రష్యా ఆయిల్ దిగుమతులపై వెనక్కి తగ్గబోమని భారత్ సంకేతం
అమెరికా టారిఫ్ ఒత్తిళ్ల మధ్య చౌకగా లభించే ఇంధన వనరులను కొనసాగించడమే లక్ష్యమని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది
రష్యా నుంచి క్రూడ్ ఆయిల్ దిగుమతులపై అమెరికా ఒత్తిడి పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, భారత ఇంధన భద్రతను దృష్టిలో పెట్టుకుని కొనుగోళ్ల నిర్ణయాలు తీసుకుంటామని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ వారం న్యూఢిల్లీలో స్పష్టం చేసింది. తక్కువ ధర, స్థిర సరఫరా, వినియోగదారుల ప్రయోజనాలే ప్రధాన ప్రమాణాలుగా ఉంటాయని విదేశాంగ, వాణిజ్య వర్గాలు తెలిపాయి.
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం రష్యా ఆయిల్ కొనుగోలు చేసే దేశాలపై అధిక టారిఫ్లు విధించే అవకాశం ఉందని వాషింగ్టన్లో చర్చలు వేగం పుంజుకున్నాయి. సెనట్, హౌస్ ఆఫ్ రిప్రజెంటేటివ్స్లో రష్యా ఇంధన దిగుమతులపై శిక్షాత్మక చర్యలకు సంబంధించిన బిల్లు ముందుకు సాగుతున్న నేపథ్యంలో, భారత్పై 100% వరకు టారిఫ్ ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశంపై పరిశ్రమ వర్గాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. అయితే, అధికార వర్గాల ప్రకారం, భారత్ తన ఆయిల్ కొనుగోళ్లను భౌగోళిక రాజకీయ ఒత్తిడులకు కాకుండా దేశీయ అవసరాలకు అనుగుణంగా నిర్ణయిస్తోంది.
విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జయశంకర్ గతంలో యూరోప్ వేదికపై మాట్లాడుతూ, “భారత్ జనాభా ప్రపంచ మానవాళిలో దాదాపు 20%. మా ప్రజల సంక్షేమం, ఇంధన భద్రత మా ప్రాధాన్యం,” అని చెప్పారు. “ఎక్కడ చౌకగా, విశ్వసనీయంగా ఇంధనం లభిస్తే అక్కడి నుంచి కొనుగోలు చేయడం ప్రతి దేశం చేసే సాధారణ నిర్ణయం,” అని కూడా ఆయన పేర్కొన్నారు. ఇదే వైఖరిని విదేశాంగ శాఖ వర్గాలు తాజా పరిణామాల మధ్య పునరుద్ఘాటిస్తున్నాయి. భారత రిఫైనరీలు మార్కెట్ ధరలు, రవాణా ఖర్చు, సరఫరా నమ్మకాన్ని పరిశీలించిన తర్వాతే ఒప్పందాలు కుదుర్చుకుంటున్నాయని అవి తెలిపాయి.
భారత్కు అమెరికా కీలక వాణిజ్య భాగస్వామి అయినప్పటికీ, రష్యా ఇంధన సరఫరా కూడా అంతే వ్యూహాత్మకమని అధికార వర్గాలు చెబుతున్నాయి. భారత్-అమెరికా ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం సుమారు 250 బిలియన్ డాలర్ల స్థాయిలో ఉంది. ఫార్మా, టెక్స్టైల్, వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు, మత్స్య ఉత్పత్తులు, ముఖ్యంగా ఐటీ సేవల ఎగుమతులు భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు కీలకంగా ఉన్నాయి. సేవల ఎగుమతులు మాత్రమే సుమారు 83 బిలియన్ డాలర్ల స్థాయిలో ఉన్నాయని వాణిజ్య వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో అమెరికా టారిఫ్లు అమల్లోకి వస్తే, కొన్ని రంగాలపై ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశం ఉందని పరిశ్రమ వర్గాలు అంచనా వేస్తున్నాయి.
అయితే, ఇంధన దిగుమతుల విషయంలో భారత్ ఇటీవల తీసుకున్న నిర్ణయాలు స్పష్టమైన సంకేతాలుగా కనిపిస్తున్నాయి. 2021కు ముందు రష్యా నుంచి రోజుకు సుమారు 1 లక్ష బ్యారెల్స్ ఆయిల్ మాత్రమే దిగుమతి చేసుకున్న భారత్, రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం తర్వాత డిస్కౌంట్ ధరల కారణంగా కొనుగోళ్లను భారీగా పెంచింది. ప్రస్తుతం రోజువారీ దిగుమతులు సుమారు 28 లక్షల బ్యారెల్స్ వరకు చేరాయని పరిశ్రమ అంచనాలు చెబుతున్నాయి. మొత్తం క్రూడ్ దిగుమతుల్లో రష్యా వాటా సుమారు 38%కు పెరిగింది. గుజరాత్, మంగళూరు, విశాఖపట్నం రిఫైనరీలు ఈ క్రూడ్ను ప్రాసెస్ చేస్తున్నాయని పెట్రోలియం రంగ వర్గాలు తెలిపాయి.
