ఘాటైన ఆహారం తిన్న వెంటనే ముక్కు కారడానికి నరాల స్పందనే ప్రధాన కారణం
మిరపకాయలోని క్యాప్సైసిన్ నోరు మాత్రమే కాదు, ముక్కులోని నరాలను కూడా ప్రేరేపించవచ్చని వైద్యులు చెబుతున్నారు
ఘాటైన ఆహారం తిన్న వెంటనే ముక్కు కారడం జలుబు లేదా ఫుడ్ అలర్జీ సంకేతమేనని అనుకోవాల్సిన అవసరం లేదని ఈఎన్టీ వైద్యులు తెలిపారు. మిరపకాయ, మసాలా కర్రీ, చట్నీ, హాట్ సాస్ వంటి ఆహారాల తర్వాత కనిపించే ఈ తాత్కాలిక స్పందనకు గస్టేటరీ రైనైటిస్ కారణం కావచ్చని వారు చెప్పారు.
మిరపకాయలో ఉండే క్యాప్సైసిన్ అనే పదార్థం ఘాటుకు ప్రధాన కారణమని వైద్యుల వివరణ. ఇది నోటిలో మంటగా అనిపించడమే కాకుండా ముఖం, ముక్కు ప్రాంతంలోని ట్రైజెమినల్ నర్వ్ను ప్రేరేపించవచ్చు. ఆ నరాల స్పందన వల్ల ముక్కులోని గ్రంథులు ఎక్కువ ద్రవాన్ని విడుదల చేస్తాయి. ఫలితంగా పలుచగా, నీళ్లలా ముక్కు కారడం ప్రారంభమవుతుంది. ఈ పరిస్థితి సాధారణంగా ఆహారం తిన్న కొద్దిసేపటికే కనిపించి, తరువాత తగ్గిపోతుంది.
“ఘాటైన ఆహారం తిన్న వెంటనే మాత్రమే ముక్కు కారి, కొద్దిసేపటికి తగ్గిపోతే అది చాలా సందర్భాల్లో గస్టేటరీ రైనైటిస్కు అనుగుణంగా ఉంటుంది,” అని హైదరాబాద్కు చెందిన ఈఎన్టీ నిపుణుడు డాక్టర్ రవి కుమార్ శుక్రవారం తన క్లినిక్లో చెప్పారు. “ఇది ఇన్ఫెక్షన్ అని తేల్చేయడం సరైనది కాదు. లక్షణాలు ఎప్పుడు వస్తున్నాయి, ఎంతసేపు ఉంటున్నాయి అనేదే కీలకం,” అని ఆయన అన్నారు.
వైద్యుల ప్రకారం, ఈ స్పందన అందరిలో ఒకేలా ఉండదు. కొందరిలో మిరపకాయ లేదా మసాలా తక్కువగా ఉన్నా ముక్కు కారవచ్చు. మరికొందరు ఎక్కువ ఘాటైన ఆహారం తిన్నా అలాంటి సమస్యను అనుభవించకపోవచ్చు. వ్యక్తుల నరాల స్పందన, ముక్కులోని గ్రంథుల చురుకుదనం, ముందుగా ఉన్న రైనైటిస్ ధోరణి వంటి అంశాలు దీనిపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
HIGHLIGHTS
- క్యాప్సైసిన్ ట్రైజెమినల్ నర్వ్ను ప్రేరేపించవచ్చు
- ఈ పరిస్థితిని గస్టేటరీ రైనైటిస్ అంటారు
- ఇది సాధారణంగా జలుబు కాదు
- లక్షణాలు కొనసాగితే ఈఎన్టీ వైద్యుడిని సంప్రదించాలి
వెల్లుల్లి, అల్లం, చిల్లీ పౌడర్, కారం చట్నీలు, వేడి సూప్లు కూడా కొందరిలో ఇదే స్పందనను కలిగించవచ్చని వైద్యులు తెలిపారు. ముక్కు కారడంతో పాటు తుమ్ములు, ముక్కు బ్లాక్ అయిన భావన, గొంతులోకి మ్యూకస్ జారుతున్నట్టు అనిపించడం కూడా కొందరిలో కనిపించవచ్చు. అయితే ఇవి ఆహారంతో నేరుగా సంబంధం కలిగి, తక్కువ సమయంలో తగ్గిపోతే సాధారణంగా తీవ్రమైన సమస్యగా పరిగణించరని వారు చెప్పారు.
“ఫుడ్ అలర్జీతో గస్టేటరీ రైనైటిస్ను కలిపి చూడకూడదు,” అని క్లినికల్ అలర్జీ నిపుణురాలు డాక్టర్ శ్రావ్య రెడ్డి చెప్పారు. “ఆహారం తిన్న వెంటనే ముక్కు మాత్రమే కారడం ఒక రకమైన నాన్ అలర్జిక్ రైనైటిస్ స్పందన కావచ్చు. కానీ దద్దుర్లు, పెదవులు లేదా ముఖం వాపు, శ్వాసలో ఇబ్బంది వంటి లక్షణాలు ఉంటే వెంటనే వైద్య సహాయం అవసరం,” అని ఆమె చెప్పారు.
ముక్కు ఎప్పుడూ బ్లాక్గా ఉండటం, ఆహారంతో సంబంధం లేకుండా తరచూ నీళ్లలా కారడం, ఒక్క ముక్కు రంధ్రం నుంచే నిరంతర స్రావం రావడం వంటి లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయరాదని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు. అలాంటి సందర్భాల్లో అలర్జీ, సైనస్ సమస్యలు, ఇతర నాసికా సమస్యలు ఉన్నాయా అన్నది పరీక్షలతో తెలుసుకోవాల్సి ఉంటుంది. అవసరమైతే ఈఎన్టీ పరీక్ష, అలర్జీ అంచనా, మందుల సలహా తీసుకోవాలని వారు చెప్పారు.
“ఘాటైన ఆహారం తిన్నప్పుడే సమస్య వస్తే, ట్రిగ్గర్ ఆహారాలను గుర్తించడం మొదటి చర్య,” అని పోషకాహార నిపుణురాలు డాక్టర్ అనిత వర్మ అన్నారు. “అత్యధిక మసాలా తగ్గించడం, నెమ్మదిగా తినడం, వేడి ఆహారాన్ని కొద్దిగా చల్లారనివ్వడం కొందరికి ఉపశమనం ఇవ్వవచ్చు,” అని ఆమె చెప్పారు.
వైద్యులు చెబుతున్నదాని ప్రకారం, గస్టేటరీ రైనైటిస్ ప్రాణాపాయకర పరిస్థితి కాదు. అయినప్పటికీ లక్షణాల తీరు మారితే, తీవ్రత పెరిగితే లేదా రోజువారీ జీవితాన్ని ప్రభావితం చేస్తే వైద్య పరీక్ష అవసరం. రానున్న రోజుల్లో పండుగలు, వేడుకల సమయంలో ఘాటైన ఆహారం ఎక్కువగా తీసుకునే వారు తమ శరీర స్పందనను గమనించి, అవసరమైతే వైద్య సలహా తీసుకోవాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
