ఆకలి లేకపోయినా ఇష్టమైన ఆహారం తినాలనిపించడంలో బ్రెయిన్ పాత్ర కీలకం
ఆహారం కనిపించడం, వాసన రావడం, జ్ఞాపకాలు మేలుకోవడం వల్ల క్రేవింగ్ పెరుగుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు
కడుపు నిండినా ఇష్టమైన ఆహారం కనిపిస్తే తినాలనిపించడం ఆకలి మాత్రమే కాదని, బ్రెయిన్లోని రివార్డ్ సిస్టమ్, జ్ఞాపకాలు, వాసనల ప్రభావం కలిసి పనిచేసే సహజ ప్రతిస్పందన అని పోషకాహార, మానసిక ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు.
మనిషికి ఆకలి అనిపించడం ఒక శారీరక సంకేతం కాగా, ఒక నిర్దిష్ట ఆహారం తినాలనే కోరిక వేరే ప్రక్రియగా నిపుణులు వివరిస్తున్నారు. శరీరానికి క్యాలరీలు అవసరమైనప్పుడు వచ్చే ఫిజికల్ హంగర్లో కడుపు ఖాళీగా అనిపించడం, శక్తి తగ్గడం వంటి సంకేతాలు ఉంటాయి. అయితే పిజ్జా, బిర్యానీ, చాక్లెట్, ఐస్క్రీమ్ వంటి ఇష్టమైన ఆహారం కనిపించగానే వచ్చే కోరికను ఫుడ్ క్రేవింగ్గా పరిగణిస్తారు. ఇది చాలాసార్లు శరీర అవసరం కంటే బ్రెయిన్లోని రివార్డ్, మోటివేషన్ వ్యవస్థల స్పందనతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది.
క్లినికల్ న్యూట్రిషనిస్ట్ డాక్టర్ అనిత రెడ్డి శుక్రవారం హైదరాబాద్లో మాట్లాడుతూ, “కడుపు నిండినా ఒక నిర్దిష్ట ఆహారం తినాలనిపిస్తే, అది ప్రతిసారీ నిజమైన ఆకలి అని అర్థం కాదు. ఆ ఆహారంతో ఉన్న రుచి, వాసన, జ్ఞాపకాలు కలిసి బ్రెయిన్ను ప్రేరేపిస్తాయి,” అన్నారు. ఆమె ప్రకారం, ఆహారాన్ని చూడటం, దాని వాసన రావడం, ప్రకటనలు లేదా సోషల్ మీడియాలో ఆహార వీడియోలు చూడటం వంటి సంకేతాలు తినాలనే కోరికను పెంచగలవు. ఈ ప్రతిస్పందనను ఫుడ్ క్యూ రియాక్టివిటీగా పిలుస్తారని ఆమె చెప్పారు.
HIGHLIGHTS
- కడుపు నిండినా ఫుడ్ క్రేవింగ్ రావచ్చు
- విజువల్ క్యూస్ బ్రెయిన్ రివార్డ్ ప్రాంతాలను ఉత్తేజితం చేస్తాయి
- వాసన క్రేవింగ్ను మరింత పెంచగలదు
- సోషల్ మీడియా ఫుడ్ వీడియోలు కూడా ప్రభావితం చేస్తాయి
మనకు ఇష్టమైన ఆహారం కనిపించినప్పుడు కళ్ల ద్వారా వచ్చిన సమాచారం బ్రెయిన్లో రివార్డ్కు సంబంధించిన ప్రాంతాలను ఉత్తేజితం చేస్తుంది. గతంలో ఆ ఆహారంతో కలిగిన ఆనంద అనుభవాలు కూడా మళ్లీ గుర్తుకు రావచ్చు. సైకాలజిస్ట్ డాక్టర్ మధు వర్మ శుక్రవారం మాట్లాడుతూ, “ఒక ఫుడ్ కేవలం రుచి మాత్రమే కాదు; అది పుట్టినరోజు, స్నేహితులతో గడిపిన సమయం, కుటుంబ సందర్భం వంటి అనుభవాలతో కూడా కలిసిపోతుంది. అందుకే అదే ఆహారం తర్వాత కనిపించినప్పుడు భావోద్వేగ స్పందన కూడా రావచ్చు,” అన్నారు. ఈ కారణంగా కొన్ని ఆహారాలు కంఫర్ట్ లేదా హ్యాపీనెస్తో అనుసంధానమై కనిపిస్తాయని ఆయన తెలిపారు.
వాసన ప్రభావం మరింత స్పష్టంగా ఉండొచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. తాజాగా బేక్ చేసిన ఆహారం, వేయించిన వంటకాలు, మసాలా వాసనలు క్రేవింగ్ను పెంచగలవు. డైటీషియన్ శ్రీలత నాయుడు మాట్లాడుతూ, “కడుపు ఆకలిగా లేకపోయినా, వాసన వచ్చినప్పుడు బ్రెయిన్ దాన్ని ఆహార సంకేతంగా తీసుకుంటుంది. ఆ సమయంలో ‘కొంచెం తింటే ఏమవుతుంది’ అనే ఆలోచన రావడం సాధారణం,” అన్నారు. అయితే ఆ కోరికను వెంటనే తీర్చాల్సిన అవసరం లేదని, కొద్దిసేపు ఆగి నిజంగా ఆకలేనా లేక ఆహారం కనిపించడం వల్ల వచ్చిన కోరికేనా అనే తేడా గుర్తించడం ఉపయోగకరమని ఆమె చెప్పారు.
సోషల్ మీడియా ఫుడ్ వీడియోలు, రీల్స్, క్లోజప్ షాట్లు కూడా appetiteను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. ఆహారం ప్రత్యక్షంగా ఎదుట లేకపోయినా, బ్రెయిన్ దాన్ని ఫుడ్ స్టిములస్గా ప్రాసెస్ చేయగలదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా తరచూ ఇలాంటి కంటెంట్ చూసే వారిలో నిర్దిష్ట ఆహారాలపై కోరిక ఎక్కువగా అనిపించవచ్చు. అయితే అప్పుడప్పుడు favourite food తినాలనిపించడం అసాధారణం కాదని, ఆ కోరికలు రోజువారీ ఆహార అలవాట్లు, ఆరోగ్యం, పోషకాహారం లేదా పనితీరును ప్రభావితం చేస్తే వైద్య నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిదని వారు చెబుతున్నారు. పోషకాహార నిపుణులు ఇకపై పాఠశాలలు, కార్యాలయాలు, ఆరోగ్య కార్యక్రమాల్లో mindful eatingపై అవగాహన పెంచాలని సూచిస్తున్నారు.
