కులదూషణ వ్యాఖ్యల కేసులో యూట్యూబర్ అజీత్ భారతి ముందస్తు బెయిల్కు ఢిల్లీ హైకోర్టు నిరాకరణ
ఎస్సీ, ఎస్టీ అట్రాసిటీస్ చట్టం కింద prima facie కేసు ఉందని పేర్కొన్న కోర్టు; వివరణాత్మక ఉత్తర్వు రావాల్సి ఉంది
నగీనా ఎంపీ చంద్రశేఖర్ ఆజాద్పై సోషల్ మీడియా కార్యక్రమంలో కులపరమైన, అవమానకర వ్యాఖ్యలు చేశారన్న కేసులో యూట్యూబర్ అజీత్ భారతి ముందస్తు బెయిల్ పిటిషన్ను ఢిల్లీ హైకోర్టు గురువారం తిరస్కరించింది. ఎస్సీ, ఎస్టీ అట్రాసిటీస్ చట్టం కింద prima facie కేసు ఉందని కోర్టు పేర్కొంది.
న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సౌరభ్ బెనర్జీ ప్రీ-అరెస్ట్ బెయిల్ పిటిషన్ను కొట్టివేస్తూ, ఎస్సీ, ఎస్టీ అట్రాసిటీస్ చట్టంలోని నిబంధనల ప్రకారం ముందస్తు బెయిల్పై చట్టపరమైన పరిమితి ఉందని తెలిపారు. తీర్పు వెలువరిస్తూ ఆయన, “దరఖాస్తుదారుపై ఎస్సీ, ఎస్టీ చట్టంలోని నిబంధనల కింద prima facie కేసు ఉన్న నేపథ్యంలో, అలాగే ఆ చట్టం కింద బెయిల్ మంజూరుపై ఉన్న చట్టపరమైన నిరోధాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుని, ముందస్తు బెయిల్ కోరిన ప్రస్తుత పిటిషన్ maintainable కాదని కొట్టివేస్తున్నాము,” అని కోర్టులో పేర్కొన్నారు. వివరణాత్మక ఉత్తర్వు ఇంకా వెలువడాల్సి ఉంది.
భారతి తరఫు న్యాయవాది, ఢిల్లీ పోలీస్, ఆజాద్ తరఫు వాదనలు విన్న అనంతరం హైకోర్టు సెప్టెంబర్ 16న తీర్పు రిజర్వ్ చేసింది. అంతకుముందు సెప్టెంబర్ 7న ఢిల్లీ ట్రయల్ కోర్టు ఆయన ముందస్తు బెయిల్ పిటిషన్ను తిరస్కరించింది. ట్రయల్ కోర్టు తన ముందు ఉన్న మెటీరియల్ను పరిశీలించి, ఎస్సీ, ఎస్టీ చట్టం కింద నేరం ఏర్పడే అంశాలు prima facie కనిపిస్తున్నాయని, అందువల్ల ప్రీ-అరెస్ట్ బెయిల్పై చట్టపరమైన నిరోధం వర్తిస్తుందని పేర్కొంది. ఆ ఉత్తర్వును సవాలు చేస్తూ భారతి హైకోర్టును ఆశ్రయించారు.
హైకోర్టులో భారతి తరఫు న్యాయవాది వాదిస్తూ, ఎస్సీ, ఎస్టీ చట్టం ఈ కేసుకు వర్తించదని, ఉద్దేశపూర్వక అవమానం లేదా అవహేళన లేదని తెలిపారు. వ్యాఖ్యలను అవి చేసిన సందర్భంలోనే చూడాలని ఆయన కోర్టుకు చెప్పారు. ఆయన వాదన ప్రకారం, భారతి ఏ కులదూషణ పదాన్ని ఉపయోగించలేదని, కుటుంబ సభ్యుని ప్రస్తావనతో కూడిన తీవ్రమైన ప్రేరణ తర్వాత సోషల్ మీడియా చర్చలో ఆ వ్యాఖ్యలు వచ్చాయని తెలిపారు. “కస్టోడియల్ ఇంటరాగేషన్ అవసరం లేదు; కేసుకు ఆధారమైన మెటీరియల్ ఇప్పటికే పబ్లిక్ డొమైన్లో ఉంది,” అని భారతి తరఫు న్యాయవాది కోర్టులో వాదించారు.
ఢిల్లీ పోలీస్ పిటిషన్ను వ్యతిరేకిస్తూ, భారతి ఉపయోగించారని ఆరోపిస్తున్న పదాలు నిర్దిష్ట కులాన్ని నేరుగా అవమానించే విధంగా ఉన్నాయని తెలిపింది. ప్రాసిక్యూటర్ కోర్టులో, వ్యాఖ్యలు మూసివేసిన వ్యక్తిగత వేదికలో కాకుండా సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫామ్లో చేశారని, అందువల్ల ఎస్సీ, ఎస్టీ చట్టం వర్తించేందుకు అవసరమైన అంశాలు ఉన్నాయని వాదించారు. “ఆరోపిత వ్యాఖ్యలు సామాజికంగా కనిపించే వేదికలో చేశారని, అవి ఒక ప్రత్యేక కులాన్ని అవమానించే స్వభావం కలిగి ఉన్నాయని దర్యాప్తు అభిప్రాయం,” అని ఢిల్లీ పోలీస్ తరఫు ప్రాసిక్యూటర్ కోర్టుకు తెలిపారు. ఆజాద్ తరఫు న్యాయవాది కూడా పిటిషన్ను వ్యతిరేకిస్తూ, ఆరోపిత వ్యాఖ్యలు అవమానకరమైనవీ, ఉద్దేశపూర్వకమైనవీ అని పేర్కొన్నారు.
