భాక్రా-నంగల్ మార్గంలో ఉచిత రైలు సేవ ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందుతోంది
పంజాబ్ నంగల్ నుంచి హిమాచల్ప్రదేశ్ భాక్రా వరకు 13 కిలోమీటర్ల రైలు ప్రయాణానికి టికెట్ అవసరం లేదు
పంజాబ్లోని నంగల్ నుంచి హిమాచల్ప్రదేశ్లోని భాక్రా వరకు నడిచే ప్రత్యేక రైలు, ప్రయాణికుల నుంచి ఎలాంటి ఛార్జీలు వసూలు చేయని అరుదైన సేవగా కొనసాగుతోంది. భాక్రా బియాస్ మేనేజ్మెంట్ బోర్డు నిర్వహిస్తున్న ఈ రైలు, స్థానికులకు రవాణా సౌకర్యంతో పాటు చారిత్రక గుర్తింపుగా నిలుస్తోంది.
భాక్రా-నంగల్ మధ్య సుమారు 13 కిలోమీటర్ల దూరాన్ని ఈ రైలు దాదాపు 40 నిమిషాల్లో పూర్తి చేస్తుంది. శివాలిక్ కొండల మధ్యగా, సట్లెజ్ నది పక్కన సాగుతున్న ఈ ప్రయాణం స్థానిక గ్రామాల ప్రజలు, విద్యార్థులు, పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తోంది. ఈ మార్గంలో 3 సొరంగాలు, 6 చిన్న రైల్వే స్టేషన్లు ఉన్నాయి. రైలు సాధారణంగా ఉదయం, సాయంత్రం వేళల్లో నడుస్తోంది. దేశంలో సాధారణంగా రైల్వే ప్రయాణానికి టికెట్ తప్పనిసరి అయినప్పటికీ, ఈ సేవకు ఆ నిబంధన వర్తించదు.
ఈ రైలును భారతీయ రైల్వే కాకుండా భాక్రా బియాస్ మేనేజ్మెంట్ బోర్డు నిర్వహిస్తోంది. డీజిల్ సహా నిర్వహణ ఖర్చులను బోర్డే భరిస్తోంది. ప్రయాణికుల నుంచి ఒక్క రూపాయి కూడా తీసుకోకపోవడం ఈ సేవకు ప్రధాన ప్రత్యేకత. భాక్రా-నంగల్ డ్యామ్ నిర్మాణంతో ముడిపడిన చారిత్రక గుర్తుగా దీనిని కొనసాగిస్తున్నట్లు బోర్డు వర్గాలు చెబుతున్నాయి.
HIGHLIGHTS
- భాక్రా-నంగల్ రైలు ప్రయాణం 13 కిలోమీటర్లు
- ప్రయాణ సమయం సుమారు 40 నిమిషాలు
- ప్రయాణికుల నుంచి టికెట్ ఛార్జీలు లేవు
- సేవను బీబీఎంబీ నిర్వహిస్తోంది
- కొన్ని చెక్క బోగీలు 1923 కాలానికి చెందినవిగా చెబుతున్నారు
ఈ రైలు చరిత్ర 1948 ప్రాంతంలో ప్రారంభమైంది. భాక్రా-నంగల్ డ్యామ్ నిర్మాణ సమయంలో కార్మికులు, ఇంజినీర్లు, భారీ యంత్రాలు, నిర్మాణ సామగ్రిని ప్రాజెక్ట్ ప్రాంతానికి తరలించేందుకు ఈ మార్గాన్ని ఉపయోగించారు. డ్యామ్ పనులు పూర్తైన తర్వాత కూడా రైలు సేవలు నిలిపివేయలేదు. కాలక్రమేణా చుట్టుపక్కల గ్రామాల ప్రజలకు ఇది అవసరమైన రవాణా మార్గంగా మారింది.
ఈ రైలులోని పాతకాలం నాటి చెక్క బోగీలు కూడా ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం 3 చెక్క బోగీలు ఉపయోగంలో ఉన్నట్లు చెబుతున్నారు. వాటిలో కొన్ని 1923లో కరాచీలో తయారైనవిగా చెప్పబడుతున్నాయి. అప్పట్లో కరాచీ అవిభాజ్య భారతదేశంలో భాగంగా ఉండేది. మొదట ఈ రైలు బొగ్గుతో నడిచే ఆవిరి ఇంజిన్తో నడిచేది. తర్వాత డీజిల్ ఇంజిన్ను ప్రవేశపెట్టారు.
నిర్వహణ ఖర్చులు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఈ ఉచిత సేవను కొనసాగించడం బీబీఎంబీకి సవాల్గా మారింది. 2011లో టికెట్లు ప్రవేశపెట్టి ఛార్జీలు వసూలు చేయాలనే ఆలోచన వచ్చినప్పటికీ, చివరకు ఆ నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకున్నారు. వాణిజ్య ఆదాయం కంటే చారిత్రక వారసత్వం ముఖ్యమని భావించి సేవను యథావిధిగా కొనసాగిస్తున్నారు.
టికెట్ లేకుండా ప్రయాణించే అవకాశం ఉండటం, పాత రైలు రూపం, కొండలు-నది మధ్య సాగే మార్గం ఈ సేవకు ప్రత్యేక గుర్తింపును తెచ్చాయి. స్థానిక అవసరాలు, పర్యాటక ఆసక్తి రెండింటినీ దృష్టిలో ఉంచుకొని బీబీఎంబీ రైలు నిర్వహణను కొనసాగిస్తోంది. నిర్వహణ వ్యయం పెరుగుతున్నప్పటికీ, భాక్రా-నంగల్ డ్యామ్ చరిత్రతో అనుబంధమున్న ఈ సేవ భవిష్యత్తులోనూ కొనసాగించాలనే దిశగా బోర్డు చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉంది.
