ఉప్పు తగ్గించినా రుచి తగ్గకుండా వంట చేసే మార్గాలపై ఆరోగ్య నిపుణుల సూచనలు
నిమ్మరసం, హెర్బ్స్, స్పైసెస్, వెల్లుల్లి, అల్లం వాడితే అదనపు సోడియంపై ఆధారపడటం తగ్గుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు
వంటల్లో ఉప్పు తగ్గించినప్పుడు రుచి తగ్గుతుందనే భావనను అధిగమించేందుకు నిమ్మరసం, హెర్బ్స్, స్పైసెస్, వెల్లుల్లి, అల్లం వంటి ఫ్లేవర్ పదార్థాలను సమతుల్యంగా వాడాలని పోషకాహార నిపుణులు ఈ రోజు హైదరాబాద్లో సూచించారు. ప్రాసెస్డ్ సాసెస్, ఇన్స్టంట్ సీజనింగ్స్లో కూడా సోడియం ఉండొచ్చని వారు గుర్తుచేశారు.
దైనందిన వంటల్లో ఉప్పును తగ్గించడం చాలామందికి ఆరోగ్యపరంగా అవసరమైన మార్పుగా మారుతున్నప్పటికీ, ఆ మార్పు ప్రారంభ దశలో ఆహారం ఫ్లాట్గా అనిపించవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ముఖ్యంగా పప్పులు, కూరలు, సూప్స్, చట్నీలు, రైస్ ఐటమ్స్లో ఉప్పు తక్కువైనప్పుడు రుచిలో ఒక్కసారిగా మార్పు కనిపించవచ్చని, అయితే ఆ లోటును కేవలం మరింత ఉప్పు వేసి భర్తీ చేయాల్సిన అవసరం లేదని వారు పేర్కొన్నారు. వంటలో పులుపు, కారం, సువాసన, టెక్స్చర్, సహజ తీపి వంటి రుచి అంశాలను సమన్వయపరచడం ద్వారా ఉప్పు వినియోగాన్ని తగ్గించుకుంటూనే ఆహారాన్ని రుచికరంగా ఉంచవచ్చని పోషకాహార నిపుణులు వివరించారు.
“ఉప్పు తగ్గించాలంటే మొదటి అడుగు ఒక్కసారిగా పూర్తిగా మానేయడం కాదు; రోజువారీ వంటల్లో కొద్దికొద్దిగా తగ్గించడం,” అని హైదరాబాద్కు చెందిన క్లినికల్ న్యూట్రిషనిస్ట్ డాక్టర్ అనురాధ రావు 2026-10-09న ఫోన్ ద్వారా తెలిపారు. “నిమ్మరసం, కొత్తిమీర, పుదీనా, మిరియాలు, జీలకర్ర, ధనియాల పొడి, అల్లం, వెల్లుల్లి వంటి పదార్థాలు రుచి లోతును పెంచుతాయి. వీటిని సరైన దశలో వంటలో కలిపితే ఉప్పు తగ్గినా ఆహారం నిస్సారంగా అనిపించదు,” అని ఆమె చెప్పారు. కుటుంబాల ఆహార అలవాట్లు ఒక్కరోజులో మారవని, నాలుకకు కొత్త రుచులపై అలవాటు పడటానికి కొంత సమయం అవసరమని ఆమె తెలిపారు.
ఆరోగ్య రంగ నిపుణుల ప్రకారం, ఉప్పులోని సోడియం అధికంగా తీసుకోవడం రక్తపోటు నియంత్రణకు సవాల్గా మారొచ్చు. అందువల్ల ఇంటి వంటల్లో కనిపించే ఉప్పుతో పాటు ప్యాకేజ్డ్ ఆహారాలు, రెడీమేడ్ సాసెస్, ఇన్స్టంట్ సీజనింగ్స్, పచ్చళ్ల పొడులు, స్టాక్ క్యూబ్స్, చిప్స్, బిస్కెట్లు వంటి పదార్థాల్లో దాగి ఉండే సోడియంపై కూడా దృష్టి పెట్టాలి. ఆహార పదార్థం తక్కువ ఉప్పుగా అనిపించినప్పటికీ దానిలో సోడియం ఉన్న ఇతర పదార్థాలు కలిపి ఉండొచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. లేబుల్పై సోడియం పరిమాణాన్ని పరిశీలించడం, సాస్ లేదా సీజనింగ్ వాడితే వంటలో వేసే ఉప్పును తగ్గించడం వంటి జాగ్రత్తలు అవసరమని వారు సూచించారు.
