ఒకే ఉష్ణోగ్రతలో కొన్నిసార్లు చలి, మరికొన్నిసార్లు వేడి అనిపించడానికి శరీర స్పందనే కారణం
థర్మామీటర్ గాలి ఉష్ణోగ్రతను మాత్రమే కొలుస్తుంది; మన అనుభూతిని తేమ, గాలి కదలిక, చర్మ ఉష్ణోగ్రత ప్రభావితం చేస్తాయి
ఒకే 25°C ఉష్ణోగ్రత ఒకరోజు సౌకర్యంగా, మరోరోజు చల్లగా లేదా వేడిగా అనిపించడానికి కారణం గాలి ఉష్ణోగ్రతలోని సంఖ్య కాదు; శరీరంలోని చర్మ సంకేతాలు, తేమ, గాలి కదలిక, చెమట ఆవిరీకరణ, రక్తప్రవాహం కలిసి మెదడుకు పంపే సమాచారం అని శరీర శాస్త్ర నిపుణులు చెబుతున్నారు.
థర్మామీటర్ చూపించే ఉష్ణోగ్రతనే మన శరీరం అనుభవిస్తుందని భావించడం సాధారణమైన అపోహ. థర్మామీటర్ గాలిలోని ఉష్ణోగ్రతను కొలుస్తుంది. కానీ మనకు కలిగే థర్మల్ సెన్సేషన్ మాత్రం అంతకంటే సంక్లిష్టమైన ప్రక్రియ. చర్మంలో ఉండే థర్మోరిసెప్టర్లు చలి, వేడి మార్పులను గుర్తించి మెదడుకు సంకేతాలు పంపుతాయి. శరీర కోర్ టెంపరేచర్ సాధారణంగా స్థిరంగా ఉండేలా శరీరం ప్రయత్నించినా, చర్మ ఉష్ణోగ్రత మాత్రం బయట వాతావరణం, బట్టలు, శారీరక కదలిక, రక్తప్రవాహం ఆధారంగా వేగంగా మారుతుంది.
వైద్య నిపుణుల ప్రకారం, ఇదే కారణంగా 25°C అనే ఒకే సంఖ్య వేర్వేరు సందర్భాల్లో వేర్వేరు అనుభూతిని ఇస్తుంది. ఉదయం చల్లటి వాతావరణం నుంచి బయటికి వచ్చిన వ్యక్తికి అదే ఉష్ణోగ్రత కొంత వేడిగా అనిపించవచ్చు. వ్యాయామం చేసిన వెంటనే కూర్చున్న వ్యక్తికి తక్కువ ఉష్ణోగ్రత కూడా వేడిగా అనిపించవచ్చు. అదే సమయంలో తడి బట్టలు, గాలి కదలిక లేదా తక్కువ రక్తప్రవాహం ఉన్నప్పుడు చలి అనుభూతి పెరుగుతుంది. “ఉష్ణోగ్రత ఒక సంఖ్య మాత్రమే; శరీరం దాన్ని ఎలా స్వీకరిస్తుందోనే అసలు అనుభూతి,” అని హైదరాబాద్కు చెందిన ఫిజియాలజీ నిపుణులు శనివారం తెలిపారు.
తేమ ప్రభావం ఈ అనుభూతిలో అత్యంత కీలకంగా ఉంటుంది. మన శరీరం వేడిని తగ్గించుకోవడానికి చెమటను విడుదల చేస్తుంది. చెమట చర్మం మీద నుంచి ఆవిరైపోతే, అది శరీరంలోని వేడిని తీసుకుపోతుంది. అయితే గాలిలో తేమ ఎక్కువగా ఉంటే చెమట ఆవిరైపోవడం మందగిస్తుంది. ఫలితంగా శరీరం వేడిని బయటకు పంపే సామర్థ్యం తగ్గి, ఉష్ణోగ్రత పెద్దగా పెరగకపోయినా ఉక్కపోతగా అనిపిస్తుంది. అందుకే 30°C ఉష్ణోగ్రత పొడి గాలిలో ఒకలా, తేమ ఎక్కువగా ఉన్న గదిలో మరోలా అనిపిస్తుంది.
గాలి కదలిక కూడా ఇదే విధంగా శరీర అనుభూతిని మార్చుతుంది. చర్మం చుట్టూ ఏర్పడే వేడి గాలి పొరను గాలి తొలగిస్తుంది. దాంతో చర్మం నుంచి వేడి కోల్పోవడం పెరుగుతుంది. ఫ్యాన్ ముందు కూర్చున్నప్పుడు థర్మామీటర్ ఉష్ణోగ్రత మారకపోయినా చల్లగా అనిపించడానికి ఇదే కారణం. “గాలి వేగం పెరిగితే చర్మం నుంచి వేడి నష్టం పెరుగుతుంది; అందుకే అదే ఉష్ణోగ్రతలో కూడా చలి అనుభూతి రావచ్చు,” అని వాతావరణ అధ్యయన నిపుణులు పేర్కొన్నారు.