HIGHLIGHTS
- సెప్టెంబర్ 24న హైకోర్టు పిటిషన్ కొట్టివేత
- జస్టిస్ సౌరభ్ బెనర్జీ తీర్పు వెలువరించారు
- సెప్టెంబర్ 16న ఉత్తర్వు రిజర్వ్ అయింది
- ఎఫ్ఐఆర్ నార్త్ అవెన్యూ పోలీస్ స్టేషన్లో నమోదు
- ఎస్సీ, ఎస్టీ చట్టం కింద prima facie కేసు ఉందని కోర్టు
భీమ్ ఆర్మీ చీఫ్, నగీనా ఎంపీ చంద్రశేఖర్ ఆజాద్ ఢిల్లీ పోలీస్కు ఇచ్చిన ఫిర్యాదులో, భారతి తనపై, షెడ్యూల్డ్ కులాల సమాజ సభ్యులపై, డాక్టర్ బీ ఆర్ అంబేడ్కర్పై కులపరమైన, దూషణాత్మక, అవమానకరమైన వ్యాఖ్యలు చేశారని ఆరోపించారు. ఆ ఫిర్యాదు ఆధారంగా ఢిల్లీలోని నార్త్ అవెన్యూ పోలీస్ స్టేషన్లో ఎఫ్ఐఆర్ నమోదైంది. ఎస్సీ, ఎస్టీ అట్రాసిటీస్ చట్టం, ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ చట్టం, భారతీయ న్యాయ సంహిత కింద కేసు నమోదు చేసినట్లు పోలీస్ కోర్టుకు తెలిపింది. కేసు సోషల్ మీడియా కార్యక్రమంలో చెప్పినట్లు ఆరోపిస్తున్న వ్యాఖ్యలకు సంబంధించినది.
భారతి తన పిటిషన్లో, ఆరోపణలు ఎస్సీ, ఎస్టీ చట్టం కింద నేరాన్ని చూపవని, విచారణకు అవసరమైన విషయాలు ఇప్పటికే అందుబాటులో ఉన్నందున తనను అరెస్ట్ చేసి ప్రశ్నించాల్సిన అవసరం లేదని వాదించారు. అయితే పోలీస్, ఫిర్యాదుదారు తరఫులు ఈ వాదనను వ్యతిరేకించాయి. సోషల్ మీడియా వంటి ప్రజా వేదికలో చేసిన వ్యాఖ్యల ప్రభావం విస్తృతమని, వ్యాఖ్యల ఉద్దేశం, పదాల స్వభావం, వాటి సందర్భం దర్యాప్తులో కీలకమని అవి కోర్టుకు తెలిపాయి. ఆజాద్ తరఫు న్యాయవాది, ఆరోపిత వ్యాఖ్యలు కేవలం వ్యక్తిగత విమర్శలుగా చూడలేమని, అవి కులపరమైన అవమానానికి సంబంధించినవని వాదించారు.
ట్రయల్ కోర్టు సెప్టెంబర్ 7 ఉత్తర్వులో, తన పరిశీలనలు ముందస్తు బెయిల్ పిటిషన్ నిర్ణయానికి మాత్రమే పరిమితమని, కేసు మెరిట్స్పై తుది అభిప్రాయంగా పరిగణించరాదని స్పష్టం చేసింది. హైకోర్టు కూడా తాజా దశలో పిటిషన్ maintainability, ఎస్సీ, ఎస్టీ చట్టం కింద చట్టపరమైన నిరోధం, prima facie అంశాలను ప్రధానంగా పరిగణించింది. ఈ దశలో కోర్టు ఆరోపణల నిజానిజాలను పూర్తిగా విచారించలేదు; అవి దర్యాప్తు, తదుపరి న్యాయ ప్రక్రియలో పరిశీలనకు వస్తాయి.
హైకోర్టు వివరణాత్మక ఉత్తర్వు వెలువడిన తర్వాత, బెయిల్ నిరాకరణకు కోర్టు పేర్కొన్న పూర్తి కారణాలు స్పష్టమవుతాయి. దర్యాప్తు కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో, ఢిల్లీ పోలీస్ తదుపరి చర్యలు, భారతి అందుబాటులో ఉండడంపై కోర్టు ఉత్తర్వులు, అలాగే ఆయన తరఫు తదుపరి న్యాయపరమైన మార్గాలు ఈ కేసులో కీలకంగా మారనున్నాయి.