విదేశాంగ శాఖ అధికార ప్రతినిధి రణధీర్ జైస్వాల్ ఇటీవల న్యూఢిల్లీలో మీడియాతో మాట్లాడుతూ, “భారత్ తన ఇంధన అవసరాలను తీర్చుకోవడానికి అందుబాటులో ఉన్న ఉత్తమ మార్గాలను పరిశీలిస్తుంది. వినియోగదారుల ప్రయోజనాలు, ధరల స్థిరత్వం, సరఫరా భద్రత మా నిర్ణయాలకు కేంద్రబిందువు,” అని చెప్పారు. “భారత్పై చేసే వ్యాఖ్యలు దేశ ప్రయోజనాలను అర్థం చేసుకుని ఉండాలి,” అని ఆయన అన్నారు. అమెరికా చర్యలపై నేరుగా ఘాటుగా స్పందించకుండా, అధికారిక చానళ్ల ద్వారా తన స్థానం తెలియజేయడం భారత దౌత్య శైలిగా కనిపిస్తోంది.
HIGHLIGHTS
- రష్యా వాటా భారత క్రూడ్ దిగుమతుల్లో సుమారు 38%
- భారత్-అమెరికా వాణిజ్యం సుమారు 250 బిలియన్ డాలర్లు
- రోజువారీ రష్యా క్రూడ్ దిగుమతులు సుమారు 28 లక్షల బ్యారెల్స్
- సేవల ఎగుమతులు సుమారు 83 బిలియన్ డాలర్లు
- ఇంధన భద్రతే ప్రధాన ప్రమాణమని కేంద్రం స్పష్టం
అమెరికా వైపు నుంచి వచ్చిన సంకేతాలు కూడా పూర్తిగా ఏకరీతిగా లేవు. ట్రంప్ ప్రభుత్వం రష్యాతో వ్యాపారం చేసే దేశాలపై కఠిన వైఖరి తీసుకుంటామని చెబుతున్నప్పటికీ, భారత్తో సంబంధాలను దెబ్బతీయకూడదన్న ఆలోచన కూడా వాషింగ్టన్లో కనిపిస్తోంది. అమెరికా వైస్ ప్రెసిడెంట్ జేడీ వాన్స్ ఇటీవల ప్రధాని నరేంద్ర మోదీతో ఫోన్లో మాట్లాడినట్లు దౌత్య వర్గాలు తెలిపాయి. అలాగే, అమెరికా అధికార ప్రతినిధులు న్యూఢిల్లీలో భారత అధికారులతో చర్చలు జరిపినట్లు సమాచారం. వాణిజ్య విభేదాలను సంభాషణల ద్వారానే పరిష్కరించాలన్న దిశగా రెండు దేశాలు అధికారిక మార్గాలను తెరిచి ఉంచినట్లు తెలుస్తోంది.
ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఈ అంశంపై బహిరంగంగా ఘాటైన వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. అయితే, ప్రభుత్వ నిర్ణయాలు భారత్ రష్యా సంబంధాలను కొనసాగిస్తుందనే సంకేతాన్ని ఇస్తున్నాయి. భారత దౌత్య వర్గాల ప్రకారం, మాస్కోతో రక్షణ, ఇంధన, అణు, అంతరిక్ష రంగాల్లో ఉన్న దీర్ఘకాల సంబంధాలు ఒక్క అంశంతో నిర్వచించబడవు. రష్యా నుంచి చౌక ధరకు క్రూడ్ కొనుగోలు చేయడం వల్ల దేశీయ ఇంధన ధరలపై ఒత్తిడి తగ్గించేందుకు, ద్రవ్యోల్బణాన్ని నియంత్రించేందుకు అవకాశం లభిస్తుందని ఆర్థిక నిపుణులు చెబుతున్నారు. 7% సమీపంలో ఉన్న ఆర్థిక వృద్ధి లక్ష్యానికి స్థిర ఇంధన సరఫరా కీలకమని వారు పేర్కొంటున్నారు.
అమెరికా టారిఫ్ల బెదిరింపు భారత వాణిజ్య వ్యూహాన్ని విస్తృతంగా పునఃసమీక్షించేందుకు దారితీస్తోంది. రష్యా, మధ్యప్రాచ్యం, లాటిన్ అమెరికా, ఆఫ్రికా దేశాల నుంచి ఆయిల్ దిగుమతులను విభిన్నీకరించేందుకు భారత్ ఇప్పటికే చర్యలు వేగవంతం చేసింది. గతంలో పరిమిత దేశాల నుంచి ఎక్కువ దిగుమతులు ఉండగా, ఇప్పుడు సుమారు 40కుపైగా దేశాల నుంచి క్రూడ్ సోర్సింగ్కు అవకాశాలు పరిశీలిస్తున్నట్లు పెట్రోలియం రంగ అధికారులు తెలిపారు. సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, ఇరాక్, వెనిజులా, రష్యా వంటి దేశాల నుంచి సరఫరా మిశ్రమాన్ని సమతుల్యం చేయడం ద్వారా ఒక్క మార్కెట్పై ఆధారపడకుండా ఉండటమే లక్ష్యమని వారు చెప్పారు.
ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో భారత్, చైనా పాత్రపై కూడా చర్చ పెరుగుతోంది. బ్రిక్స్ ఆలోచనను 2001లో ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చిన ఆర్థిక నిపుణుడు జిమ్ ఓ నిల్ ఇటీవల మాట్లాడుతూ, “భారత్, చైనా కలిసి ఆలోచిస్తే అమెరికా టారిఫ్ల ప్రభావాన్ని గణనీయంగా తగ్గించగలవు,” అని చెప్పారు. “ప్రపంచ వృద్ధిలో ఆసియా ఆర్థిక వ్యవస్థల పాత్ర పెరుగుతున్న సమయంలో, టారిఫ్లు ఒక్క దేశం చేతిలో శాశ్వత ఆయుధంగా ఉండవు,” అని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. ఈ వ్యాఖ్యలు డాలర్ ఆధిపత్యం, ప్రత్యామ్నాయ చెల్లింపు వ్యవస్థలు, బ్రిక్స్ దేశాల భవిష్యత్తు సహకారం అంశాలపై కొత్త చర్చలకు దారితీశాయి.
భారత్-చైనా సంబంధాలు సున్నితమైనవే అయినప్పటికీ, వాణిజ్య పరంగా రెండు దేశాల మధ్య పెద్ద అవకాశాలు ఉన్నాయని వాణిజ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. సరిహద్దు ఉద్రిక్తతలు, వ్యూహాత్మక అనుమానాలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ, పరిమిత వాణిజ్య మార్గాల పునరుద్ధరణ, సరఫరా గొలుసుల పునర్వ్యవస్థీకరణ, స్థానిక కరెన్సీల్లో చెల్లింపులపై చర్చలు జరిగే అవకాశం ఉందని వారు అంచనా వేస్తున్నారు. అమెరికా టారిఫ్ ఒత్తిడి పెరిగితే, ఆసియా మార్కెట్ల మధ్య పరస్పర ఆధారిత వాణిజ్యం పెరగవచ్చని వారు అంటున్నారు. అయితే, దీనిని తక్షణ రాజకీయ మలుపుగా కాకుండా దీర్ఘకాల వ్యూహాత్మక ప్రక్రియగా చూడాల్సిన అవసరం ఉందని అధికారులు సూచిస్తున్నారు.
రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్ భారత పర్యటనలపై దౌత్య వర్గాల్లో చర్చ సాగుతోంది. రాబోయే బ్రిక్స్ సమావేశాల్లో ఇంధన భద్రత, వాణిజ్య సెటిల్మెంట్, స్థానిక కరెన్సీ లావాదేవీలు, డాలర్పై ఆధారాన్ని తగ్గించే మార్గాలు చర్చకు వచ్చే అవకాశం ఉందని అధికారులు చెబుతున్నారు. ఈ సమావేశాలు భారత్కు ఒకేసారి అమెరికా, రష్యా, చైనా సంబంధాలను సమతుల్యం చేసే పరీక్షగా మారనున్నాయి. న్యూఢిల్లీ అధికారికంగా ఏ కూటమి రాజకీయాలకు తలొగ్గకుండా, బహుళ ధ్రువ ప్రపంచంలో స్వతంత్ర నిర్ణయాల హక్కును నిలబెట్టుకోవాలని చూస్తోంది.
అమెరికా ప్రతిపాదిత టారిఫ్లు ఎప్పుడు, ఏ రూపంలో అమల్లోకి వస్తాయన్నది ఇంకా స్పష్టంకాలేదు. బిల్లుకు తుది ఆమోదం, అధ్యక్షుడి సంతకం, అమలు మార్గదర్శకాలు వెలువడిన తర్వాతే భారత ఎగుమతులపై నిజమైన ప్రభావం అంచనా వేయగలమని వాణిజ్య శాఖ అధికారులు అంటున్నారు. అప్పటివరకు న్యూఢిల్లీ వాషింగ్టన్తో చర్చలు కొనసాగించడంతో పాటు, మాస్కోతో ఇంధన ఒప్పందాలను నిలిపివేయకుండా ముందుకు సాగనుంది. వచ్చే వారాల్లో అమెరికా చట్టపరమైన నిర్ణయాలు, భారత దౌత్య ప్రతిస్పందన, బ్రిక్స్ వేదికలపై జరిగే చర్చలే ఈ వాణిజ్య ఉద్రిక్తత దిశను నిర్ణయించనున్నాయి.