99TV News

    భారత్ Data Center విస్తరణ.. క్లైమేట్ సవాల్

    భారత్ Data Center విస్తరణతో నెట్ జీరో లక్ష్యాలకు క్లైమేట్ సవాల్

    భారత్‌లో డేటా సెంటర్ల వేగవంతమైన విస్తరణతో వాతావరణ లక్ష్యాలకు కొత్త సవాలు.

    2028 నాటికి సామర్థ్యం రెట్టింపు అంచనా; నీటి వినియోగం, విద్యుత్ డిమాండ్, ఈ-వేస్ట్‌పై కఠిన ప్రమాణాల అవసరం.

    భారత్‌లో డేటా సెంటర్ సామర్థ్యం 2028 నాటికి రెట్టింపు కానుందని, 2030 నాటికి 6.5 జీడబ్ల్యూ స్థాయికి చేరే అవకాశముందని ఈ వారం విడుదలైన రంగ అంచనాలు తెలిపాయి. వేగంగా పెరుగుతున్న జనరేటివ్ ఏఐ వినియోగం, క్లౌడ్ డిమాండ్ పెట్టుబడులను పెంచుతున్నప్పటికీ, నీరు, విద్యుత్, ఈ-వేస్ట్ ఒత్తిడులు దేశ నెట్-జీరో లక్ష్యాలకు సవాల్‌గా మారుతున్నాయి.

    దేశంలో డేటా సెంటర్ రంగం 2020 నుంచి దాదాపు 3 రెట్లు పెరిగి ప్రస్తుతం 1.5 జీడబ్ల్యూ ఆపరేషనల్ సామర్థ్యానికి చేరిందని రంగ పరిశీలకులు తెలిపారు. ఈ సామర్థ్యం 20% వార్షిక సమ్మిళిత వృద్ధి రేటుతో 2030 నాటికి 6.5 జీడబ్ల్యూ వరకు విస్తరించే అవకాశం ఉందని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. దేశీయ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ సంస్థలు అంతర్జాతీయ హైపర్‌స్కేలర్లతో భాగస్వామ్యాలు కుదుర్చుకుంటున్న నేపథ్యంలో వచ్చే 10 ఏళ్లలో సుమారు $200 బిలియన్ పెట్టుబడి ప్రవాహాన్ని ఈ రంగం ఆకర్షించవచ్చని నిపుణులు పేర్కొన్నారు. అయితే అదే సమయంలో నిరంతర విద్యుత్ వినియోగం, శీతలీకరణ కోసం భారీ నీటి అవసరం, అధిక పనితీరు కంప్యూటింగ్ హార్డ్‌వేర్ వేగవంతమైన మార్పిడి కారణంగా పర్యావరణ నియంత్రణలు అత్యవసరమవుతున్నాయని వారు హెచ్చరించారు.

    ఈ విస్తరణ దేశ డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కీలకంగా ఉన్నప్పటికీ, కేంద్రం ప్రకటించిన నెట్-జీరో క్లైమేట్ కమిట్‌మెంట్లతో దీని అనుసంధానం ఇప్పుడు విధాన చర్చలో ప్రధాన అంశంగా మారింది. ముంబై, చెన్నై, బెంగళూరు, ఢిల్లీ ఎన్‌సీఆర్, హైదరాబాద్ నగరాల చుట్టూ మొత్తం సామర్థ్యంలో 70% కంటే ఎక్కువ కేంద్రీకృతమై ఉందని మార్కెట్ అంచనాలు చెబుతున్నాయి. ఈ నగరాల్లో భూమి, గ్రిడ్ కనెక్టివిటీ, ఫైబర్ నెట్‌వర్క్, క్లౌడ్ కస్టమర్ల సమీపం వంటి ప్రయోజనాలు ఉన్నప్పటికీ, ఇప్పటికే ఒత్తిడిలో ఉన్న నగర విద్యుత్ వ్యవస్థలు, నీటి వనరులపై అదనపు భారం పడే అవకాశం ఉందని పట్టణ ప్రణాళిక నిపుణులు పేర్కొన్నారు. రాజస్థాన్, గుజరాత్ వంటి రాష్ట్రాల్లో కొత్త ఇన్‌స్టాలేషన్లను పరిశీలిస్తున్న కంపెనీలకు రిన్యూవబుల్ ఎనర్జీ సమీపత ఒక ప్రయోజనంగా ఉన్నప్పటికీ, నీటి లభ్యత, భూగర్భజల వినియోగం కీలక పరిమితులుగా నిలుస్తున్నాయి.

