99TV News

    భోజనం తర్వాత నిద్ర ఎందుకు వస్తుంది? Sleep కారణాలు

    తిన్న వెంటనే పడుకోవాలనిపించడానికి అసలు కారణమేంటి?

    తిన్న వెంటనే నిద్ర మత్తు రావడానికి భోజనం ఒక్కటే కారణం కాదు

    భోజనం పరిమాణం, ఆహార రకం, శరీర గడియారం, నిద్ర నాణ్యత కలిసి ప్రభావం చూపుతాయని వైద్యులు చెబుతున్నారు

    భోజనం చేసిన వెంటనే నిద్ర మత్తు రావడం చాలా మందిలో కనిపించే సాధారణ అనుభవమని, అయితే అది కేవలం కడుపు నిండిపోవడం వల్లనే జరగదని వైద్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఆహారం జీర్ణం కావడం, భోజనం పరిమాణం, కార్బోహైడ్రేట్లు, శరీరంలోని సహజ నిద్ర-మేల్కొలుపు చక్రం కలిసి ఈ పరిస్థితికి కారణమవుతాయి.

    వైద్యుల ప్రకారం, తిన్న తర్వాత శరీరం జీర్ణక్రియకు శక్తిని వినియోగించడం ప్రారంభిస్తుంది. ఈ సమయంలో జీర్ణవ్యవస్థ చురుకుగా పనిచేస్తుంది. అదే సమయంలో రోజులో కొన్ని గంటల్లో సహజంగానే అప్రమత్తత తగ్గే దశ ఉంటుంది. ముఖ్యంగా మధ్యాహ్న సమయంలో చాలామందిలో కనిపించే ఈ స్థితిని ఆఫ్టర్‌నూన్ డిప్ లేదా పోస్ట్ లంచ్ డిప్‌గా వైద్య వర్గాలు వివరిస్తాయి. “లంచ్ తర్వాత నిద్ర మత్తుకు భోజనం ఒక్కటే కారణమని చెప్పడం సరైనది కాదు. శరీర గడియారం కూడా ఇందులో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది,” అని హైదరాబాద్‌లోని అంతర్గత వైద్య నిపుణురాలు డాక్టర్ అనురాధ రావు శుక్రవారం చెప్పారు.

    ఎక్కువ పరిమాణంలో భోజనం చేసినప్పుడు ఈ మత్తు మరింతగా అనిపించవచ్చు. ఎక్కువ క్యాలరీలు, కొవ్వు పదార్థాలు లేదా రిఫైన్డ్ కార్బోహైడ్రేట్లు ఉన్న ఆహారం తీసుకున్న తర్వాత కొందరిలో అలసట, మందగింపు పెరుగుతుందని వైద్యులు అంటున్నారు. అన్నం, మిఠాయిలు, మైదా పదార్థాలు వంటి కార్బోహైడ్రేట్ అధిక ఆహారం రక్తంలో గ్లూకోజ్‌ను పెంచుతుంది. దానికి అనుగుణంగా ఇన్సులిన్ స్పందన ఉంటుంది. ఈ మెటబాలిక్ మార్పులు మెదడులోని కొన్ని రసాయనాలపై ప్రభావం చూపవచ్చని నిపుణులు వివరిస్తున్నారు.

    “కార్బోహైడ్రేట్లు తిన్న వెంటనే నిద్ర రావడానికి ఒకే రకమైన సులభ కారణం ఉందని చెప్పలేము. ఆహార కూర్పు, ఇన్సులిన్ స్పందన, వ్యక్తిగత మెటబాలిజం అన్నీ కలిపే ప్రభావం చూపుతాయి,” అని పోషకాహార నిపుణురాలు డాక్టర్ మాధవి రెడ్డి హైదరాబాద్‌లో అన్నారు. ట్రిప్టోఫాన్ అనే అమినో ఆమ్లం సెరోటోనిన్, మెలటోనిన్ వంటి నిద్రకు సంబంధించిన రసాయనాల తయారీలో పాత్ర వహించినా, ఒక్క కార్బోహైడ్రేట్ కారణంగా వెంటనే మెదడులోకి వెళ్లి నిద్ర తెస్తుందని చెప్పడం అతిశయోక్తి అవుతుందని ఆమె అన్నారు.

