ఎవరో చూస్తున్నారనే భావనకు మెదడు సంకేతాలే కారణమని నిపుణుల వివరణ
పరిధి దృష్టి, శబ్దాలు, కదలికలు వంటి సూక్ష్మ సంకేతాలను మెదడు వేగంగా కలిపి అంచనా వేస్తుందని వైద్య నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఒక వ్యక్తి తనను ఎవరో చూస్తున్నారనే భావన అకస్మాత్తుగా కలగడం ప్రత్యేక శక్తికి సూచన కాదని, పరిసరాల నుంచి వచ్చే చిన్న సంకేతాలను మెదడు ముందుగానే ప్రాసెస్ చేయడం వల్ల అలాంటి అనుభూతి రావచ్చని న్యూరో సైన్స్ నిపుణులు గురువారం తెలిపారు.
రోజువారీ జీవితంలో చాలామందికి ఈ అనుభవం ఎదురవుతుంది. పని చేస్తూ ఉండగా, ప్రయాణంలో ఉండగా లేదా జనసమూహంలో ఉండగా ఒక్కసారిగా వెనక్కి తిరగాలనిపించడం సాధారణమేనని వైద్యులు చెప్పారు. నేరుగా చూడకపోయినా, పరిధి దృష్టిలో కనిపించే కదలికలు, అడుగుల శబ్దం, నీడల మార్పు, చుట్టూ అకస్మాత్తుగా ఏర్పడే నిశ్శబ్దం వంటి సంకేతాలను మెదడు గుర్తిస్తుందని వారు వివరించారు. “ఇది మాయాజాలం కాదు; మెదడు చేసే వేగవంతమైన అంచనా ప్రక్రియ,” అని హైదరాబాద్కు చెందిన న్యూరాలజిస్ట్ డాక్టర్ అనిరుధ్ రావు గురువారం చెప్పారు.
నిపుణుల ప్రకారం, మనిషి మెదడు పరిసరాలను నిరంతరం స్కాన్ చేస్తూ భద్రతకు సంబంధించిన సూచనలను ముందుగా పట్టుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. ఎవరైనా వ్యక్తి తల మన దిశగా తిప్పడం, కుర్చీ నుంచి లేవడం, అడుగులు దగ్గరపడడం వంటి చిన్న మార్పులు మన అవగాహనకు పూర్తిగా రాకముందే మెదడులో నమోదు కావచ్చు. “చాలాసార్లు వ్యక్తి ఎందుకు వెనక్కి తిరిగాడో చెప్పలేడు; కానీ మెదడు ఇప్పటికే ఏదో మార్పును గుర్తించి ఉంటుంది,” అని సైకాలజిస్ట్ డాక్టర్ మేఘనా శర్మ అన్నారు.
అయితే ప్రతి అంచనా నిజం కాకపోవచ్చని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. ఎవరైనా చూస్తున్నారని అనిపించి తిరిగి చూసినప్పుడు అక్కడ ఎవరూ లేకపోవడం కూడా సాధారణమే. కానీ అంచనా నిజమైన సందర్భాలే జ్ఞాపకంలో బలంగా నిలిచిపోతాయని, తప్పైన సందర్భాలు త్వరగా మరిచిపోతామని వారు చెబుతున్నారు. దీనినే గుర్తింపు పక్షపాతం అని సైకాలజీ నిపుణులు వివరిస్తున్నారు.
HIGHLIGHTS
- మెదడు చిన్న సంకేతాలను వేగంగా ప్రాసెస్ చేస్తుంది
- పరిధి దృష్టి, శబ్దాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి
- ప్రతి అంచనా నిజం కావాల్సిన అవసరం లేదు
- నిజమైన సంఘటనలే ఎక్కువగా గుర్తుంటాయి
“మనకు ముందే తెలిసింది అనిపించే అనుభవాల్లో చాలా భాగం అవచేతన గమనికల ఫలితం,” అని డాక్టర్ మేఘనా శర్మ అన్నారు.. ఆమె ప్రకారం, భయం, ఆందోళన, అప్రమత్తత ఎక్కువగా ఉన్న సందర్భాల్లో ఇలాంటి భావన మరింత తరచుగా రావచ్చు. జనసమ్మర్థం, చీకటి ప్రదేశం లేదా పరిచయం లేని వాతావరణంలో మెదడు ప్రమాద సంకేతాల కోసం మరింత జాగ్రత్తగా పనిచేస్తుందని ఆమె అన్నారు.
న్యూరో సైన్స్ పరిశోధకులు దీనిని సామాజిక అవగాహనలో భాగంగా చూస్తున్నారు. ఇతరుల చూపు, శరీర భాష, తల దిశ వంటి అంశాలను అర్థం చేసుకోవడం మనిషి సామాజిక జీవనానికి అవసరమైన నైపుణ్యమని వారు చెబుతున్నారు. “ఎవరు మనపై దృష్టి పెట్టారో గుర్తించడం మనిషి సంబంధాల్లో ముఖ్యమైన సామర్థ్యం,” అని పరిశోధకుడు డాక్టర్ సుధీర్ కుమార్ అన్నారు.
వైద్యుల సూచనల ప్రకారం, అప్పుడప్పుడు ఇలాంటి అనుభూతి రావడం ఆందోళన చెందాల్సిన విషయం కాదు. అయితే ఎప్పటికప్పుడు ఎవరో గమనిస్తున్నారనే భయం తీవ్రమైతే, నిద్ర లేదా రోజువారీ పనులపై ప్రభావం పడితే మానసిక ఆరోగ్య నిపుణులను సంప్రదించాలి. ఈ అంశంపై ప్రజల్లో అవగాహన పెంచేందుకు వైద్యులు మరిన్ని సరళమైన శాస్త్రీయ వివరణలు అందించాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు పేర్కొన్నారు.
