లే అనిపించినా, సామాజిక మాధ్యమాలు, చిన్న వీడియోలు, వినోద కంటెంట్లోకి వెళ్లిన తర్వాత సమయం పెరుగుతుంది. రోజులో ఇలాంటి చిన్న విరామాలు పలుమార్లు జరిగినప్పుడు, మొత్తం కలిపి గణనీయమైన సమయం ఫోన్ వినియోగంలో గడిచే అవకాశం ఉంది.
మానసిక ఆరోగ్య నిపుణుల ప్రకారం, పని మధ్యలో ఫోన్ చెక్ చేయడం వల్ల దృష్టి విఘాతం కలుగుతుంది. తిరిగి అదే పనిపై పూర్తి ఏకాగ్రత పెట్టడానికి కొంత సమయం పట్టవచ్చు. ముఖ్యంగా చదువుతున్న విద్యార్థులు, ఇంటి నుంచి పని చేసే ఉద్యోగులు, నిద్రకు ముందు ఎక్కువసేపు ఫోన్ వాడేవారిలో ఈ ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపించవచ్చని వారు చెప్పారు.
“ఫోన్ చూడటం సమస్య కాదు; అది ఆటోమేటిక్ అలవాటుగా మారినప్పుడు సమయ నష్టం మొదలవుతుంది,” అని హైదరాబాద్కు చెందిన మానసిక ఆరోగ్య కన్సల్టెంట్ డాక్టర్ అనిత రావు గురువారం అన్నారు. “అవసరం లేని నోటిఫికేషన్లు మన దృష్టిని పదేపదే లాగుతాయి. పని, చదువు, విశ్రాంతి సమయాలకు వేర్వేరు హద్దులు పెట్టుకోవడం ఉపయోగకరం,” అని ఆమె చెప్పారు.
HIGHLIGHTS
- పదేపదే ఫోన్ చెక్ చేయడం సాధారణ అలవాటుగా మారుతోంది
- చిన్న వీడియోలు సమయ వినియోగాన్ని పెంచుతున్నాయి
- పని మధ్యలో ఫోన్ చూడటం ఏకాగ్రతను తగ్గించవచ్చు
- అవసరం లేని నోటిఫికేషన్లు ఆఫ్ చేయాలని నిపుణుల సూచన
డిజిటల్ వెల్బీయింగ్ కౌన్సిలర్ శ్రీకాంత్ వర్మ మాట్లాడుతూ, ఫోన్ వినియోగాన్ని పూర్తిగా ఆపడం సాధ్యమూ కాదు, అవసరమూ కాదన్నారు. “ప్రధాన సమస్య నియంత్రణ లేకపోవడం. రోజులో ఫోన్ చూసే నిర్దిష్ట సమయాలను నిర్ణయించుకుంటే అలవాటు క్రమంగా తగ్గుతుంది,” అని ఆయన హైదరాబాద్లో చెప్పారు. పని సమయంలో ఫోన్ను చేతి దూరం కాకుండా కొంత దూరంలో ఉంచడం, సామాజిక మాధ్యమాల వినియోగానికి పరిమితి పెట్టడం వంటి చర్యలు ఉపయోగపడతాయని ఆయన అన్నారు.
విద్యా రంగ నిపుణులు కూడా ఇదే అభిప్రాయం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. “చదువు మధ్యలో చిన్న విరామం పేరుతో ఫోన్ తీసుకుంటే, విద్యార్థి దృష్టి త్వరగా మారిపోతుంది,” అని విద్యా సలహాదారు కె. సుభాషిణి అన్నారు. “నిద్రకు ముందు ఫోన్ వినియోగం తగ్గించడం, చదువు సమయంలో నోటిఫికేషన్లు మ్యూట్ చేయడం వంటి చిన్న మార్పులు విద్యార్థులకు సహాయపడతాయి,” అని ఆమె చెప్పారు.
నిపుణులు సూచిస్తున్న మార్గాలు సరళమైనవే. అవసరం లేని యాప్ నోటిఫికేషన్లను ఆఫ్ చేయడం, ఫోన్ స్క్రీన్ టైమ్ సెట్టింగ్స్ను పరిశీలించడం, పని లేదా చదువు సమయంలో ఫోన్ను దూరంగా ఉంచడం, నిద్రకు కనీసం కొంతసేపు ముందు ఫోన్ వినియోగాన్ని తగ్గించడం వంటి అలవాట్లు ఉపయుక్తమవుతాయని వారు పేర్కొన్నారు. కుటుంబాలు, విద్యాసంస్థలు, కార్యాలయాలు కూడా ఫోన్ వినియోగంపై స్పష్టమైన పరిమితులు పెట్టే దిశగా చర్చలు ప్రారంభించవచ్చని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
