కొత్త గోల్డ్ మానిటైజేషన్ స్కీమ్పై కేంద్రం కసరత్తు
ఇళ్లలో, ఆలయాల్లో నిల్వ ఉన్న బంగారాన్ని ఆర్థిక వ్యవస్థలోకి తెచ్చేందుకు వడ్డీ, పన్ను రాయితీలతో కొత్త ప్రతిపాదనలు
న్యూఢిల్లీ, ఆగస్టు 19 —
భారతీయ కుటుంబాలు, ఆలయాలు, ధార్మిక సంస్థల వద్ద నిల్వగా ఉన్న బంగారాన్ని ఆర్థిక వ్యవస్థలోకి తీసుకురావడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం కొత్త గోల్డ్ మానిటైజేషన్ స్కీమ్పై కసరత్తు చేస్తోంది. ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ, ఆర్బీఐ, బులియన్ రంగ సంస్థల సూచనల ఆధారంగా పథకం రూపకల్పన జరుగుతోంది.
దేశంలో కుటుంబాలు, ఆలయాలు, ట్రస్టులు, ఇతర సంస్థల వద్ద పెద్ద ఎత్తున బంగారం నిల్వగా ఉందని ప్రభుత్వ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. మార్కెట్ అంచనాల ప్రకారం భారతీయుల వద్ద సుమారు 34,000 టన్నుల బంగారం ఉండవచ్చని, ఇది ప్రపంచ బంగారు నిల్వల్లో గణనీయమైన వాటా అని ఆర్థిక రంగ నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఈ బంగారంలో చిన్న భాగమైనా బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి వస్తే దిగుమతులపై ఆధారపడే అవసరం తగ్గుతుందని, విదేశీ మారకద్రవ్య ఒత్తిడి కొంత ఉపశమనం పొందుతుందని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు. ప్రస్తుతం చర్చలో ఉన్న కొత్త పథకం ద్వారా బంగారాన్ని డిపాజిట్ చేసే వారికి వడ్డీ, పన్ను రాయితీలు, సులభమైన తిరిగి చెల్లింపు విధానాలు అందించే అవకాశముంది.
ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన ఒక సీనియర్ అధికారి బుధవారం న్యూఢిల్లీలో మాట్లాడుతూ, “ఇళ్లలో, లాకర్లలో, ధార్మిక సంస్థల వద్ద నిల్వగా ఉన్న బంగారాన్ని ఉత్పాదక ఆస్తిగా మార్చడం ప్రధాన లక్ష్యం. ప్రజల విశ్వాసాన్ని దెబ్బతీయకుండా, పారదర్శకంగా, సురక్షితంగా పథకాన్ని రూపొందించడంపై దృష్టి పెట్టాం” అని చెప్పారు. అధికారిక ప్రకటన వెలువడే వరకు తుది నిబంధనలపై వ్యాఖ్యానించడం సరైంది కాదని ఆయన పేర్కొన్నారు.
ప్రతిపాదిత పథకంలో లైసెన్స్ పొందిన జ్యువెలరీ వ్యాపారులు, బ్యాంకులు, పోస్ట్ ఆఫీసులను సేకరణ వ్యవస్థలో భాగం చేసే అంశం పరిశీలనలో ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కుటుంబాల వద్ద ఉన్న పాత బంగారాన్ని సులభంగా బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి తీసుకురావాలంటే స్థానికంగా నమ్మకం ఉన్న జ్యువెలరీ షాపులు, పోస్ట్ ఆఫీసులు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని రంగ ప్రతినిధులు కేంద్రానికి సూచించారు. పాత బంగారం సేకరణపై జ్యువెలరీ వ్యాపారులకు 0.5 శాతం నుంచి 0.75 శాతం వరకు కమిషన్ ఇవ్వాలన్న ప్రతిపాదన కూడా చర్చలో ఉంది.
ఇండియన్ బులియన్ అండ్ జ్యువెలర్స్ అసోసియేషన్ ప్రతినిధి ఒకరు ముంబైలో మాట్లాడుతూ, “పథకం విజయానికి వడ్డీ రేటు ఒక్కటే సరిపోదు. పరీక్ష, శుద్ధి, డిపాజిట్ సర్టిఫికెట్, తిరిగి చెల్లింపు అన్నీ సులభంగా ఉండాలి. ప్రజలు తమ బంగారం భద్రంగా ఉందని నమ్మితేనే వారు ముందుకు వస్తారు” అని చెప్పారు. పథకంలో పాల్గొనే కేంద్రాల సంఖ్యను పెంచడం, గ్రామీణ ప్రాంతాల వరకు సేవలను తీసుకెళ్లడం అవసరమని ఆయన అన్నారు.
