రోజువారీ చిన్న అలవాట్ల వెనుక మెదడు ప్రభావం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు
ఫోన్ చెక్ చేయడం నుంచి స్వీయ సంభాషణ వరకు అనేక అలవాట్లు జ్ఞాపకాలు, భావోద్వేగాలు, అంచనాలతో ముడిపడి ఉంటాయి
హైదరాబాద్లో శుక్రవారం ఆరోగ్య నిపుణులు రోజువారీ జీవితంలో తెలియకుండానే చేసే కొన్ని సాధారణ పనుల వెనుక సైకాలజీ పనిచేస్తుందని చెప్పారు. ఫోన్ను పదేపదే చెక్ చేయడం, తలుపు లాక్ చేశామా అని మళ్లీ చూడటం, ఒకే పాటను తిరిగి వినడం వంటి అలవాట్లు మెదడు సమాచారాన్ని ఎలా ప్రాసెస్ చేస్తుందో చూపుతాయని వారు తెలిపారు.
నిపుణుల ప్రకారం, నోటిఫికేషన్ లేకపోయినా ఫోన్ చూడటం కేవలం నిర్లక్ష్య అలవాటు మాత్రమే కాదు. సోషల్ మీడియా, మెసేజ్లు ప్రతిసారి ఒకే ఫలితాన్ని ఇవ్వకపోవడం వల్ల “కొత్తగా ఏదైనా ఉండొచ్చు” అనే అంచనా మెదడులో బలపడుతుంది. ఈ అనిశ్చితి వ్యక్తిని మళ్లీ ఫోన్ వైపు తిప్పుతుందని వారు వివరించారు. “అనిశ్చిత ఫలితం వచ్చే అలవాట్లు ఎక్కువగా పునరావృతం అవుతాయి,” అని సైకాలజీ నిపుణులు శుక్రవారం హైదరాబాద్లో జరిగిన అవగాహన చర్చలో చెప్పారు.
తలుపు లాక్ చేశామా అని తిరిగి చెక్ చేయడం కూడా సాధారణ అనుభవమేనని నిపుణులు తెలిపారు. చాలా సందర్భాల్లో వ్యక్తి ఆ పని చేసినప్పటికీ అది ఆటోపైలట్లో జరిగిపోవడం వల్ల స్పష్టమైన జ్ఞాపకం మిగలదు. అందువల్ల కొద్దిసేపటి తర్వాత సందేహం వస్తుంది. “పని చేసిన జ్ఞాపకం స్పష్టంగా లేకపోతే మెదడు భద్రత కోసం దాన్ని మళ్లీ ధృవీకరించాలనుకుంటుంది,” అని ఒక మానసిక ఆరోగ్య సలహాదారు చెప్పారు.
ఒకే పాటను పదేపదే వినడంలోనూ ఊహించగలిగే ఆనందం ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది. ఇప్పటికే నచ్చిన పాట కొత్తదాని కంటే సురక్షితమైన భావోద్వేగ అనుభూతిని ఇస్తుంది. ఆ పాటతో గత జ్ఞాపకం లేదా ప్రత్యేక భావన ముడిపడి ఉంటే దాన్ని మళ్లీ వినాలనే కోరిక పెరుగుతుంది. “సంగీతం జ్ఞాపకాలను వేగంగా తాకుతుంది; అందుకే ఒక పాట బోర్ కొట్టకుండా అనిపించవచ్చు,” అని సంగీత చికిత్సపై పని చేసే నిపుణులు చెప్పారు.
HIGHLIGHTS
- నోటిఫికేషన్ లేకపోయినా ఫోన్ చెక్ చేయడం సాధారణ అలవాటు
- ఆటోపైలట్ పనుల్లో జ్ఞాపకం స్పష్టంగా ఉండకపోవచ్చు
- ఒకే పాట భావోద్వేగ జ్ఞాపకాలను మళ్లీ తెస్తుంది
- స్వీయ సంభాషణ ఆలోచనలను క్రమబద్ధం చేయడంలో సహాయపడుతుంది
చిన్న తప్పును గంటల తరబడి గుర్తు చేసుకోవడం కూడా మెదడు విశ్లేషణాత్మక స్వభావానికి సంకేతమని నిపుణులు చెప్పారు. ఇతరులు మర్చిపోయిన సంఘటనను వ్యక్తి తనలో తాను పునరావృతం చేసుకుంటూ “ఇలా కాకుండా చేయాల్సింది” అని ఆలోచించవచ్చు. ఇది భవిష్యత్తులో అదే తప్పు పునరావృతం కాకుండా చూసే మానసిక ప్రక్రియగా పనిచేస్తుంది. అయితే అది అధిక ఆందోళనగా మారితే విశ్రాంతి పద్ధతులు, దృష్టి మళ్లింపు ఉపయోగపడతాయని వారు సూచించారు.
ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు మనతో మనమే మాట్లాడుకోవడాన్ని నిపుణులు సహజమైన స్వీయ నియంత్రణ పద్ధతిగా చూస్తున్నారు. ఏ పని ముందుగా చేయాలి, ఎలా స్పందించాలి, ఏ నిర్ణయం తీసుకోవాలి అనే అంశాలను వ్యక్తి తన మాటల ద్వారానే క్రమబద్ధీకరించుకుంటాడు. “స్వీయ సంభాషణ అనేది అసాధారణం కాదు; అది నిర్ణయ ప్రక్రియలో భాగం కావచ్చు,” అని ప్రవర్తనా నిపుణులు శుక్రవారం చెప్పారు.
ఈ అలవాట్లు ఎక్కువ మందిలో సాధారణంగా కనిపించినప్పటికీ, అవి రోజువారీ పనులు, నిద్ర, సంబంధాలు లేదా పనితీరును తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తే నిపుణుల సలహా అవసరమని వైద్యులు పేర్కొన్నారు. ఫోన్ వినియోగాన్ని పరిమితం చేయడం, తలుపు లాక్ చేసినప్పుడు ఒకసారి స్పష్టంగా గమనించడం, చిన్న తప్పులపై ఆలోచనను సమయానికి ఆపడం వంటి పద్ధతులు సహాయపడతాయని వారు చెప్పారు. ఆరోగ్య సంస్థలు రాబోయే రోజుల్లో మానసిక ఆరోగ్య అవగాహన కార్యక్రమాల్లో ఈ చిన్న అలవాట్లను కూడా చర్చించేందుకు ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తున్నాయని తెలిపారు.
