సిక్కింలో నలభై గ్లేసియల్ సరస్సులకు ప్రమాద సూచన; పర్యవేక్షణ పెంపు
NDMA గుర్తించిన ప్రమాదకర సరస్సులపై సిక్కిం ప్రభుత్వం అంచనా, మానిటరింగ్, ఉపశమన చర్యలను వేగవంతం చేసింది
సిక్కింలో నలభై అధిక ప్రమాద గ్లేసియల్ సరస్సులను జాతీయ విపత్తు నిర్వహణ సంస్థ గుర్తించడంతో, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం బుధవారం పర్యవేక్షణ, సాంకేతిక అంచనా, ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థల బలోపేతంపై చర్యలను వేగవంతం చేసింది. గ్లేసియల్ లేక్ ఔట్బర్స్ట్ ఫ్లడ్ ప్రమాదాన్ని తగ్గించడమే లక్ష్యమని అధికారులు తెలిపారు.
సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ విభాగం నిర్వహించిన ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్లో అధికారులు మాట్లాడుతూ, గుర్తించిన సరస్సుల్లో 16 ప్రాధాన్య ప్రమాద సరస్సులుగా తీసుకున్నామని, వాటిలో 13 సరస్సులపై ఇప్పటికే వివరమైన అంచనా పూర్తయిందని చెప్పారు. ఈ సరస్సులలో ఎక్కువవి సుమారు 17,000 అడుగుల ఎత్తులో ఉన్నాయని, అందువల్ల అక్కడ సర్వేలు, పరికరాల ఏర్పాటు, నిరంతర డేటా సేకరణ చాలా క్లిష్టంగా మారుతోందని పేర్కొన్నారు. వాతావరణ మార్పుల ప్రభావంతో హిమనదాల వెనుకంజ, కొత్త గ్లేసియల్ సరస్సుల ఏర్పాటును దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈ మానిటరింగ్ అత్యవసరమని రాష్ట్ర విపత్తు నిర్వహణ అధికారులు చెప్పారు.
“స్విస్ ఏజెన్సీ సహకారంతో 2 ప్రెషర్ ప్రోబ్లు ఏర్పాటు చేశాం. ఒకటి లోనాక్ సరస్సు వద్ద, మరొకటి సాకు వద్ద ఉంది. అవి నీటి మట్టం, ఒత్తిడి వివరాలను ఇస్తాయి,” అని సిక్కిం రాష్ట్ర విపత్తు నిర్వహణ సంస్థ అధికారి ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్లో చెప్పారు. అయితే ఈ వ్యవస్థను పూర్తి స్థాయి ఎర్లీ వార్నింగ్ సెన్సర్గా పరిగణించలేమని ఆయన స్పష్టం చేశారు. “ఇది మానిటరింగ్ యూనిట్ మాత్రమే. ఎర్లీ వార్నింగ్ వ్యవస్థకు సరైన నెట్వర్క్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ అవసరం,” అని అధికారి అన్నారు.
అధికారుల ప్రకారం, ప్రస్తుతానికి కొంతమంది డ్యామ్ ప్రాజెక్ట్ డెవలపర్ల వద్ద అలార్మింగ్ సిస్టమ్లు ఉన్నప్పటికీ, అవి వివిధ నెట్వర్క్లకు పూర్తిగా అనుసంధానించబడలేదు. అధిక ప్రమాద ప్రాంతాల్లో తక్షణ డేటా ప్రసారం, కంట్రోల్ రూమ్కు నిరంతర అలర్ట్లు, దిగువన ఉన్న గ్రామాలు మరియు ప్రాజెక్టుల వరకు హెచ్చరికలు చేరే విధంగా సమగ్ర వ్యవస్థ అవసరమని అధికారులు తెలిపారు. నీటి పరిమాణం, సరస్సును అడ్డుకునే మోరైన్ డ్యామ్ నిర్మాణం, దాని స్థిరత్వం వంటి అంశాల ఆధారంగా ప్రమాద స్థాయిని అంచనా వేస్తున్నామని చెప్పారు.
“సిక్కింలో అధిక ప్రమాదంగా గుర్తించిన 16 సరస్సులు 17,000 అడుగులు, అంటే 5,000 మీటర్లకు పైగా ఎత్తులో ఉన్నాయి. ఇది చాలా క్లిష్టమైన, సవాలుతో కూడిన ప్రాంతం,” అని సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ విభాగానికి చెందిన అధికారి ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్లో తెలిపారు. “మొదట సరస్సులోని నీటి పరిమాణాన్ని గుర్తిస్తున్నాం. అదే ప్రధాన ప్రమాద కారకం. తరువాత సబ్సర్ఫేస్ జియోఫిజికల్ స్టడీస్ ద్వారా టెర్మినల్ మోరైన్ డ్యామ్ నిర్మాణం, కూర్పు తెలుసుకుంటున్నాం,” అని ఆయన అన్నారు.