    ప్రామాణిక 100 మెగావాట్ డేటా సెంటర్ శీతలీకరణ అవసరాల కోసం రోజుకు సుమారు 2 మిలియన్ లీటర్ల నీటిని ఆవిరి చేయవచ్చని హైడ్రాలజీ నిపుణులు అంచనా వేశారు. ఈ నమూనా విస్తృతంగా కొనసాగితే 2030 నాటికి జాతీయ స్థాయిలో డేటా సెంటర్ల నీటి వినియోగం సంవత్సరానికి 358 బిలియన్ లీటర్లకు చేరొచ్చని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. రాజస్థాన్ వంటి ప్రాంతాల్లో పరిస్థితి మరింత సున్నితంగా ఉంది; ఆ రాష్ట్రం భూగర్భజల రీచార్జ్‌తో పోలిస్తే ఇప్పటికే 147% కంటే ఎక్కువ నీటిని ఉపసంహరిస్తోందని జలవనరుల అంచనాలు తెలిపాయి. ఇటువంటి ప్రాంతాల్లో ఆవిరి ఆధారిత కూలింగ్ వ్యవస్థలు కలిగిన భారీ డేటా సెంటర్లు ఏర్పడితే వ్యవసాయం, పట్టణ నీటి సరఫరా, పారిశ్రామిక అవసరాల మధ్య పోటీ పెరగవచ్చని పర్యావరణ నిపుణులు అన్నారు.

    “డేటా సెంటర్ల పెరుగుదల ఆర్థిక అవకాశంగా ఉన్నంతగా వనరుల పాలనకు పరీక్ష కూడా,” అని ఇంధన విధాన విశ్లేషకురాలు డాక్టర్ అనన్య రమణ్ శుక్రవారం న్యూఢిల్లీలో జరిగిన డిజిటల్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ చర్చలో చెప్పారు. “నిరంతరం విద్యుత్ తీసుకునే సౌకర్యాలు పునరుత్పాదక విద్యుత్‌తో నడుస్తున్నాయని పేపర్‌పై చెప్పడం సరిపోదు. గంటల వారీ సరఫరా, నిల్వ, ట్రాన్స్‌మిషన్ సామర్థ్యం, నీటి వినియోగ ప్రమాణాలు అన్నీ ఒకే విధాన చట్రంలో ఉండాలి,” అని ఆమె అన్నారు. ఆమె వ్యాఖ్యలు రంగ విస్తరణపై పెరుగుతున్న ఆందోళనలను ప్రతిబింబిస్తున్నాయి.

    విద్యుత్ వ్యవస్థపై ప్రభావం మరో కీలక అంశం. డేటా సెంటర్లు సాధారణంగా 24 గంటలు స్థిరమైన బేస్‌లోడ్ విద్యుత్‌ను కోరుతాయి. ఈ డిమాండ్ దేశవ్యాప్తంగా రికార్డు స్థాయి పీక్ గ్రిడ్ లోడ్లతో ఒకేసారి పెరుగుతోంది. ఇదే సమయంలో ట్రాన్స్‌మిషన్ బాటిల్‌నెక్‌ల కారణంగా 20 జీడబ్ల్యూ కంటే ఎక్కువ రిన్యూవబుల్ ఎనర్జీ గ్రిడ్‌కు చేరకుండా నిలిచిపోతున్నదని ఇంధన రంగ అంచనాలు చెబుతున్నాయి. రిన్యూవబుల్ ఎనర్జీ కొనుగోలు ఒప్పందాలు, గ్రీన్ టారిఫ్‌లు మాత్రమే సరిపోవని, వినియోగ సమయం, నిల్వ వ్యవస్థలు, స్థానిక గ్రిడ్ సామర్థ్యం వంటి అంశాలు తప్పనిసరిగా పరిశీలించాల్సిన అవసరముందని నిపుణులు సూచించారు. ఈ నేపథ్యంలో డేటా సెంటర్లకు 100% ఆపరేషనల్ ఎనర్జీ రిన్యూవబుల్ సోర్సుల నుంచే రావాలనే కఠిన నిబంధనలు అవసరమని విధాన వర్గాల్లో చర్చ మొదలైంది.

