99TV News

    కలలు ఎందుకు మర్చిపోతాం? Dream Memory కారణాలు

    ఉదయం లేచిన కొన్ని నిమిషాల్లో కలలు ఎందుకు మర్చిపోతాం?

    లేచిన కొద్ది నిమిషాల్లో కలలు మర్చిపోవడానికి కారణం మెదడు జ్ఞాపక ప్రాసెసింగ్‌లోనే ఉంది

    నిద్ర నుంచి మెలకువకు మారే సమయంలో కొత్త సమాచారం రావడం వల్ల కలల వివరాలు వేగంగా మసకబారుతాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు

    ఉదయం లేచిన కొద్దిసేపటికే కలలు గుర్తు రాకపోవడం సాధారణ మెదడు అనుభవమని నిద్ర పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. కలల సమయంలో కనిపించే కథ, ప్రదేశాలు, భావోద్వేగాలు నిజంగా అనిపించినా, మెలకువ వచ్చిన వెంటనే అవి బలమైన జ్ఞాపకాలుగా నిలవకపోవడం ప్రధాన కారణమని వారు వివరిస్తున్నారు.

    నిద్రలో వచ్చిన కల ఒక్కసారిగా మెలకువ వచ్చినప్పుడు కొంతసేపు మాత్రమే స్పష్టంగా ఉండొచ్చు. అయితే ఫోన్ చూడటం, మాట్లాడటం, మంచం నుంచి లేచి గది బయటకు వెళ్లటం లేదా ఆ రోజు పనుల గురించి ఆలోచించడం మొదలుపెట్టిన వెంటనే మెదడు కొత్త సమాచారాన్ని ప్రాసెస్ చేయడం ప్రారంభిస్తుంది. ఈ క్రమంలో కలకు సంబంధించిన తాత్కాలిక జ్ఞాపకం వెనక్కి వెళ్లి, కొన్ని నిమిషాల్లోనే మసకబారవచ్చు.

    వైద్యుల ప్రకారం, మనం మేల్కొని ఉన్నప్పుడు ఏర్పడే జ్ఞాపకాలు, కలలో ఏర్పడే జ్ఞాపకాల మధ్య నిల్వ విధానంలో తేడా ఉంటుంది. కలలోని సంఘటనలు భావోద్వేగపూరితంగా అనిపించినా, అవి ప్రతిసారి దీర్ఘకాలిక జ్ఞాపకాలుగా మారవు. అందుకే కొందరికి కలలోని మొత్తం కథ గుర్తుండక, ఒక భావన లేదా చిన్న సన్నివేశం మాత్రమే మిగులుతుంది. ఉదాహరణకు ఎక్కడికో వెళ్తున్నట్టు అనిపించడం గుర్తుండొచ్చు కానీ ఎక్కడికి, ఎవరితో అనే వివరాలు మరచిపోవచ్చు.

    “లేచిన వెంటనే వచ్చే కొత్త ఆలోచనలు కల జ్ఞాపకాన్ని త్వరగా దెబ్బతీస్తాయి,” అని హైదరాబాద్‌కు చెందిన నిద్ర వైద్య నిపుణులు డాక్టర్ అనిల్ కుమార్ చెప్పారు. “కల గుర్తుంచుకోవాలంటే మెలకువ వచ్చిన వెంటనే కదలకుండా కొన్ని క్షణాలు అదే దృశ్యాన్ని గుర్తు చేసుకోవడం ఉపయోగపడుతుంది,” అని ఆయన తెలిపారు.

    HIGHLIGHTS

    - కలల జ్ఞాపకాలు తరచుగా తాత్కాలికంగా మాత్రమే నిలుస్తాయి

    - మెలకువ వచ్చిన వెంటనే కొత్త సమాచారం ప్రభావం చూపుతుంది

    - ఒక్క భావన లేదా చిన్న సన్నివేశం మాత్రమే మిగులవచ్చు

    - వెంటనే రాసుకుంటే కల వివరాలు నిలిచే అవకాశం పెరుగుతుంది

    నిపుణుల మాటలో, కలలు పూర్తిగా మాయమైపోవడం కాదు; వాటి జ్ఞాపకానికి మెదడులో బలమైన స్థానం ఏర్పడకముందే ఇతర ఆలోచనలు దానిని భర్తీ చేస్తాయి. అందుకే కొన్నిసార్లు కల గుర్తు చేసుకోవడానికి ప్రశాంతంగా ప్రయత్నిస్తే మరిన్ని వివరాలు తిరిగి గుర్తుకు రావచ్చు. కలలో కనిపించిన వ్యక్తి, ప్రదేశం, రంగు లేదా భావోద్వేగం వంటి చిన్న సంకేతాలు మొత్తం అనుభవాన్ని కొంతవరకు తిరిగి తెచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.

    “కలలు గుర్తుండకపోవడం ఆరోగ్య సమస్య అని అనుకోవాల్సిన అవసరం లేదు,” అని క్లినికల్ సైకాలజిస్ట్ డాక్టర్ సౌమ్య రెడ్డి చెప్పారు. “అయితే తరచుగా నిద్రలో అంతరాయం, తీవ్రమైన భయం కలలు లేదా నిద్రలేమి ఉంటే వైద్య సలహా తీసుకోవడం మంచిది,” అని ఆమె సూచించారు.

    కలలను గుర్తుంచుకోవాలనుకునేవారు మంచం పక్కనే నోట్‌బుక్ ఉంచుకోవడం లేదా ఫోన్‌లో వెంటనే 2 లేదా 3 పదాలు నమోదు చేయడం వంటి అలవాట్లు సహాయపడవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అయితే లేచిన వెంటనే ఎక్కువగా ఫోన్ స్క్రోల్ చేయడం, సందేశాలు చదవడం, మాట్లాడటం వంటివి కల జ్ఞాపకాన్ని వేగంగా తగ్గించవచ్చు. నిద్ర పరిశోధకులు ఈ అంశంపై మరిన్ని అధ్యయనాలు కొనసాగిస్తున్నందున, నిద్ర నాణ్యత, మెలకువ విధానం, రోజువారీ అలవాట్లు కలల జ్ఞాపకంపై ఎలా ప్రభావం చూపుతాయన్నది తదుపరి పరిశీలనగా ఉంది.