ఓటర్ల జాబితాల సవరణపై ఈసీ వివరణ.. సుప్రీంకోర్టులో 15 అంశాలతో కౌంటర్ అఫిడవిట్
ప్రత్యేక సమగ్ర ఓటర్ల జాబితాల సవరణ ప్రక్రియ (SIR)పై వస్తున్న ఆరోపణలను భారత ఎన్నికల సంఘం తోసిపుచ్చింది. తన విధివిధానాలను సమర్థిస్తూ సుప్రీంకోర్టులో 15 అంశాలతో కూడిన కౌంటర్ అఫిడవిట్‌ను దాఖలు చేసింది. ఓటర్ల నమోదులో మార్పులు, పేర్ల తొలగింపు, ఎన్నికల సంఘం అంతర్గత నిర్ణయాలపై ప్రతిపక్ష నేతలు లేవనెత్తిన అభ్యంతరాలకు వివరణ ఇచ్చింది.
రాహుల్ గాంధీతో పాటు ఇండియా కూటమికి చెందిన పలువురు నేతలు దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌పై సుప్రీంకోర్టు ఎన్నికల సంఘం, ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌తో పాటు ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లకు నోటీసులు జారీ చేసింది. అధికారిక రికార్డులను బహిర్గతం చేయాలని, ఓటర్ల జాబితా నుంచి తొలగించిన పేర్లపై స్వతంత్ర ఆడిట్ నిర్వహించాలని, బూత్‌ల వారీగా తొలగించిన ఓటర్ల వివరాలను అందించాలని పిటిషనర్లు కోరారు. అర్హులైన ఓటర్ల పేర్లను నోటీసు ఇవ్వకుండా లేదా తమ వాదన వినిపించే అవకాశం కల్పించకుండా తొలగించకుండా రక్షణ చర్యలు తీసుకోవాలని కూడా విజ్ఞప్తి చేశారు.
పిటిషన్‌పై ఎన్నికల సంఘం అభ్యంతరం
ఎన్నికల సంఘం తన కౌంటర్ అఫిడవిట్‌లో పిటిషన్ ఒక వార్తా కథనంపై ఆధారపడి ఉందని అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసినట్లు బార్ అండ్ బెంచ్ వెల్లడించింది. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్, ఎన్నికల కమిషనర్లు సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి ఈ అఫిడవిట్‌ను ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించినట్లు పేర్కొంది.
2025 జూన్, 2025 అక్టోబర్, 2026 మే నెలల్లో జారీ చేసిన మూడు SIR ఆదేశాలు కూడా కమిషన్ ఏకగ్రీవ నిర్ణయాలేనని ఎన్నికల సంఘం తెలిపింది. ఫైళ్ల పరిశీలన సమయంలో అధికారులు చేసే సూచనలు, ప్రశ్నలు లేదా వ్యాఖ్యలను కమిషన్ తుది నిర్ణయాలుగా పరిగణించరాదని వివరించింది.
అంతర్గత నిర్ణయాలు, అధికారాలపై వివరణ
ఎన్నికల సంఘం తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, సాధారణంగా ఫైళ్లు మొదట ఒక ఎన్నికల కమిషనర్ వద్దకు, తర్వాత మరో కమిషనర్ వద్దకు, చివరగా ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ వద్దకు వెళ్తాయి. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఎలక్ట్రానిక్ విధానంలో ఆమోదం తీసుకుని, అనంతరం సంబంధిత ఫైల్‌లో నమోదు చేస్తారని అఫిడవిట్‌లో పేర్కొంది.
తమకు అప్పగించిన అధికారాల పరిధిని దాటి ఆదేశాలు జారీ చేసే అధికారులపై చర్యలు తీసుకుంటామని తెలిపింది. జూలై 28న జారీ చేసిన పని కేటాయింపు ఉత్తర్వును డిప్యూటేషన్‌పై పనిచేస్తున్న అదనపు కార్యదర్శి జారీ చేశారని, దీనిపై ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు మరుసటి రోజు కేబినెట్ కార్యదర్శికి లేఖ రాశారని వివరించింది. జూలై 30న కమిషనర్లు సంయుక్తంగా ఇచ్చిన ఆదేశాల తర్వాత ఆ ఉత్తర్వు అమలు కాలేదని పేర్కొంది.
ఫారం-6 మార్పులపై ఈసీ స్పష్టీకరణ
ఓటర్ల నమోదుకు ఉపయోగించే ఫారం-6ను సవరించలేదని ఎన్నికల సంఘం తెలిపింది. ఫారంలో మార్పులు చేసే అధికారం కేంద్ర ప్రభుత్వానికే ఉంటుందని వివరించింది. SIR ప్రక్రియకు సంబంధించిన డిక్లరేషన్ ఫారం-6కు వేరైన పత్రంగా పేర్కొంది.