    జనరేటివ్ ఏఐ విస్తరణ డేటా సెంటర్ రూపకల్పనను మార్చేస్తోంది. గతంలో సాధారణ ఎంటర్‌ప్రైజ్ ఐటీ, బ్యాంకింగ్, ఈ-కామర్స్, క్లౌడ్ స్టోరేజ్ అవసరాలకు నిర్మించిన సౌకర్యాలు ఇప్పుడు అధిక సాంద్రత గల కంప్యూట్ క్లస్టర్లకు మారుతున్నాయి. గ్రాఫిక్స్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు, ప్రత్యేక ఏఐ సర్వర్లు, వేగవంతమైన నెట్‌వర్క్ స్విచ్‌లు ఎక్కువ విద్యుత్‌ను వినియోగించడంతో పాటు ఎక్కువ వేడి ఉత్పత్తి చేస్తాయి. ఈ మార్పు వల్ల సంప్రదాయ ఎయిర్ కూలింగ్ లేదా ఎవాపరేటివ్ కూలింగ్ పద్ధతులు సరిపోని పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. పరిశ్రమలో కొన్ని సంస్థలు క్లోజ్డ్-లూప్ లిక్విడ్ కూలింగ్, డైరెక్ట్-టు-చిప్ టెక్నాలజీలపై పెట్టుబడులు ప్రారంభించినప్పటికీ, అవి రంగవ్యాప్తంగా తప్పనిసరి ప్రమాణాలుగా మారలేదని ఇంజినీరింగ్ కన్సల్టెంట్లు చెప్పారు.

    HIGHLIGHTS

    - 2020 నుంచి డేటా సెంటర్ సామర్థ్యం దాదాపు 3 రెట్లు పెరిగింది

    - 2030 నాటికి సామర్థ్యం 6.5 జీడబ్ల్యూ చేరే అంచనా

    - 100 మెగావాట్ సౌకర్యం రోజుకు 2 మిలియన్ లీటర్లు ఆవిరి చేస్తుంది

    - సామర్థ్యంలో 70% కంటే ఎక్కువ 5 మెట్రో హబ్‌లలోనే ఉంది

    - 20 జీడబ్ల్యూ కంటే ఎక్కువ రిన్యూవబుల్ ఎనర్జీ నిలిచిపోతోంది

    “నీటిని కేంద్రంగా పెట్టకుండా డేటా సెంటర్ అనుమతులు ఇవ్వడం భవిష్యత్‌లో ఖరీదైన పొరపాటు అవుతుంది,” అని పట్టణ జల నిర్వహణ నిపుణుడు ప్రొఫెసర్ మధుసూదన్ రావు శుక్రవారం ఒక విధాన చర్చలో అన్నారు. “పవర్ యూజేజ్ ఎఫెక్టివ్‌నెస్‌తో పాటు వాటర్ యూజేజ్ ఎఫెక్టివ్‌నెస్‌ను కూడా కఠినంగా కొలవాలి. భూగర్భజల ఒత్తిడి ఉన్న జిల్లాల్లో ఎవాపరేటివ్ కూలింగ్‌కు పరిమితులు అవసరం,” అని ఆయన అన్నారు. ఆయన ప్రకారం, డేటా సెంటర్ అనుమతులలో నీటి మూలం, రీసైక్లింగ్ శాతం, అత్యవసర సమయంలో స్థానిక నీటి సరఫరాపై ప్రభావం వంటి అంశాలను ప్రజా సమాచారంలో భాగం చేయాలి.

    పర్యావరణ ప్రభావం నీటి, విద్యుత్ వినియోగంతో మాత్రమే ముగియదు. 2026లో కేంబ్రిడ్జ్ నేతృత్వంలోని అధ్యయనం ఏఐ డేటా సెంటర్ల సమీపంలో భూఉపరితల ఉష్ణోగ్రత సగటున సుమారు 2 డిగ్రీల సెల్సియస్ పెరుగుతుందని, ఆ ప్రభావం కొన్ని కిలోమీటర్ల దూరం వరకు గుర్తించగలిగేలా ఉండవచ్చని అంచనా వేసింది. నగరాల్లో ఇప్పటికే ఉన్న హీట్ ఐలాండ్ ప్రభావానికి ఇది మరింత జోడిస్తే శీతలీకరణ డిమాండ్ మళ్లీ పెరుగుతుంది. తద్వారా విద్యుత్ వినియోగం పెరిగి, సౌకర్యం చుట్టూ మైక్రోక్లైమేట్‌పై ప్రభావం చూపే చక్రం ఏర్పడే ప్రమాదం ఉందని పరిశోధకులు చెప్పారు. భారత నగరాల్లో భూమి ఉష్ణోగ్రత, గాలి ప్రవాహం, కాంక్రీట్ సాంద్రత, గ్రీన్ కవర్ లోపం వంటి అంశాలను డేటా సెంటర్ ప్లానింగ్‌లో కలపాల్సిన అవసరం ఉందని వారు సూచించారు.

