రూ.20 లంచం కేసులో 30 ఏండ్ల న్యాయ పోరాటానికి ముగింపు
డిమాండ్ రుజువు లేకుండా స్వాధీనం ఆధారంగా శిక్ష ఖరారు చేయలేమన్న సుప్రీంకోర్టు; ఇద్దరు ఉద్యోగులకు క్లీన్ చిట్
న్యూఢిల్లీ, ఆగస్టు 20 —
గుజరాత్లో రూ.20 లంచం ఆరోపణపై దాదాపు 30 ఏండ్లు సాగిన కేసులో సుప్రీంకోర్టు ఇద్దరు ప్రభుత్వ ఉద్యోగులను నిర్దోషులుగా విడుదల చేసింది. లంచం డిమాండ్ రుజువు కాకుండా కేవలం నగదు స్వాధీనం ఆధారంగా శిక్ష నిలబడదని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది.
జస్టిస్ ఉజ్జల్ భుయాన్, జస్టిస్ అతుల్ ఎస్ చందుర్కర్లతో కూడిన సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం గుజరాత్ ప్రభుత్వానికి చెందిన ఒక క్లర్క్, ఒక ప్యూన్పై దిగువ కోర్టు, గుజరాత్ హైకోర్టు విధించిన శిక్షలను రద్దు చేసింది. “లంచం డిమాండ్ చేశారన్న అంశం రుజువు కాకపోతే, నగదు స్వాధీనం మాత్రమే శిక్షకు సరిపోదు” అని ధర్మాసనం తీర్పులో పేర్కొంది. అవినీతి కేసుల్లో డిమాండ్, స్వీకరణ రెండూ చట్టపరంగా నిరూపితమవాల్సిన అవసరాన్ని కోర్టు మరోసారి గుర్తుచేసింది.
కేసు 1996 ఫిబ్రవరికి సంబంధించినది. విద్యాపరమైన రాయితీల కోసం ఆదాయ ధ్రువీకరణ పత్రం పొందేందుకు ఒక విద్యార్థి ఆనంద్ జిల్లాలోని బెచారి గ్రామ పంచాయతీ కార్యాలయాన్ని సంప్రదించాడు. ధ్రువీకరణ పత్రం జారీకి క్లర్క్ రూ.120 అడిగారని, అందులో రూ.100 తన కోసం, రూ.20 ప్యూన్ కోసం అని ప్రాసిక్యూషన్ వాదించింది. అనంతరం విద్యార్థి ఏసీబీకి ఫిర్యాదు చేయగా, అధికారులు మార్క్ చేసిన నోట్లతో వల పన్నారు.
ధ్రువీకరణ పత్రం తీసుకున్న తర్వాత విద్యార్థి ప్యూన్కు రూ.20 ఇచ్చాడని, దాడి బృందం ఆ నోటును అతని వద్ద స్వాధీనం చేసుకుందని ప్రాసిక్యూషన్ తెలిపింది. అయితే క్లర్క్ వద్ద రూ.100 లభించలేదు. ఫిర్యాదుదారుడు వేరొక సందర్భంలో భిన్నమైన వాంగ్మూలం ఇచ్చాడని కోర్టు గుర్తించింది. ఈ వైరుధ్యాలు ప్రాసిక్యూషన్ కేసును బలహీనపరిచాయని ధర్మాసనం పేర్కొంది.
HIGHLIGHTS
- కేసు 1996 ఫిబ్రవరికి చెందినది
- లంచం మొత్తం ఆరోపణ రూ.120
- ప్యూన్ వద్ద రూ.20 స్వాధీనం
- క్లర్క్ వద్ద రూ.100 లభించలేదు
- ఇద్దరికీ సుప్రీంకోర్టు క్లీన్ చిట్
“ప్రాసిక్యూషన్ లంచం డిమాండ్ను నమ్మదగిన రీతిలో రుజువు చేయలేకపోయింది” అని జస్టిస్ ఉజ్జల్ భుయాన్, జస్టిస్ అతుల్ ఎస్ చందుర్కర్ల ధర్మాసనం తీర్పులో తెలిపింది. “కేవలం స్వాధీనం ఆధారంగా నేర నిర్ధారణ చేయడం సురక్షితం కాదు” అని కూడా పేర్కొంది. అవినీతి నిరోధక చట్టం కింద నేరం స్థిరపడాలంటే ఆరోపణలకు మద్దతుగా స్పష్టమైన, స్థిరమైన సాక్ష్యాలు ఉండాలని కోర్టు అభిప్రాయపడింది.
దిగువ కోర్టు తీర్పును గుజరాత్ హైకోర్టు సమర్థించినప్పటికీ, సుప్రీంకోర్టు సాక్ష్యాలను మళ్లీ పరిశీలించింది. ఫిర్యాదుదారుడి వాంగ్మూలంలో మార్పులు, క్లర్క్ వద్ద నగదు లభించకపోవడం, డిమాండ్పై స్పష్టమైన నిర్ధారణ లేకపోవడం వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంది. “సందేహానికి అతీతంగా నేరం రుజువుకాలేదు” అని ధర్మాసనం పేర్కొంది.
ఈ తీర్పుతో ఇద్దరు మాజీ ప్రభుత్వ ఉద్యోగులపై సాగిన దీర్ఘ న్యాయ ప్రక్రియ ముగిసింది. సుప్రీంకోర్టు తీర్పు దిగువ కోర్టు ఆదేశాల స్థానంలో అమల్లోకి వస్తుంది. సంబంధిత బెయిల్ బాండ్లు, పెండింగ్ న్యాయ ప్రక్రియలపై అవసరమైన అధికారిక చర్యలు తీర్పు ప్రతుల ఆధారంగా పూర్తవనున్నాయి.