చర్చల్లో ఉన్న ప్రతిపాదనల ప్రకారం డిపాజిటర్లకు సుమారు 3 శాతం నుంచి 4 శాతం వరకు వార్షిక వడ్డీ అందే అవకాశం ఉందని మార్కెట్ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. కొన్ని పన్ను రాయితీలు కలిస్తే మొత్తం లాభం సాధారణ ఎఫ్డీ స్థాయికి దగ్గరగా ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. క్యాపిటల్ గెయిన్స్ టాక్స్, ఆదాయపు పన్ను మినహాయింపులపై స్పష్టత కోసం ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ, పన్ను శాఖ మధ్య సంప్రదింపులు కొనసాగుతున్నాయి. అయితే బంగారం మూలం గురించి పూర్తి మినహాయింపు ఇవ్వాలా, లేక చట్టపరమైన నిబంధనల పరిధిలోనే సడలింపులు ఇవ్వాలా అన్నది ఇంకా తేలాల్సి ఉంది.
HIGHLIGHTS
- భారతీయుల వద్ద సుమారు 34,000 టన్నుల బంగారం ఉన్నట్లు అంచనా
- లక్ష్యం 3,500 నుంచి 4,000 టన్నుల సమీకరణ
- వడ్డీ 3 శాతం నుంచి 4 శాతం వరకు ఉండవచ్చు
- జ్యువెలర్లకు 0.5 శాతం నుంచి 0.75 శాతం కమిషన్ ప్రతిపాదన
- బ్యాంకులతో పాటు పోస్ట్ ఆఫీసుల భాగస్వామ్యం పరిశీలనలో
బంగారం దిగుమతుల తగ్గింపు ఈ పథకంలోని ప్రధాన ఆర్థిక లక్ష్యాల్లో ఒకటి. భారత్ ప్రతి సంవత్సరం భారీగా బంగారం దిగుమతి చేసుకుంటోంది. దిగుమతులు తగ్గితే విదేశీ మారకద్రవ్య ఖర్చు తగ్గుతుందని, కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్పై ఒత్తిడి తగ్గవచ్చని ఆర్థిక నిపుణులు అంటున్నారు. కొన్ని అంచనాల ప్రకారం బంగారం దిగుమతులపై ప్రతి సంవత్సరం బిలియన్ల డాలర్లు వెచ్చించాల్సి వస్తోంది. దేశీయంగా నిల్వ ఉన్న బంగారం వినియోగంలోకి వస్తే జ్యువెలరీ పరిశ్రమకు ముడి సరుకు లభ్యత మెరుగవుతుందని, ఎగుమతుల సామర్థ్యం పెరుగుతుందని కూడా పరిశ్రమ వర్గాలు చెబుతున్నాయి.
ఆర్థిక నిపుణుడు డాక్టర్ ఆర్. నాగేశ్వరరావు బుధవారం హైదరాబాద్లో మాట్లాడుతూ, “బంగారం భారతీయ కుటుంబాలకు ఆర్థిక ఆస్తి మాత్రమే కాదు, భావోద్వేగ భద్రతకు కూడా చిహ్నం. అందుకే ఏ పథకమైనా నమ్మకం, గోప్యత, సులభమైన నిబంధనలపై ఆధారపడాలి. బలవంతపు విధానం కాకుండా ప్రోత్సాహక విధానం మాత్రమే పనిచేస్తుంది” అని చెప్పారు. పథకం దీర్ఘకాల ప్రయోజనాలను ప్రజలకు స్పష్టంగా తెలియజేయకపోతే పెద్ద మొత్తంలో సమీకరణ కష్టమని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
కేంద్రం గతంలో 2015లో గోల్డ్ మానిటైజేషన్ స్కీమ్ను ప్రారంభించింది. అయితే ఆశించిన స్థాయిలో బంగారం సమీకరణ జరగలేదు. దాదాపు 10 సంవత్సరాల అనుభవం తర్వాత పాత పథకంలోని లోపాలను సవరించి కొత్త రూపకల్పన చేయాలనే ఆలోచన ముందుకు వచ్చింది. పరీక్షా కేంద్రాల కొరత, బంగారం కరిగించడం పై ప్రజల అనుమానం, తక్కువ వడ్డీ, సంక్లిష్ట విధానాలు, తిరిగి బంగారంగా పొందడంపై సందేహాలు పాత పథకం విస్తరణను పరిమితం చేశాయని అధికారులు గుర్తించారు. కొత్త పథకంలో డిపాజిట్ చేసిన బంగారాన్ని గోల్డ్ బార్ రూపంలో లేదా సమాన విలువతో తిరిగి పొందే ఎంపికపై చర్చ జరుగుతోంది.
