చేతిలోని ఫోన్ కోసం ఇల్లంతా వెతకడం వెనుక మెదడు దృష్టి ప్రక్రియే కారణం
కళ్లకు కనిపించిన వస్తువును కూడా మెదడు వెంటనే గుర్తించకపోవడం సాధారణ మానసిక ప్రక్రియేనని నిపుణులు చెబుతున్నారు
హైదరాబాద్, సెప్టెంబర్ 17 —
హైదరాబాద్లో సెప్టెంబర్ 17న న్యూరోసైన్స్ నిపుణులు తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, చేతిలోనే ఉన్న ఫోన్ లేదా కళ్ల ముందున్న వస్తువు కోసం వెతకడం మతిమరుపు సంకేతం కావాల్సిన అవసరం లేదు; దృష్టి, అంచనా, పని ఒత్తిడి కలిసి మెదడు గుర్తింపును ప్రభావితం చేస్తాయి.
రోజువారీ జీవితంలో “ఫోన్ ఎక్కడుంది?” అని వెతుకుతూ, అదే ఫోన్ చేతిలో ఉందని తర్వాత గుర్తించడం చాలామందికి పరిచితమైన అనుభవం. నిపుణుల మాటలో, కళ్లతో చూడటం ఒక దశ మాత్రమే; కనిపించిన సమాచారాన్ని మెదడు “ఇదే వెతుకుతున్న వస్తువు”గా గుర్తించడం మరో దశ. ఒక వ్యక్తి ఫోన్ కోసం వెతుకుతున్నప్పుడు మెదడు సాధారణంగా టేబుల్, బెడ్, సోఫా, బ్యాగ్ వంటి సాధ్యమైన ప్రదేశాలను స్కాన్ చేస్తుంది. అయితే ఫోన్ ఇప్పటికే చేతిలో ఉంటే, అది వెతకాల్సిన బయటి వస్తువుల జాబితాలో మెదడు చేర్చకపోవచ్చు.
“ఇది సాధారణంగా తీవ్రమైన మతిమరుపు కాదు; దృష్టి ఒక నిర్దిష్ట పనిపై బలంగా కేంద్రీకృతమైనప్పుడు జరిగే గుర్తింపు లోపం,” అని నగరానికి చెందిన క్లినికల్ సైకాలజిస్ట్ డాక్టర్ కె. అనురాధ బుధవారం చెప్పారు. ఆమె ప్రకారం, అలసట, తొందర, ఒకేసారి అనేక పనులు చేయడం వంటి పరిస్థితుల్లో ఇలాంటి తప్పిదాలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. మనం వెతుకుతున్న వస్తువు గురించి మెదడులో ముందుగానే ఒక నమూనా ఏర్పడుతుందని, ఆ నమూనాకు సరిపడే దానిపైనే దృష్టి ఎక్కువగా పడుతుందని ఆమె తెలిపారు.
ఈ ప్రక్రియను సైకాలజీలో “ఇనటెన్షనల్ బ్లైండ్నెస్”తో సంబంధపెడతారు. అంటే కళ్లకు ఏమీ కనిపించకపోవడం కాదు; కనిపిస్తున్న సమాచారంలో అవసరమైన దాన్ని మెదడు పట్టించుకోకపోవడం. “మన కళ్ల ముందు ఉన్న ప్రతిదానిపైనా మెదడు ఒకేసారి సమాన దృష్టి పెట్టదు,” అని న్యూరాలజిస్ట్ డాక్టర్ ఆర్. శ్రీనివాస్ చెప్పారు. “దృష్టి పరిమిత వనరు. ఒక పని మీద దాన్ని ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తే, మరో సంకేతం గమనించకుండా పోవచ్చు,” అని ఆయన వివరించారు.
HIGHLIGHTS
- చేతిలోని ఫోన్ కోసం వెతకడం సాధారణ అనుభవం
- కారణం దృష్టి ఎంపిక ప్రక్రియ కావచ్చు
- అలసట, తొందర వల్ల ఘటనలు పెరుగుతాయి
- దీనికి ఇనటెన్షనల్ బ్లైండ్నెస్తో సంబంధం ఉంది
నిపుణుల ప్రకారం, “నా నల్ల ఫోన్ ఎక్కడ?” అని వెతికేటప్పుడు మెదడు నల్లగా కనిపించే వస్తువుల కోసం చుట్టూ పరిశీలిస్తుంది. కానీ ఆ ఫోన్ చేతిలో ఉండటం వల్ల అది దృష్టి పరిధిలో ఉన్నప్పటికీ, వెతకాల్సిన వస్తువుగా గుర్తింపు పొందకపోవచ్చు. “మెదడు సందర్భాన్ని బట్టి సమాచారాన్ని వడపోత చేస్తుంది,” అని కాగ్నిటివ్ సైన్స్ పరిశోధకురాలు డాక్టర్ మీరా రావు చెప్పారు. “చేతిలో ఉన్న వస్తువును ఉపయోగిస్తున్నాననే భావన, దాన్ని వెతుకుతున్నాననే సంకేతంతో కొన్నిసార్లు కలవదు,” అని ఆమె తెలిపారు.
ఇలాంటి సంఘటనలు వ్యక్తి నిర్లక్ష్యం లేదా సామర్థ్య లోపం అని భావించాల్సిన అవసరం లేదని వైద్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. అయితే ఇవి అకస్మాత్తుగా ఎక్కువవడం, రోజువారీ పనులను ప్రభావితం చేయడం, పేర్లు, మార్గాలు, సాధారణ పనులు తరచూ మరిచిపోవడం వంటి లక్షణాలు కలిసి కనిపిస్తే వైద్యుల సలహా తీసుకోవడం మంచిదని సూచిస్తున్నారు. సాధారణ సందర్భాల్లో మాత్రం నిద్ర సరిపోవడం, ఒకేసారి అనేక పనులు చేయకుండా ఉండడం, ముఖ్య వస్తువులకు నిర్దిష్ట స్థానం కేటాయించడం సహాయపడుతుందని వారు చెప్పారు.
వర్క్ప్లేస్లు, విద్యాసంస్థలు, డిజిటల్ జీవనశైలిలో దృష్టి విభజన పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఇలాంటి చిన్న తప్పిదాలు మరింత సాధారణమవుతున్నాయని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఫోన్, కళ్లద్దాలు, కీలు వంటి రోజువారీ వస్తువులను వెతికే సమయంలో క్షణం ఆగి చేతులు, జేబులు, ఉపయోగిస్తున్న వస్తువులను పరిశీలించడం అలవాటు చేసుకోవాలని వారు సూచిస్తున్నారు. రాబోయే రోజుల్లో దృష్టి, డిజిటల్ అలసట, మల్టీటాస్కింగ్పై మరిన్ని అవగాహన కార్యక్రమాలు చేపట్టాలని ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు.