    ఈ-వేస్ట్ కూడా వేగంగా ఎదుగుతున్న సవాలుగా మారుతోంది. అధిక పనితీరు ఏఐ కంప్యూటింగ్ హార్డ్‌వేర్ జీవిత చక్రం చిన్నదవుతోంది; కొత్త చిప్ తరాలు, అధిక సామర్థ్య సర్వర్లు మార్కెట్‌లోకి వేగంగా రావడంతో పాత యూనిట్లను తరచుగా తొలగించాల్సి వస్తోంది. సర్వర్లు, పవర్ యూనిట్లు, కూలింగ్ భాగాలు, బ్యాటరీలు, నెట్‌వర్క్ పరికరాల్లో ఉండే ప్రమాదకర లోహాలు సురక్షితంగా రీసైకిల్ కాకపోతే మట్టి, నీటి కాలుష్యానికి దారితీయవచ్చని వ్యర్థ నిర్వహణ నిపుణులు తెలిపారు. ఎంటర్‌ప్రైజ్ సర్వర్లకు విస్తరించిన ఉత్పత్తిదారుల బాధ్యత, అంటే ఈపీఆర్ మార్గదర్శకాలు కఠినంగా అమలు కావాలని, ఖనిజాల రికవరీ, సురక్షిత డిస్మాంట్లింగ్, ట్రేసబుల్ రీసైక్లింగ్ వ్యవస్థలు తప్పనిసరి కావాలని వారు అన్నారు.

    “ఏఐ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్‌ను స్థిరమైన దిశగా నడపడానికి సర్వర్ కొనుగోలు నుంచి డిస్పోజల్ వరకు ట్రాక్ చేయాలి,” అని సర్క్యులర్ ఎకానమీ కన్సల్టెంట్ నిఖిల్ దేశ్‌ముఖ్ శుక్రవారం చెప్పారు. “పాత హార్డ్‌వేర్‌ను అనధికారిక స్క్రాప్ మార్కెట్‌కు మళ్లించడం కాకుండా, ఖనిజాల రికవరీ, విషపూరిత భాగాల సురక్షిత శుద్ధి, తయారీదారుల బాధ్యతను నిర్ధారించే ఈపీఆర్ వ్యవస్థ అవసరం,” అని ఆయన అన్నారు. ఈ విధానం లేకపోతే డేటా సెంటర్ల పర్యావరణ ఖర్చు విద్యుత్ బిల్లులో కనిపించకపోయినా సమాజానికి మారుతుందని ఆయన పేర్కొన్నారు.

    ఇండస్ట్రీ వర్గాల ప్రకారం, రంగం అభివృద్ధికి అడ్డుకట్ట వేయడం కన్నా దానికి కఠినమైన సామర్థ్య ప్రమాణాలు, పారదర్శక రిపోర్టింగ్, స్థల ఎంపిక నియమాలు అవసరం. పవర్ యూజేజ్ ఎఫెక్టివ్‌నెస్, వాటర్ యూజేజ్ ఎఫెక్టివ్‌నెస్‌కు జాతీయ బెంచ్‌మార్క్‌లు పెట్టడం, భవన నిర్మాణ కోడ్‌లలో డేటా సెంటర్ ప్రత్యేక ప్రమాణాలు చేర్చడం, స్వతంత్ర ఆడిట్లను తప్పనిసరి చేయడం వంటి చర్యలు పరిశీలనలోకి రావచ్చని విధాన నిపుణులు తెలిపారు. గ్రీన్ టారిఫ్‌ల ద్వారా 100% రిన్యూవబుల్ విద్యుత్ కొనుగోలు చేయాలనే నిబంధనను అమలు చేస్తే కూడా, అది వాస్తవ వినియోగ సమయానికి సరిపోయేలా ఉండాలని వారు పేర్కొన్నారు. పగటి పూట సౌర విద్యుత్ తీసుకుని రాత్రి బొగ్గు ఆధారిత గ్రిడ్‌పై ఆధారపడితే నెట్-జీరో ప్రయోజనం తగ్గిపోతుందని వారు అన్నారు.