“ప్రాసెస్డ్ సాసెస్, ఇన్స్టంట్ మసాలాలు తక్కువ పరిమాణంలో వాడినా మొత్తం సోడియం వినియోగాన్ని పెంచగలవు,” అని డైటీషియన్ శ్రావణి రెడ్డి శుక్రవారం హైదరాబాద్లో అన్నారు. “సోయా సాస్, రెడీమేడ్ చిల్లీ సాస్, టమాటో సాస్, చాట్ మసాలా, ఇన్స్టంట్ నూడుల్స్ సీజనింగ్ వంటి వాటిని వాడేటప్పుడు ఇంటి వంటలో వేసే ఉప్పును ఆటోమేటిక్గా తగ్గించాలి. రుచి కోసం వీటిపై పూర్తిగా ఆధారపడటం అలవాటైతే ఉప్పు తగ్గించే ప్రయత్నం బలహీనపడుతుంది,” అని ఆమె చెప్పారు.
వంటకాల రుచిని నిలబెట్టడంలో పులుపు ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తుందని పోషక నిపుణులు చెబుతున్నారు. నిమ్మరసం, చింతపండు, టమాటా, పెరుగు వంటి పదార్థాలు ఆహారానికి తేలికైన తేడా తీసుకురావడంతో పాటు ఉప్పు తక్కువగా ఉన్న భావనను తగ్గిస్తాయి. అయితే వీటిని కూడా వంటకపు స్వభావానికి సరిపడేలా వాడాలని, ప్రతి కూరలో ఒకే విధమైన పులుపు కలపడం రుచిని అసమతుల్యంగా మార్చవచ్చని వారు పేర్కొన్నారు. పప్పులో చివర్లో నిమ్మరసం కలపడం, కూరల్లో టమాటా సహజ పులుపును ఉపయోగించడం, సలాడ్లలో పెరుగు లేదా నిమ్మరసంతో డ్రెస్సింగ్ చేయడం వంటి చిన్న మార్పులు ఉపయోగకరంగా ఉంటాయని నిపుణులు చెప్పారు.
HIGHLIGHTS
- ఉప్పు తగ్గినప్పుడు రుచిని పులుపు, సువాసనతో సమతుల్యం చేయొచ్చు
- నిమ్మరసం, హెర్బ్స్, స్పైసెస్ ఉప్పుపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గిస్తాయి
- ప్రాసెస్డ్ సాసెస్, ఇన్స్టంట్ సీజనింగ్స్లో సోడియం ఉండొచ్చు
- ఉప్పు తగ్గింపు దశలవారీగా చేయాలని నిపుణుల సూచన
హెర్బ్స్, స్పైసెస్ వాడకంలో తాజాదనం, పరిమాణం రెండూ ముఖ్యం అని వంట నిపుణులు చెబుతున్నారు. కొత్తిమీర, కరివేపాకు, పుదీనా వంటి తాజా ఆకులు వంట చివర్లో కలిపితే వాటి వాసన బాగా నిలుస్తుంది. జీలకర్ర, ఆవాలు, మెంతులు, మిరియాలు, దాల్చినచెక్క, లవంగాలు, యాలకులు వంటి స్పైసెస్ను తగినంతగా వేయించడం లేదా తాలింపు చేయడం ద్వారా రుచి గాఢత పెరుగుతుంది. వెల్లుల్లి, అల్లం వాసన చాలా వంటకాల్లో ఉప్పు లోటును దాచడంలో సహాయపడుతుందని చెఫ్స్ చెబుతున్నారు. అయితే మసాలా ఎక్కువైతే రుచి అసహజంగా మారొచ్చని, ఉప్పు తగ్గించడమే లక్ష్యం కాబట్టి ఒక రుచిని మరొక రుచితో అధికంగా కప్పేయకూడదని వారు సూచించారు.
“వంటలో ఉప్పు తగ్గించడం అంటే రుచిని తగ్గించడం కాదు; రుచి సమతుల్యతను కొత్తగా ఆలోచించడం,” అని చెఫ్ మధుసూదన్ కుమార్ 2026-10-09న బంజారాహిల్స్లోని ఒక కుకరీ సెషన్లో అన్నారు. “కూరలో ఉప్పు తగ్గిస్తే తాలింపును మెరుగుపరచవచ్చు, సూప్లో కొద్దిగా నిమ్మరసం లేదా మిరియాల పొడి కలపవచ్చు, సలాడ్లో తాజా హెర్బ్స్ వాడవచ్చు. ఈ చిన్న నిర్ణయాలు వంటకాన్ని ఉప్పు మీద ఆధారపడకుండా నిలబెడతాయి,” అని ఆయన చెప్పారు.
కుటుంబాల్లో ఉప్పు వినియోగం తగ్గించేటప్పుడు పిల్లలు, వృద్ధులు, రక్తపోటు లేదా కిడ్నీ సమస్యలు ఉన్నవారి అవసరాలు భిన్నంగా ఉండొచ్చని వైద్యులు చెబుతున్నారు. ఆరోగ్య సమస్యలున్నవారు వైద్యుల సూచనల ప్రకారం ఉప్పు పరిమాణాన్ని నిర్ణయించుకోవాలి. మార్కెట్లో లభించే తక్కువ సోడియం ఉప్పు లేదా ఉప్పు ప్రత్యామ్నాయాలను ఉపయోగించే ముందు కూడా వైద్య సలహా అవసరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు, ఎందుకంటే కొన్ని ప్రత్యామ్నాయాల్లో పొటాషియం అధికంగా ఉండొచ్చు. సాధారణ కుటుంబాలకు మాత్రం ప్రధాన మార్గం ఇంటి వంటలో ఉప్పును కొద్దికొద్దిగా తగ్గించడం, ప్యాకేజ్డ్ పదార్థాల వినియోగాన్ని గమనించడం, రుచికి సహజ పదార్థాలను వినియోగించడం అని వారు పేర్కొన్నారు.