HIGHLIGHTS
- థర్మామీటర్ గాలి ఉష్ణోగ్రతను మాత్రమే కొలుస్తుంది
- తేమ ఎక్కువైతే చెమట ఆవిరీకరణ తగ్గుతుంది
- గాలి కదలిక పెరిగితే చర్మం వేగంగా చల్లబడుతుంది
- 25°C అనుభూతి సందర్భానుసారం మారుతుంది
శరీరంలోని రక్తనాళాల స్పందన కూడా ఈ ప్రక్రియలో ప్రధాన భాగం. చలిగా ఉన్నప్పుడు చర్మంలోని రక్తనాళాలు కుంచించుకుని వేడి నష్టాన్ని తగ్గిస్తాయి. దీనిని వాసోకన్స్ట్రిక్షన్ అంటారు. వేడిగా ఉన్నప్పుడు రక్తనాళాలు విస్తరించి చర్మానికి ఎక్కువ రక్తప్రవాహం పంపిస్తాయి. దీనిని వాసోడైలేషన్ అంటారు. ఈ ప్రక్రియతో శరీరం వేడిని బయటకు పంపేందుకు సహాయపడుతుంది. అదే సమయంలో చెమట ఉత్పత్తి కూడా పెరుగుతుంది. “బయటి ఉష్ణోగ్రత మాత్రమే కాదు, శరీరం దానికి ఇచ్చే ప్రతిస్పందన కూడా అనుభూతిని మార్చుతుంది,” అని వైద్య నిపుణులు చెప్పారు.
శారీరక కదలిక మరో ముఖ్య కారణం. నడక, పరుగెత్తడం, వ్యాయామం వంటి కార్యకలాపాల సమయంలో కండరాలు అదనపు వేడిని ఉత్పత్తి చేస్తాయి. ఆ వేడిని తగ్గించడానికి శరీరం చెమట, రక్తప్రవాహం వంటి వ్యవస్థలను చురుకుగా చేస్తుంది. అందువల్ల బయట గాలి ఉష్ణోగ్రత మారకపోయినా వ్యక్తికి వేడిగా అనిపిస్తుంది. మరోవైపు, ఎక్కువసేపు కదలకుండా కూర్చున్న వ్యక్తికి అదే గదిలో చల్లగా అనిపించవచ్చు. వ్యక్తి తాజాగా చేసిన పని, ఆహారం, అలసట, బట్టల రకం కూడా అనుభూతిలో తేడా తెస్తాయి.
బట్టలు వేడిని నిల్వచేయడం లేదా బయటకు వెళ్లనివ్వడం ద్వారా అనుభూతిని ప్రభావితం చేస్తాయి. ఒకే గదిలో ఒకరికి సౌకర్యంగా ఉండగా, మరొకరికి స్వెటర్ అవసరమవడం అందుకే సాధారణం. శరీరంలోని అన్ని భాగాల చర్మ ఉష్ణోగ్రత కూడా ఒకేలా ఉండదు. చేతులు, పాదాలు త్వరగా చల్లబడవచ్చు; మెడ, ఛాతీ వంటి భాగాల్లో ఉష్ణ అనుభూతి వేరుగా ఉండవచ్చు. కాబట్టి థర్మల్ సెన్సేషన్ అనేది మొత్తం శరీరం నుంచి వచ్చే ఒకే సంకేతం కాదు, అనేక ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే సంకేతాల కలయిక.
నిపుణులు చెబుతున్నదాని ప్రకారం, “నాకు చాలా చలిగా ఉంది” అనే అనుభూతి వస్తే నిజంగా గాలి ఉష్ణోగ్రత చాలా తక్కువగా ఉందని అర్థం కావాల్సిన అవసరం లేదు. తడి చర్మం, గాలి కదలిక, తక్కువ బట్టలు, ముందరి శారీరక పరిస్థితి కలిసి చలి అనుభూతిని పెంచవచ్చు. అదే విధంగా తేమ, చెమట ఆవిరీకరణ లోపం, అధిక శారీరక వేడి ఉత్పత్తి వల్ల తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలో కూడా వేడిగా అనిపించవచ్చు. ఉష్ణోగ్రత, తేమ, గాలి, చర్మ ఉష్ణోగ్రత, రక్తప్రవాహం, చెమట, బట్టలు, శారీరక కదలికలు కలిసే మన మెదడుకు తుది అనుభూతిని ఇస్తాయి.
ఆరోగ్య నిపుణులు రోజువారీ వాతావరణాన్ని అంచనా వేయేటప్పుడు కేవలం థర్మామీటర్ సంఖ్య కాకుండా తేమ శాతం, గాలి కదలిక, గది గాలి ప్రసరణ, వ్యక్తిగత ఆరోగ్య పరిస్థితి, దుస్తులు వంటి అంశాలను కూడా పరిగణించాలని సూచిస్తున్నారు. వేసవి, వర్షాకాలం, చలికాలంలో ప్రజలు తమ శరీర సంకేతాలను గమనించాలి. వాతావరణ శాఖలు, ఆరోగ్య సంస్థలు భవిష్యత్తులో సాధారణ ఉష్ణోగ్రతతో పాటు హీట్ ఇండెక్స్, విండ్ చిల్ వంటి అనుభవ ఉష్ణోగ్రత సూచీలను మరింత విస్తృతంగా ప్రచారం చేయడంపై దృష్టి పెట్టనున్నాయి.