    భౌగోళిక వికేంద్రీకరణను మరో పరిష్కారంగా నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. మెట్రో నగరాల్లో కస్టమర్ల సమీపం, నెట్‌వర్క్ లేటెన్సీ, ఫైనాన్స్ సేవల డిమాండ్ వంటి కారణాలు బలంగా ఉన్నప్పటికీ, టైర్-2, టైర్-3 నగరాల్లో రిన్యూవబుల్ ఎనర్జీ ఉత్పత్తి కేంద్రాలకు సమీపంగా కొత్త సౌకర్యాలను ప్రోత్సహిస్తే మెట్రో గ్రిడ్‌లపై ఒత్తిడి తగ్గవచ్చని అంచనా. గుజరాత్, రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్, మహారాష్ట్రలోని కొన్ని ప్రాంతాలు సౌర, విండ్ విద్యుత్‌కు అనుకూలంగా ఉన్నప్పటికీ, నీటి లభ్యత, స్థానిక సామాజిక ప్రభావం, భూమి వినియోగ మార్పులు సమగ్రంగా పరిశీలించిన తర్వాతే ప్రాజెక్టులను అనుమతించాలనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది. ఫైబర్ కనెక్టివిటీ, స్టోరేజ్, గ్రిడ్ అప్‌గ్రేడ్‌లు, స్థానిక నైపుణ్య శిక్షణ కూడా ఈ వికేంద్రీకరణకు అవసరమని రంగ వర్గాలు చెబుతున్నాయి.

    డేటా సెంటర్ కంపెనీలు కూడా పెరుగుతున్న నియంత్రణ అంచనాలకు అనుగుణంగా తమ రూపకల్పనను మార్చుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. క్లోజ్డ్-లూప్ లిక్విడ్ కూలింగ్, డైరెక్ట్-టు-చిప్ కూలింగ్ వంటి పద్ధతులు తాగునీటి వినియోగాన్ని గణనీయంగా తగ్గించగలవని ఇంజినీరింగ్ నిపుణులు పేర్కొన్నారు. వర్షపు నీటి సేకరణ, శుద్ధి చేసిన మురుగునీటి వినియోగం, వేడి పునర్వినియోగం, అధిక సమర్థత గల చిల్లర్లు, రియల్-టైమ్ వాటర్ మీటరింగ్ వంటి అంశాలు కొత్త ప్రాజెక్టులకు ప్రాథమిక ప్రమాణాలుగా మారవచ్చని వారు చెప్పారు. అయితే ఇవి పెట్టుబడి ఖర్చును పెంచే అవకాశం ఉండటంతో, రాష్ట్రాల ప్రోత్సాహకాలు పర్యావరణ ప్రదర్శనతో అనుసంధానించాల్సిన అవసరం ఉందని వారు సూచించారు.

    రాబోయే నెలల్లో కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల విధాన నిర్ణయాలు రంగానికి దిశానిర్దేశం చేయనున్నాయి. డేటా సెంటర్ పార్కుల అనుమతులు, గ్రీన్ పవర్ కొనుగోలు నిబంధనలు, నీటి వినియోగ పరిమితులు, ఈపీఆర్ అమలు, భవన సామర్థ్య కోడ్‌లపై స్పష్టత వచ్చిన తర్వాతే 2028 నాటికి రెట్టింపు సామర్థ్య లక్ష్యం నెట్-జీరో కమిట్‌మెంట్లతో ఎంతవరకు సరిపోతుందో తేలనుంది. పెట్టుబడులు వేగం అందుకుంటున్న ఈ దశలో నియంత్రణ వ్యవస్థలు ఆలస్యమైతే, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల విస్తరణతో పాటు వనరుల ఒత్తిడులు కూడా స్థిరపడిపోవచ్చని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. వచ్చే విధాన సమీక్షల్లో నీరు, విద్యుత్, ఈ-వేస్ట్‌ను ఒకే చట్రంలోకి తీసుకురావడమే తదుపరి కీలక అడుగుగా భావిస్తున్నారు.