Also Read- రోజూ తలస్నానం మంచిదా వారానికి కొన్ని సార్లు సరిపోతుందా?
ఉప్పు తగ్గించే ప్రక్రియలో కొలతలు ఉపయోగించడం కూడా ఉపయోగకరమని పోషక నిపుణులు చెబుతున్నారు. అలవాటుగా చేతితో ఉప్పు వేయడం వల్ల పరిమాణం రోజుకోలా మారవచ్చు. ఒక చిన్న చెంచా లేదా నిర్దిష్ట కొలతను వాడితే కుటుంబం రోజువారీగా ఎంత ఉప్పు వాడుతోందో అర్థమవుతుంది. కూర మరిగే సమయంలో పదే పదే ఉప్పు వేసే బదులు, వంట చివర్లో రుచి చూసి అవసరమైనంత మాత్రమే కలపడం మంచిదని వారు సూచించారు. ఉప్పు ముందే ఎక్కువైతే దాన్ని సరిచేయడం కష్టమవుతుందని, తక్కువగా మొదలుపెట్టి రుచిని సరిచేయడం ప్రాయోగిక మార్గమని వంట నిపుణులు తెలిపారు.
రెస్టారెంట్ తరహా రుచులకు అలవాటు పడినవారికి ఇంటి వంటలో ఉప్పు తగ్గించడం మొదట కష్టంగా అనిపించవచ్చు. రెడీమేడ్ స్నాక్స్, ఫ్రోజెన్ ఫుడ్స్, ఇన్స్టంట్ మిక్సెస్ తరచూ వాడితే నాలుకకు ఎక్కువ ఉప్పు రుచి సాధారణంగా అనిపిస్తుంది. అటువంటి పరిస్థితిలో ఇంటి వంటల్లో సహజ రుచుల ప్రాధాన్యాన్ని క్రమంగా పెంచడం అవసరమని నిపుణులు తెలిపారు. వేయించిన జీలకర్ర పొడి, తాజా మిరియాల పొడి, కరివేపాకు తాలింపు, నిమ్మ తొక్క తురుము, పచ్చిమిర్చి సువాసన, ఉల్లిపాయల సహజ తీపి వంటి అంశాలు రుచిని పెంచగలవని వారు చెప్పారు.
పోషకాహార నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఉప్పు తగ్గింపును విజయవంతం చేయాలంటే కుటుంబంలో అందరికీ ఒకే సమయంలో అవగాహన ఉండాలి. వంట చేసే వ్యక్తి మాత్రమే ఉప్పు తగ్గిస్తే, తినే సమయంలో ఇతరులు పైగా ఉప్పు చల్లుకుంటే ప్రయోజనం తగ్గిపోతుంది. భోజనపు టేబుల్పై ఉప్పు సీసాను ఉంచకపోవడం, పచ్చళ్లను పరిమితంగా వాడటం, సలాడ్లు లేదా పెరుగు వంటి సహాయక ఆహారాలతో రుచి సమతుల్యం చేయడం వంటి సాధారణ చర్యలు ఉపయోగపడతాయని వారు పేర్కొన్నారు. రుచిని పెంచడానికి ఉప్పే ఏకైక మార్గమన్న భావనను మార్చడం ఈ ప్రక్రియలో ప్రధాన అడుగని వారు చెప్పారు.
నిపుణులు రాబోయే రోజుల్లో ఆరోగ్యకర వంటపై కమ్యూనిటీ కుకరీ సెషన్లు, డైట్ కౌన్సెలింగ్ కార్యక్రమాల్లో ఉప్పు తగ్గింపు పద్ధతులపై మరింత దృష్టి పెట్టనున్నారు. ఆసుపత్రులు, వెల్నెస్ సెంటర్లు, స్థానిక సంఘాల ద్వారా కుటుంబాలకు ప్రాయోగిక వంట సూచనలు అందించేందుకు ప్రయత్నాలు కొనసాగనున్నాయి. వినియోగదారులు ప్యాకేజ్డ్ ఆహారాల లేబుళ్లను చదవడం, ఇంటి వంటల్లో ఫ్లేవర్ పదార్థాలను సృజనాత్మకంగా ఉపయోగించడం అలవాటు చేసుకుంటే, ఉప్పు తగ్గించిన ఆహారాన్ని దీర్ఘకాలం పాటించడం సులభమవుతుందని నిపుణులు చెప్పారు.
