ఫోన్ వైబ్రేట్ అయినట్టు అనిపించే అనుభూతిపై వైద్య నిపుణుల దృష్టి
నోటిఫికేషన్ లేకపోయినా ఫోన్ చెక్ చేయడం అలవాటు ప్రవర్తనగా మారవచ్చని మానసిక ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు
స్మార్ట్ఫోన్ వినియోగం రోజువారీ జీవితంలో మరింత పెరిగిన నేపథ్యంలో, ఫోన్ వైబ్రేట్ కాకపోయినా వైబ్రేట్ అయినట్టు అనిపించడం, నోటిఫికేషన్ లేకపోయినా పదే పదే ఫోన్ చెక్ చేయడం వంటి అనుభవాలు సాధారణంగా కనిపిస్తున్నాయని ఆరోగ్య నిపుణులు గురువారం తెలిపారు.
వైద్య నిపుణుల ప్రకారం, ఈ అనుభూతిని సాధారణంగా ఫాంటమ్ వైబ్రేషన్ సిండ్రోమ్ అని పిలుస్తారు. ఫోన్ను తరచుగా జేబులో పెట్టుకోవడం లేదా శరీరానికి దగ్గరగా ఉంచుకోవడం అలవాటు ఉన్నవారిలో ఇది ఎక్కువగా గమనించబడుతుంది. శరీరంపై కలిగే చిన్న ఒత్తిడి, కండరాల స్వల్ప కదలికలు లేదా దుస్తుల రాపిడి వంటి సంకేతాలను మెదడు కొన్నిసార్లు ఫోన్ వైబ్రేషన్గా అర్థం చేసుకునే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ముఖ్యంగా మెసేజ్, కాల్ లేదా సోషల్ మీడియా అప్డేట్ కోసం ఎదురుచూస్తున్న సమయంలో ఈ అపార్థ సంకేతాలు మరింత స్పష్టంగా అనిపించవచ్చు.
హైదరాబాద్కు చెందిన క్లినికల్ సైకాలజిస్టు డా. అనితా రావు గురువారం మాట్లాడుతూ, “ఫోన్ నిజంగా వైబ్రేట్ కాకపోయినా వైబ్రేట్ అయినట్టు అనిపించడం చాలా సందర్భాల్లో ఆందోళనకర వైద్య సమస్య కాదు. కానీ అది రోజువారీ పనికి, నిద్రకు లేదా దృష్టి కేంద్రీకరణకు అంతరాయం కలిగిస్తే అలవాట్లను పరిశీలించాలి,” అని చెప్పారు. ఫోన్పై నిరంతర దృష్టి ఉండటం వల్ల మెదడు చిన్న శారీరక సంకేతాలను కూడా డిజిటల్ నోటిఫికేషన్గా భావించే అవకాశం పెరుగుతుందని ఆమె వివరించారు.
నోటిఫికేషన్ లేకపోయినా ఫోన్ను అన్లాక్ చేసి చూడడం కూడా అలవాటు చక్రంతో ముడిపడి ఉంటుందని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. ప్రతి సారి ఫోన్లో కొత్త సమాచారం, మెసేజ్ లేదా సోషల్ మీడియా అప్డేట్ కనిపించినప్పుడు కలిగే చిన్న సంతృప్తి, తదుపరి సారి కూడా ఫోన్ చూడాలనే ప్రవర్తనను బలపరచవచ్చు. ఏమి కనిపిస్తుందో ముందుగా తెలియకపోవడం కూడా ఈ అలవాటును కొనసాగించే అంశంగా పనిచేస్తుందని వారు చెబుతున్నారు.
HIGHLIGHTS
- ఈ అనుభూతిని ఫాంటమ్ వైబ్రేషన్ సిండ్రోమ్ అంటారు
- ఫోన్ దగ్గరగా ఉంచే అలవాటు ప్రభావం చూపవచ్చు
- నోటిఫికేషన్ అంచనా కూడా ఫోన్ వైపు దృష్టి తిప్పుతుంది
- అలవాటు నిద్ర, పనిపై ప్రభావం చూపితే నిపుణులను సంప్రదించాలి
సైకియాట్రిస్ట్ డా. రమేశ్ కుమార్ గురువారం మాట్లాడుతూ, “ఇది కేవలం ఫోన్పై ఇష్టం అనే విషయం కాదు. మెదడు రివార్డ్ కోసం ఎదురుచూడే విధానం ఇందులో భాగం. నోటిఫికేషన్ రావడం మాత్రమే కాదు, రావచ్చనే అంచనా కూడా ప్రవర్తనను ప్రభావితం చేస్తుంది,” అని అన్నారు. ఫోన్ను తరచుగా చెక్ చేయడం తగ్గించేందుకు నోటిఫికేషన్ సెట్టింగులను పరిమితం చేయడం, నిర్దిష్ట సమయాల్లో మాత్రమే మెసేజ్లు చూడడం, నిద్రకు ముందు ఫోన్ను దూరంగా పెట్టడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుందని ఆయన సూచించారు.
డిజిటల్ వెల్బీయింగ్పై పని చేసే కౌన్సిలర్ మాధవి రెడ్డి మాట్లాడుతూ, “ఫోన్ను పూర్తిగా దూరం పెట్టడం అందరికీ సాధ్యం కాదు. కానీ ఫోన్ ఎప్పుడు అవసరం, ఎప్పుడు అలవాటుగా చూస్తున్నామనే విషయం గుర్తించడం మొదటి అడుగు,” అని చెప్పారు. కార్యాలయాల్లో, తరగతుల్లో, ఇంట్లో భోజన సమయంలో ఫోన్ లేకుండా ఉండే చిన్న విరామాలను ఏర్పాటు చేసుకోవడం ద్వారా ఈ ప్రవర్తన తగ్గవచ్చని ఆమె అన్నారు.
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ అనుభూతి అప్పుడప్పుడు రావడం సాధారణమే అయినప్పటికీ, అది ఆందోళన, నిద్రలేమి, దృష్టి లోపం లేదా నిరంతర అసహనంతో కలిసి ఉంటే మానసిక ఆరోగ్య నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది. ఫోన్ వినియోగంపై అవగాహన పెంచే కార్యక్రమాలు, స్క్రీన్ టైమ్ నియంత్రణ సాధనాలు, కుటుంబ స్థాయిలో డిజిటల్ అలవాట్లపై చర్చలు తదుపరి దశలుగా అవసరమని నిపుణులు తెలిపారు.