    HIGHLIGHTS

    - మధ్యాహ్నం సహజంగానే అప్రమత్తత కొంత తగ్గుతుంది

    - భారీ భోజనం తర్వాత నిద్ర మత్తు ఎక్కువ కావచ్చు

    - కార్బోహైడ్రేట్లు, ఇన్సులిన్ స్పందన కూడా ప్రభావితం చేస్తాయి

    - తిన్న వెంటనే పడుకోవడం రిఫ్లక్స్‌ను పెంచవచ్చు

    తిన్న తర్వాత రక్తం మొత్తం కడుపుకే వెళ్లిపోవడంతో మెదడుకు రక్తం తగ్గి నిద్ర వస్తుందనే అభిప్రాయం కూడా విస్తృతంగా వినిపిస్తుంది. అయితే వైద్య నిపుణులు దాన్ని పూర్తిగా సరైన వివరణగా చూడడం లేదు. భోజనం తర్వాత జీర్ణవ్యవస్థకు రక్తప్రసరణలో మార్పులు రావడం సహజమే అయినా, మెదడుకు రక్తం తగ్గిపోవడమే నిద్ర మత్తుకు ప్రధాన కారణమని చెప్పలేమని వారు స్పష్టం చేస్తున్నారు. “ఇది అనేక అంశాలు కలిసి కలిగించే శారీరక స్పందన. ఒకే కారణంతో దాన్ని వివరించడం వైద్యపరంగా సరైంది కాదు,” అని గ్యాస్ట్రోఎంటరాలజిస్ట్ డాక్టర్ కె. శ్రీకాంత్ అన్నారు.

    రాత్రి భోజనం తర్వాత నిద్ర రావడం అనేక సందర్భాల్లో సహజమేనని వైద్యులు పేర్కొంటున్నారు. ఆ సమయంలో శరీరం సహజంగానే నిద్ర దశ వైపు సాగుతుంది. అయితే భారీ భోజనం చేసిన వెంటనే పడుకోవడం అందరికీ అనుకూలం కాదని వారు హెచ్చరిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా యాసిడ్ రిఫ్లక్స్, హార్ట్‌బర్న్ ఉన్నవారికి ఈ అలవాటు సమస్యలను పెంచవచ్చు. రాత్రి భోజనం మరియు నిద్ర మధ్య కొంత విరామం ఉంచడం, ఆహార పరిమాణాన్ని నియంత్రించడం ప్రయోజనకరమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

    భోజనం తర్వాత మత్తు తగ్గించేందుకు మితమైన పరిమాణంలో తినడం, కూరగాయలు, ప్రోటీన్, హోల్ గ్రెయిన్స్ ఉన్న సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవడం, భోజనం తర్వాత కొద్దిసేపు తేలికగా నడవడం ఉపయోగపడవచ్చని పోషకాహార నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. రోజంతా తగినంత నీరు తాగడం, రాత్రి సరిపడా నిద్రపోవడం కూడా ముఖ్యమని వారు అంటున్నారు. ప్రతి భోజనం తర్వాత అసాధారణంగా తీవ్రమైన నిద్ర మత్తు రావడం, రోజంతా అధిక అలసట ఉండడం లేదా తగినంత నిద్రపోయినా ఉత్సాహం లేకపోవడం కొనసాగితే వైద్యుడిని సంప్రదించాలని సూచిస్తున్నారు.

    కొన్ని సందర్భాల్లో నిద్రలేమి, స్లీప్ డిసార్డర్లు, కొన్ని మందుల ప్రభావం లేదా ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు పగటి నిద్ర మత్తుకు కారణం కావచ్చని వైద్యులు చెబుతున్నారు. భోజనం తర్వాత అప్పుడప్పుడు నిద్రగా అనిపించడం ఆందోళనకరం కాకపోయినా, అది తరచూ తీవ్రమవుతుంటే కారణాన్ని గుర్తించడం అవసరమని వారు స్పష్టం చేస్తున్నారు. ఆరోగ్య నిపుణులు వచ్చే రోజుల్లో జీవనశైలి, ఆహార అలవాట్లు, నిద్ర నాణ్యతను కలిపి పరిశీలించే దిశగా ప్రజలకు మరింత అవగాహన అవసరమని చెబుతున్నారు.