ఆలయాలు, మఠాలు, ధార్మిక ట్రస్టుల వద్ద ఉన్న బంగారం విషయంలో ప్రత్యేక విధానం అవసరమని ప్రభుత్వ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. పూజా కార్యక్రమాలకు వినియోగించే ఆభరణాలు, సంప్రదాయ వస్తువులను మినహాయించి, నిరుపయోగంగా నిల్వ ఉన్న బంగారాన్ని మాత్రమే పథకంలోకి తీసుకురావాలన్న సూచన ఉంది. ధార్మిక సంస్థల స్వతంత్రత, భక్తుల భావోద్వేగాలను గౌరవిస్తూ ప్రత్యేక వడ్డీ, ప్రత్యేక భద్రతా ధ్రువీకరణలు ఇచ్చే అవకాశం ఉంది. ట్రస్టుల పాలక మండళ్ల నిర్ణయం, రాష్ట్ర చట్టాల అనుసరణ, ఆడిట్ పారదర్శకత వంటి అంశాలపై కూడా మార్గదర్శకాలు అవసరమవుతాయి.
జ్యువెలరీ ఎగుమతుల విస్తరణ కోణంలోనూ కేంద్రం ఈ పథకాన్ని పరిశీలిస్తోంది. దేశీయంగా సమీకరించిన బంగారం శుద్ధి, ప్రమాణీకరణ తర్వాత పరిశ్రమకు అందుబాటులోకి వస్తే దిగుమతి బిల్లును తగ్గించడమే కాకుండా తయారీ రంగానికి మద్దతు లభిస్తుందని పరిశ్రమ వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి. దీనివల్ల చిన్న, మధ్య తరహా జ్యువెలరీ యూనిట్లకు ముడి సరుకు ఖర్చులు స్థిరంగా ఉండే అవకాశం ఉందని వారు అంటున్నారు. అయితే డిపాజిటర్ల బంగారం భద్రత, నాణ్యత పరీక్షలో పారదర్శకత, మార్కెట్ ధరల మార్పుల బాధ్యత వంటి అంశాలు తుది నిబంధనల్లో స్పష్టంగా ఉండాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
ఆర్బీఐకి చెందిన మాజీ అధికారి ఒకరు న్యూఢిల్లీలో మాట్లాడుతూ, “బంగారం సమీకరణ రూపాయి స్థిరత్వానికి పరోక్షంగా ఉపయోగపడొచ్చు. కానీ ఇది ఒక్కటే కరెన్సీ బలాన్ని నిర్ణయించదు. దిగుమతులు, ఎగుమతులు, మూలధన ప్రవాహాలు, ద్రవ్యోల్బణం వంటి అంశాలతో కలిసి దీని ప్రభావాన్ని చూడాలి” అని చెప్పారు. గ్లోబల్ కరెన్సీ వ్యవస్థలో బంగారం పాత్రపై చర్చలు జరుగుతున్నప్పటికీ, ఏవైనా భవిష్యత్తు అంతర్జాతీయ కరెన్సీ ఏర్పాట్ల విషయంలో ప్రభుత్వాల మధ్య అధికారిక నిర్ణయాలు అవసరమని ఆయన అన్నారు.
ప్రతిపాదిత పథకంపై ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ త్వరలో బ్యాంకులు, బులియన్ అసోసియేషన్లు, జ్యువెలరీ సంఘాలు, ఆలయ ట్రస్టులు, పన్ను నిపుణులతో మరో దఫా సంప్రదింపులు జరపనుంది. తుది రూపురేఖలు సిద్ధమైన తర్వాత కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదానికి ప్రతిపాదన వెళ్లే అవకాశం ఉంది. ఆమోదం తర్వాత వడ్డీ రేట్లు, కనిష్ఠ డిపాజిట్ పరిమాణం, డిపాజిట్ కాలపరిమితి, పన్ను మినహాయింపులు, తిరిగి చెల్లింపు విధానం, పాల్గొనే సంస్థల జాబితాను ప్రభుత్వం విడిగా ప్రకటించనుంది.