అయితే, ఆన్‌లైన్‌లో చూపిన విధానం ఫారం-6లో మార్పులు చేసినట్లుగా అర్థమయ్యే అవకాశం ఉందని అంగీకరించింది. అక్టోబర్ 21 నుంచి ఆన్‌లైన్ దరఖాస్తు ప్రక్రియలో ఫారం-6, డిక్లరేషన్‌ను విడివిడిగా చూపించే విధానాన్ని అమలు చేయనున్నట్లు తెలిపింది. భౌతిక దరఖాస్తుల్లో ఉన్న విధానానికి అనుగుణంగా ఈ మార్పు ఉంటుందని వివరించింది.
Also Read-ఓటర్ల జాబితాలకు ఆధార్ అనుసంధానం చేయాలి.. పోలింగ్ కేంద్రాల్లో బయోమెట్రిక్ తనిఖీలు పెట్టాలన్న అఖిలేశ్ యాదవ్
ఓటర్ల విచారణలు, ECINet వ్యవస్థపై వివరాలు
ఓటర్ల మ్యాపింగ్ పూర్తికాని వ్యక్తులు తప్పనిసరిగా విచారణకు హాజరు కావాల్సిన అవసరం లేదని ఎన్నికల సంఘం పేర్కొంది. బూత్ స్థాయి అధికారులు (BLOలు) వారి ఇళ్లకు వెళ్లి అవసరమైన పత్రాలను సేకరిస్తారని తెలిపింది. అసాధారణ సందర్భాల్లో మాత్రమే విచారణలు నిర్వహిస్తామని, సాధ్యమైనంత వరకు ఆన్‌లైన్ విధానాన్ని ప్రాధాన్యంగా తీసుకుంటామని వివరించింది.
ECINet వ్యవస్థలో ఎన్నికల రిజిస్ట్రేషన్ అధికారి (ERO) ఉత్తర్వు లేకుండా ఓటరు పేరును చేర్చడం లేదా తొలగించడం జరగదని అఫిడవిట్‌లో పేర్కొంది. ఈ వ్యవస్థ నిబంధనలకు అనుగుణంగా పనిచేస్తుందో లేదో పరిశీలించేందుకు ఐఐటీ, ఐఐఎస్‌సీ నిపుణులతో కూడిన కమిటీని ఏర్పాటు చేసినట్లు తెలిపింది.
గోవా, పశ్చిమ బెంగాల్ అంశాలపై స్పందన
గోవాలో ఓటర్ల జాబితా నుంచి తప్పిపోయినట్లు గుర్తించిన 97 మంది విషయంలో, 88 మంది ఇప్పటికే ఓటర్లుగా నమోదయ్యారని, ఆరుగురు విదేశాల్లో ఉన్నారని, మరో ముగ్గురికి పోర్చుగీస్ పాస్‌పోర్టులు ఉన్నాయని ఎన్నికల సంఘం తెలిపింది.
పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ఓటర్ల నమోదుకు సంబంధించిన అప్పీళ్లను రాష్ట్ర ప్రధాన ఎన్నికల అధికారి కార్యాలయ అధికారులు సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల మేరకు దాఖలు చేశారని వివరించింది. అయితే, ఆ వ్యవహారాలను ఎన్నికల సంఘం ముందుకు తీసుకురాలేదని పేర్కొంది.
ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ను పదవి నుంచి తొలగించాలంటూ చేసిన అభ్యర్థన చట్టపరంగా నిలబడదని కూడా ఎన్నికల సంఘం వాదించింది. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ను సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిని తొలగించే విధానంలోనే తొలగించగలమని తెలిపింది. అంతర్గత నోట్లు లేదా ఫైళ్లను మీడియాకు తాను విడుదల చేయలేదని, విడుదల చేయడానికి అనుమతి కూడా ఇవ్వలేదని స్పష్టం చేసింది. ఈవీఎంలపై గతంలో చేసిన సవాళ్లను సుప్రీంకోర్టు ఇప్పటికే తిరస్కరించిందని కూడా అఫిడవిట్‌లో ప్రస్తావించింది.
సుప్రీంకోర్టు విచారణపై ఆసక్తి
ఓటర్ల జాబితాల సవరణ ప్రక్రియ పారదర్శకత, అర్హులైన ఓటర్ల హక్కుల పరిరక్షణ ఈ వివాదంలో కీలక అంశాలుగా ఉన్నాయి. ఎన్నికల సంఘం తన విధానాలను సమర్థించుకోగా, పిటిషనర్లు తొలగించిన ఓటర్ల వివరాలు, అధికారిక రికార్డులు, స్వతంత్ర పరిశీలన కోరుతున్నారు.
ఈ అంశాలపై సుప్రీంకోర్టు తదుపరి విచారణలో ఏ విధమైన ఆదేశాలు ఇస్తుందనేది కీలకంగా మారింది. అయితే, ఎన్నికల సంఘం అఫిడవిట్‌లో చేసిన వాదనలు దాని సమాధానంలో భాగం మాత్రమే; పిటిషన్‌పై న్యాయస్థానం తుది నిర్ణయం వెలువడినట్లు అందించిన సమాచారం సూచించడం లేదు.