CAPF Act 2026 అమల్లోకి: IPS డిప్యూటేషన్పై సుప్రీం కోర్టులో సవాల్
కేంద్ర హోం మంత్రిత్వశాఖ గెజిట్ నోటిఫికేషన్తో 8 అక్టోబర్ 2026 నుంచి చట్టం అమలు ప్రారంభమైంది
కేంద్ర సాయుధ పోలీస్ బలగాల సాధారణ పరిపాలన చట్టం, 2026 గురువారం నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది. కేంద్ర హోం మంత్రిత్వశాఖ గెజిట్ నోటిఫికేషన్ ద్వారా 8 అక్టోబర్ 2026ను అమలు తేదీగా ప్రకటించడంతో, సీఏపీఎఫ్లలో నియామకాలు, సర్వీస్ నిబంధనలకు ఉమ్మడి ఫ్రేమ్వర్క్ అమలులోకి వచ్చింది.
ఈ చట్టం సీఏపీఎఫ్లలో గ్రూప్ ఏ జనరల్ డ్యూటీ ఆఫీసర్లు, ఇతర అధికారుల నియామకం, పదోన్నతులు, సర్వీస్ షరతులు, పరిపాలనకు సంబంధించిన అంశాలను ఒకే చట్టపరమైన వ్యవస్థలోకి తీసుకువస్తుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకారం, ఇప్పటివరకు విభిన్న నియమావళులు, విడివిడిగా ఉన్న సర్వీస్ నిబంధనలు పరిపాలనా ఇబ్బందులకు దారితీశాయి. అందుకే ఉమ్మడి చట్టం అవసరమైందని ప్రభుత్వం తెలిపింది. అయితే, సర్వీసులో ఉన్న సీఏపీఎఫ్ అధికారులు ఈ చట్టం రాజ్యాంగబద్ధతను సుప్రీం కోర్టులో సవాలు చేశారు.
చట్టంలోని కీలక నిబంధనలు సీనియర్ పోస్టుల్లో ఇండియన్ పోలీస్ సర్వీస్ అధికారుల డిప్యూటేషన్ వాటాను నిర్ధారిస్తాయి. ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్ పోస్టుల్లో 50 శాతం, అదనపు డైరెక్టర్ జనరల్ పోస్టుల్లో కనీసం 67 శాతం ఐపీఎస్ అధికారులకు కేటాయించబడ్డాయి. డైరెక్టర్ జనరల్, స్పెషల్ డైరెక్టర్ జనరల్ పోస్టులు ఐపీఎస్ అధికారులకు రిజర్వ్ చేయబడ్డాయి. ఈ నిబంధనలు తమ కెరీర్ పురోగతిని పరిమితం చేస్తున్నాయని సీఏపీఎఫ్ కేడర్ అధికారులు కోర్టులో వాదిస్తున్నారు.
కేంద్ర ప్రభుత్వం మాత్రం ఐపీఎస్ డిప్యూటేషన్ సీఏపీఎఫ్ ఆపరేషన్లకు, కేంద్రం-రాష్ట్రాల మధ్య సమన్వయానికి ఉపయోగపడుతుందని తెలిపింది. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 312 ప్రకారం ఐపీఎస్ అఖిల భారత సర్వీస్ అని, దాని అధికారులు కేంద్రం, రాష్ట్రాల్లో బాధ్యతలు నిర్వహిస్తారని కేంద్రం పేర్కొంది.
HIGHLIGHTS
- చట్టం 8 అక్టోబర్ 2026 నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది
- రాష్ట్రపతి ఆమోదం 9 ఏప్రిల్ 2026న లభించింది
- ఐజీ పోస్టుల్లో 50 శాతం ఐపీఎస్ కోటా
- సుప్రీం కోర్టు విచారణ 15 అక్టోబర్ 2026న
ఈ బిల్లును రాజ్యసభలో 27 మార్చి 2026న ప్రవేశపెట్టారు. రాజ్యసభ 1 ఏప్రిల్న, లోక్సభ 2 ఏప్రిల్న ఆమోదించాయి. రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము 9 ఏప్రిల్ 2026న ఆమోదం తెలిపారు. ఆ తర్వాత కేంద్రం తాజాగా గెజిట్ నోటిఫికేషన్ జారీ చేసి అమలు తేదీని నిర్ణయించింది.
సీఏపీఎఫ్ సీనియర్ పోస్టుల్లో ఐపీఎస్ డిప్యూటేషన్ను క్రమంగా తగ్గించాలని, సమయానుకూల పదోన్నతులకు కేడర్ రివ్యూ చేపట్టాలని సుప్రీం కోర్టు 23 మే 2025న కేంద్రానికి ఆదేశించింది. ఆ ఆదేశాలపై కేంద్రం దాఖలు చేసిన రివ్యూ పిటిషన్ను 28 అక్టోబర్ 2025న కోర్టు తిరస్కరించింది. 2026 చట్టం ఆ ఆదేశాలకు విరుద్ధమని సీఏపీఎఫ్ అధికారులు వాదిస్తున్నారు.
న్యాయమూర్తులు మనోజ్ మిశ్రా, ఉజ్జల్ భుయాన్లతో కూడిన సుప్రీం కోర్టు ప్రత్యేక బెంచ్ ఈ చట్టాన్ని సవాలు చేసిన పిటిషన్లు, సంబంధిత ధిక్కరణ పిటిషన్లను 15 అక్టోబర్ 2026న విచారించనుంది. చట్టం అమల్లోకి వచ్చిన నేపథ్యంలో ఆ విచారణ సీఏపీఎఫ్ కేడర్ నిర్మాణం, సీనియర్ పదోన్నతుల భవిష్యత్తుపై కీలకంగా మారనుంది.
