అజిత్ దోవల్, సమంత్ గోయల్కు అమెరికా కోర్టు సమన్లు ‘నిరాధారం’: భారత్
ఢిల్లీ జిల్లా కోర్టుల ద్వారా సమన్ల జారీకి అమెరికా కోర్టు ఆదేశం; వ్యాజ్యాన్ని తోసిపుచ్చిన విదేశాంగ శాఖ
జాతీయ భద్రతా సలహాదారు అజిత్ దోవల్, మాజీ రా చీఫ్ సమంత్ గోయల్కు అమెరికా కోర్టు సమన్లపై భారత్ శుక్రవారం తీవ్రంగా స్పందించింది. ఢిల్లీలోని జిల్లా కోర్టుల ద్వారా న్యాయపత్రాలు అందజేయాలన్న ఆదేశంపై విదేశాంగ శాఖ “నిరాధార వ్యాజ్యాలు” అని తిరస్కరించింది.
విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి రణధీర్ జైస్వాల్ న్యూఢిల్లీలో ప్రశ్నలకు సమాధానమిస్తూ, “ఇలాంటి నిరాధార వ్యాజ్యాలను మేము తిరస్కరిస్తున్నాం” అని అన్నారు. సిక్స్ ఫర్ జస్టిస్ వ్యవస్థాపకుడు గుర్పత్వంత్ సింగ్ పన్నున్ దాఖలు చేసిన సివిల్ వ్యాజ్యంలో న్యూయార్క్ దక్షిణ జిల్లా అమెరికా డిస్ట్రిక్ట్ కోర్టు ఈ ఆదేశాలు ఇచ్చింది. జడ్జి కేథరిన్ పోల్క్ ఫైల్లా 13 నవంబర్ నాటి ఆర్డర్లో, దోవల్కు పటియాలా హౌస్ జిల్లా కోర్టు ద్వారా, గోయల్కు ద్వారకా, తిస్ హజారీ జిల్లా కోర్టుల ద్వారా సమన్లు పంపాలని కోర్టు క్లర్క్ను ఆదేశించారు.
ఆ ఆర్డర్లో, “ఈ కోర్టులో పెండింగ్లో ఉన్న ఈ సివిల్ యాక్షన్లో ప్రతివాదులకు ప్రాసెస్ సర్వీస్ చేయడంలో భారత కోర్టుల సహాయాన్ని కోర్టు గౌరవపూర్వకంగా కోరుతోంది” అని జడ్జి పేర్కొన్నారు. హేగ్ కన్వెన్షన్ కింద భారత కేంద్ర అధికార సంస్థ ద్వారా సమన్లు అందజేయడానికి చేసిన తొలి ప్రయత్నం తిరస్కరించబడిందని అమెరికా కోర్టు పేర్కొంది. అనంతరం కన్వెన్షన్లోని ఆర్టికల్ 19, భారత సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ సంబంధిత నిబంధనల కింద ప్రత్యామ్నాయ సర్వీస్ విధానాన్ని అనుమతించింది.
HIGHLIGHTS
- సమన్లపై భారత్ “నిరాధారం” అని స్పందించింది
- ఆర్డర్ 13 నవంబర్ నాడు జారీ అయింది
- పటియాలా హౌస్, ద్వారకా, తిస్ హజారీ కోర్టులు ప్రస్తావనకు వచ్చాయి
- అమెరికా ప్రభుత్వం ఈ సివిల్ కేసులో పక్షం కాదు
ఇంతకుముందు కూడా ఈ సమన్లను అమెరికా స్టేట్ డిపార్ట్మెంట్ భారత రాయబార కార్యాలయానికి డిప్లొమాటిక్ నోట్ ద్వారా పంపడానికి ప్రయత్నించింది. ఆ చర్య కేసు మెరిట్స్పై అమెరికా ప్రభుత్వ వైఖరిని సూచించదని స్టేట్ డిపార్ట్మెంట్ స్పష్టం చేసింది. 10 నవంబర్ న విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి రణధీర్ జైస్వాల్, “మన ఉన్నతాధికారులపై కల్పిత, దురుద్దేశపూరిత దాడులను మేము తిరస్కరిస్తున్నాం. ఇలాంటి తేలికపాటి వ్యాజ్యాలను కూడా తిరస్కరిస్తున్నాం” అని అన్నారు. ఆయన మరోసారి, “భారత్లో న్యాయపత్రాల సర్వీస్ కోసం అభ్యర్థన భారత నియమిత కేంద్ర అధికార సంస్థ అయిన న్యాయ, చట్ట మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారానే రావాలి” అని చెప్పారు.
భారత సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ ప్రకారం, కేంద్ర ప్రభుత్వం నోటిఫై చేసిన విదేశీ సివిల్ కోర్టులు జారీ చేసిన సమన్లు భారత కోర్టులకు పంపించబడితే, దేశీయ కోర్టు సమన్ల మాదిరిగానే వాటిని సర్వ్ చేయవచ్చు. అయితే ఈ కేసులో అనుసరించాల్సిన విధానం, సంబంధిత అధికార సంస్థ పాత్రపై భారత్ అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తోంది. సివిల్ ప్రొసీడింగ్స్, నిఖిల్ గుప్తా మరియు వికాస్ యాదవ్పై అమెరికాలో కొనసాగుతున్న క్రిమినల్ కేసు నుంచి వేరు. ఆ క్రిమినల్ కేసు ఒక ఆరోపిత కుట్రకు సంబంధించినదిగా అమెరికా అధికారులు పేర్కొన్నారు. రెండు అంశాలు అదే అమెరికా కోర్టు పరిధిలో ఉన్నప్పటికీ, ప్రక్రియాపరంగా వేర్వేరు కేసులుగా ఉన్నాయి.
సిక్స్ ఫర్ జస్టిస్ గతంలో కూడా భారత రాజకీయ ప్రముఖులపై అమెరికాలో సివిల్ వ్యాజ్యాలు ప్రారంభించింది. 2013లో మాజీ ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్కు కూడా ఆ సంస్థ దాఖలు చేసిన వ్యాజ్యంలో సివిల్ సమన్లు జారీ అయ్యాయి. తాజా పరిణామంలో, ఢిల్లీలోని జిల్లా కోర్టులు ఈ న్యాయపత్రాల సర్వీస్పై ఎలా వ్యవహరిస్తాయి, భారత కేంద్ర అధికార సంస్థ ద్వారా ప్రక్రియపై ప్రభుత్వం తన అభ్యంతరాన్ని ఎలా ముందుకు తీసుకువెళ్తుంది అన్నది తదుపరి దశగా నిలవనుంది.
