వర్షానికి ముందే మట్టి వాసన రావడానికి శాస్త్రీయ కారణాలు ఉన్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు
మట్టిలోని జియోస్మిన్, గాలిలో తేమ, గాలి దిశ మార్పులు కలిసి వర్షం ముందు వాసనలా అనిపించవచ్చు
వర్షం కురవకముందే కొందరికి మట్టి వాసన రావడం ఊహ లేదా మూఢనమ్మకం మాత్రమే కాదని శాస్త్రీయ వివరణలు సూచిస్తున్నాయి. మట్టిలోని బ్యాక్టీరియా ఉత్పత్తి చేసే జియోస్మిన్, వాతావరణ తేమ, గాలి కదలికల మార్పులు ఈ అనుభూతికి కారణమవుతాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
వర్షాకాలంలో తరచుగా వినిపించే “మట్టి వాసన వస్తోంది, వర్షం పడొచ్చు” అనే మాట వెనుక కొన్ని సహజ ప్రక్రియలు ఉన్నాయని వాతావరణం, మైక్రోబయాలజీ రంగాల నిపుణులు వివరిస్తున్నారు. పొడి నేల కొద్దిగా తడిసినా, సమీప ప్రాంతాల్లో వర్షం మొదలైనా లేదా గాలిలో తేమ పెరిగినా మట్టిలో ఉండే సేంద్రీయ సమ్మేళనాలు గాలిలోకి చేరుతాయి. వాటిని మన ముక్కు చాలా తక్కువ స్థాయిలోనే గుర్తించగలదు. అందుకే కొన్ని సందర్భాల్లో వర్షం ఇంకా పడకముందే మట్టి వాసన స్పష్టంగా అనిపిస్తుంది.
మట్టికి వచ్చే ప్రత్యేకమైన వాసనలో జియోస్మిన్ అనే ఆర్గానిక్ కంపౌండ్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. ఇది మట్టిలో ఉండే యాక్టినోమైసీట్స్ వంటి బ్యాక్టీరియా సహజంగా ఉత్పత్తి చేసే పదార్థం. మనుషుల ఘ్రాణశక్తి జియోస్మిన్ను అతి తక్కువ కాన్సన్ట్రేషన్లోనే గుర్తించగలదని అమెరికా జియోలాజికల్ సర్వే వివరించింది. “జియోస్మిన్ను మనుషులు చాలా తక్కువ స్థాయిలోనే పసిగట్టగలరు,” అని అమెరికా జియోలాజికల్ సర్వే తన వివరణాత్మక నోట్లో తెలిపింది. ఈ లక్షణమే వర్షం ముందు మట్టివాసన త్వరగా తెలిసే ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటిగా పరిగణిస్తున్నారు.
వర్షం పడకముందు గాలిలో తేమ పెరగడం, గాలి దిశ మారడం, దూర ప్రాంతాల్లో కురుస్తున్న వర్షం నుంచి తడి గాలి రావడం వంటి పరిణామాలు కలిసి వాసనను ముందుగానే తీసుకురావచ్చు. వర్షపు మొదటి చినుకులు సమీపంలోని నేల లేదా ధూళిని తాకినప్పుడు సూక్ష్మ కణాలు, వాసన కలిగించే పదార్థాలు గాలిలోకి వ్యాపిస్తాయి. అవి గాలి ప్రవాహంతో మరో ప్రాంతానికి చేరితే, అక్కడ వర్షం పడకముందే మట్టివాసన రావచ్చు. కాబట్టి ఆ వాసన వచ్చింది కాబట్టి అదే చోట తప్పకుండా వర్షం పడుతుందని శాస్త్రీయంగా ఖచ్చితంగా చెప్పలేమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
HIGHLIGHTS
- జియోస్మిన్ మట్టివాసనలో ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది
- తక్కువ కాన్సన్ట్రేషన్లోనూ మనుషులు ఈ వాసన గుర్తించగలరు
- దూర వర్షపు గాలి వాసనను ముందే తీసుకురావచ్చు
- మట్టి వాసన వర్షానికి ఖచ్చితమైన అంచనా కాదు
వర్షం తర్వాత వచ్చే ప్రసిద్ధ వాసనకు సాధారణంగా పెట్రికోర్ అనే పదం ఉపయోగిస్తారు. ఇది ఒక్క రసాయన పదార్థం పేరు కాదు; వర్షపు చినుకులు పొడి నేలను తాకినప్పుడు వెలువడే కలయిక వాసనకు ఉపయోగించే పేరు. మట్టిలోని సూక్ష్మజీవులు, ఆర్గానిక్ మెటీరియల్స్, వర్షపు చినుకుల దెబ్బతో గాలిలోకి ఎగిరే సూక్ష్మ బుడగలు కలిసి ఈ వాసనను మరింత స్పష్టంగా చేస్తాయి. అందుకే వర్షం మొదలైన తర్వాత మట్టివాసన మరింత స్ట్రాంగ్గా అనిపిస్తుంది.
ప్రతి ఒక్కరికి ఈ వాసన ఒకేలా అనిపించకపోవడం కూడా సహజమే. వ్యక్తుల ఘ్రాణస్పందన, మట్టి రకం, స్థానిక తేమ, వృక్షావరణం, గాలి వేగం, వర్షం పడుతున్న దూరం వంటి అంశాలు దీనిపై ప్రభావం చూపుతాయి. కొందరు చిన్న మార్పులనూ వేగంగా గుర్తిస్తే, మరికొందరికి అదే వాసన అంత స్పష్టంగా తెలియకపోవచ్చు. కొన్ని థండర్స్టార్మ్ పరిస్థితుల్లో ఓజోన్కు సంబంధించిన ప్రత్యేక వాసన కూడా గాలిలో కలవవచ్చని వాతావరణ నిపుణులు చెబుతున్నారు. అప్పుడు అనిపించే వాసన పూర్తిగా మట్టి వాసన కాకుండా, మట్టివాసనతో పాటు వాతావరణ రసాయన మార్పుల కలయికగా ఉండే అవకాశం ఉంది.
ఈ అంశంపై నిపుణుల సాధారణ అభిప్రాయం ఏమిటంటే, వర్షం ముందు మట్టివాసన రావడం వాతావరణంలో జరుగుతున్న సూక్ష్మ మార్పులకు శరీరం ఇచ్చే సహజ స్పందన. “మట్టి వాసన వచ్చింది అంటే వర్షం ఖచ్చితంగా పడుతుంది అనే నిర్ణయానికి రావడం సరైంది కాదు,” అని వాతావరణ పరిశీలకులు సాధారణ ప్రజా అవగాహన కార్యక్రమాల్లో చెబుతున్నారు. అయితే అలాంటి వాసన స్థానికంగా తేమ పెరిగిందని లేదా సమీపంలో వర్ష ప్రభావం ఉందని సూచించే ఒక సహజ సంకేతంగా చూడవచ్చని వారు పేర్కొంటున్నారు.
రానున్న రోజుల్లో వర్షాకాల సూచనలు, స్థానిక వాతావరణ హెచ్చరికలను అధికారిక వాతావరణ శాఖ అప్డేట్ల ద్వారా అనుసరించడం అవసరమని నిపుణులు చెబుతున్నారు. మట్టి వాసన ఆసక్తికరమైన సహజ సంకేతమే అయినప్పటికీ, వర్ష అంచనాల కోసం రాడార్ డేటా, ఉపగ్రహ చిత్రాలు, అధికారిక ఫోర్కాస్ట్లే ఆధారంగా తీసుకోవాలని వారు సూచిస్తున్నారు.
