బ్యాంకర్స్ బుక్స్ ఎవిడెన్స్ చట్టం 2026 అమల్లోకి
భౌతిక, ఎలక్ట్రానిక్, డిజిటల్ బ్యాంకింగ్ రికార్డుల సాక్ష్య వినియోగానికి కొత్త టెక్నాలజీ-న్యూట్రల్ ఫ్రేమ్వర్క్ అమలు
బ్యాంకర్స్ బుక్స్ ఎవిడెన్స్ చట్టం 2026 గురువారం నుంచి దేశవ్యాప్తంగా అమల్లోకి వచ్చింది. 1891 నాటి చట్టాన్ని భర్తీ చేసిన ఈ కొత్త చట్టం, కోర్ట్, ఆర్బిట్రేషన్, ఇన్వెస్టిగేషన్, విచారణల్లో బ్యాంకింగ్ రికార్డులను సాక్ష్యంగా వినియోగించే విధానాన్ని ఆధునికీకరించింది.
కేంద్ర ప్రభుత్వం సెప్టెంబర్ 10, 2026న జారీ చేసిన నోటిఫికేషన్ ప్రకారం చట్టం అక్టోబర్ 1, 2026 నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది. ఈ చట్టానికి రాష్ట్రపతి ఆగస్టు 13, 2026న ఆమోదం తెలిపారు. బ్యాంకుల్లో లెడ్జర్లు, డే బుక్స్, క్యాష్ బుక్స్, అకౌంట్ బుక్స్తో పాటు సాధారణ బ్యాంకింగ్ కార్యకలాపాల్లో నిర్వహించే రికార్డులు ఇకపై భౌతిక, ఎలక్ట్రానిక్, డిజిటల్, వర్చువల్ లేదా క్లౌడ్ రూపాల్లో ఉన్నా, నిర్దిష్ట ధ్రువీకరణ నిబంధనలతో సాక్ష్యంగా పరిగణించబడతాయి.
కొత్త చట్టం డిజిటల్ బ్యాంకింగ్ వాస్తవాలకు అనుగుణంగా రూపొందించబడింది. ధ్రువీకరించిన కాపీ అసలు రికార్డు యొక్క ఖచ్చిత ప్రతిరూపం లేదా దాని ఆధారంగా రూపొందినదై ఉండాలని చట్టం నిర్దేశించింది. డేటా సమగ్రత, సిస్టమ్ భద్రత, అనధికార మార్పులు, ట్యాంపరింగ్, నెట్వర్క్ సెక్యూరిటీ వంటి అంశాలపై సర్టిఫికేషన్ వ్యవస్థలో స్పష్టమైన నిబంధనలు చేర్చబడ్డాయి. దీనితో కోర్టుల్లో బ్యాంక్ రికార్డుల ఆమోదంపై ఏకరీతి విధానం ఏర్పడనుంది.
HIGHLIGHTS
- చట్టం అక్టోబర్ 1, 2026 నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది
- 1891 నాటి చట్టాన్ని ఇది భర్తీ చేసింది
- డిజిటల్, క్లౌడ్ రికార్డులు సాక్ష్యంగా ఆమోదయోగ్యం
- సెప్టెంబర్ 10, 2026న కేంద్ర నోటిఫికేషన్ జారీ
చట్టంలోని సెక్షన్ 118(బి) బ్యాంక్ అధికారులకు నిర్దిష్ట రక్షణ కల్పిస్తుంది. బ్యాంక్ కేసులో పక్షం కాకపోతే, సాధారణంగా బ్యాంక్ అధికారి బ్యాంకర్స్ బుక్ను సమర్పించాల్సిన లేదా ఎంట్రీలను నిరూపించడానికి సాక్షిగా హాజరుకావాల్సిన అవసరం ఉండదు. అయితే ఎంట్రీ ఖచ్చితత్వం లేదా ప్రామాణికతపై సందేహం ఉంటే, రికార్డు తయారీ ప్రక్రియలో లోపం ఉన్నట్టు కనబడితే, లేదా పరిశీలన, ధ్రువీకరణపై గత కోర్ట్ ఆదేశం పాటించకపోతే ప్రత్యేక కారణంతో కోర్ట్ ఆదేశాలు ఇవ్వవచ్చు.
ఈ చట్టం కోర్ట్ విచారణలకు మాత్రమే పరిమితం కాదు. ఆర్బిట్రేషన్లు, ఇన్వెస్టిగేషన్లు, కేసులు, విచారణలు, భారతీయ నాగరిక సురక్షా సంహిత 2023 కింద జరిగే ప్రక్రియలు, ఇతర చట్టాల కింద సాక్ష్య సేకరణ జరిగే ప్రొసీడింగ్స్లో కూడా బ్యాంకింగ్ రికార్డుల వినియోగానికి ఇది వర్తిస్తుంది. అవసరమైతే కేంద్ర ప్రభుత్వం నోటిఫికేషన్ ద్వారా ఫైనాన్షియల్ సెక్టార్లోని నిర్దిష్ట సంస్థలు లేదా సంస్థల వర్గాలకు కూడా చట్ట నిబంధనలను విస్తరించవచ్చు.
1891 చట్టం ప్రధానంగా హార్డ్ కాపీ బ్యాంకింగ్ పుస్తకాల కాలానికి అనుగుణంగా ఉండగా, 2026 చట్టం సంప్రదాయ రికార్డులతో పాటు ఎలక్ట్రానిక్ రికార్డులను స్పష్టంగా చేర్చింది. ప్రత్యేక కారణం అనే అంశానికి కూడా ఇప్పుడు స్పష్టమైన నిర్వచనం లభించింది. తదుపరి దశలో బ్యాంకులు తమ సర్టిఫికేషన్, రికార్డ్ మేనేజ్మెంట్, డిజిటల్ సెక్యూరిటీ ప్రక్రియలను కొత్త చట్టానికి అనుగుణంగా సవరించనున్నాయి.