HIGHLIGHTS
- సిక్కింలో 40 అధిక ప్రమాద గ్లేసియల్ సరస్సులు గుర్తింపు
- 16 సరస్సులు ప్రాధాన్య ప్రమాద జాబితాలో ఉన్నాయి
- 13 సరస్సులపై వివరమైన అంచనా పూర్తయింది
- లోనాక్, సాకు వద్ద 2 ప్రెషర్ ప్రోబ్లు ఏర్పాటు
- ఎక్కువ సరస్సులు సుమారు 17,000 అడుగుల ఎత్తులో ఉన్నాయి
గురుడోంగ్మార్ సరస్సు సముదాయంపై ప్రత్యేక ఉపశమన నమూనా ప్రతిపాదనలో ఉందని అధికారులు తెలిపారు. అక్కడ సహజ ఔట్లెట్ ఉన్నందున, మోరైన్ ప్లగ్ సేఫ్టీ వాల్ ద్వారా ఫ్రీబోర్డ్ సృష్టించే ఆలోచనను పరిశీలిస్తున్నామని చెప్పారు. “గురుడోంగ్మార్ వద్ద మేము లేక్ లెవెల్ కాన్సెప్ట్ను పరిశీలిస్తున్నాం. మోరైన్ ప్లగ్ సేఫ్టీ వాల్ నిర్మిస్తే, గ్లోఫ్ సమయంలో ఔట్లెట్ను పూర్తిగా ఛేదించి నీరు తీవ్ర వేగంతో దిగువకు వెళ్లే పరిస్థితిని తగ్గించగలమా అన్నది చూడాలి,” అని సంబంధిత అధికారి అన్నారు. అలల తీవ్రతను సరస్సు పరిధిలోనే కొంతవరకు నియంత్రించే అవకాశంపై సాంకేతిక బృందాలు అధ్యయనం చేస్తున్నాయని చెప్పారు.
గ్లేసియల్ లేక్ ఔట్బర్స్ట్ ఫ్లడ్ అనేది హిమనదాల సమీపంలో ఏర్పడిన సరస్సును అడ్డుకుని ఉన్న సహజ మట్టి, రాళ్ల మోరైన్ నిర్మాణం దెబ్బతిన్నప్పుడు సంభవించే అకస్మాత్తు వరద. ఇటువంటి సంఘటనలను పూర్తిగా నిరోధించడం కష్టమని, అయితే నిరంతర పర్యవేక్షణ, డేటా ఆధారిత అంచనా, ముందస్తు హెచ్చరికలు ఉంటే ప్రాణనష్టం మరియు ఆస్తి నష్టాన్ని తగ్గించవచ్చని విపత్తు నిర్వహణ నిపుణులు చెప్పారు. 2023 అక్టోబర్లో దక్షిణ లోనాక్ సరస్సుతో సంబంధం ఉన్న విపత్తు తర్వాత సిక్కింలో ఇటువంటి సరస్సులపై పరిశీలన మరింత ప్రాధాన్యం పొందింది.
NDMA సూచనల ప్రకారం రాష్ట్ర సంస్థలు నీటి మట్టం మార్పులు, వర్షపాతం, మంచు కరుగుదల, మోరైన్ బలహీనతలు, దిగువ ప్రవాహ మార్గాల్లో ఉన్న జనావాసాలు మరియు హైడ్రో ఎలక్ట్రిక్ ప్రాజెక్టులపై ప్రభావాన్ని కలిసి అంచనా వేస్తున్నాయి. అధిక ఎత్తు, పరిమిత రవాణా సౌకర్యం, కమ్యూనికేషన్ సమస్యలు, వాతావరణ మార్పులు ఈ పనిని నెమ్మదింపజేస్తున్నప్పటికీ, దశలవారీగా ఫీల్డ్ సర్వేలు కొనసాగుతున్నాయని అధికారులు తెలిపారు. సేకరించిన సమాచారం సిక్కిం రాష్ట్ర విపత్తు నిర్వహణ సంస్థ కంట్రోల్ రూమ్కు చేరుతుందని చెప్పారు.
తదుపరి దశలో మిగిలిన సరస్సుల వర్గీకరణ, ప్రాధాన్య సరస్సులపై అదనపు సాంకేతిక అంచనాలు, ఎంపిక చేసిన ప్రాంతాల్లో పటిష్ఠ ఎర్లీ వార్నింగ్ నెట్వర్క్ ఏర్పాటుపై నిర్ణయాలు తీసుకోనున్నారు. కేంద్ర సంస్థలు, రాష్ట్ర విభాగాలు, సాంకేతిక భాగస్వాములు కలిసి అమలు ప్రణాళికను ఖరారు చేయనున్నాయి. రాబోయే సీజన్కు ముందు ప్రమాద సరస్సులపై మరింత సమగ్ర మానిటరింగ్ అమలు చేయడమే ప్రధాన లక్ష్యమని అధికారులు తెలిపారు.
