గణితానికి నోబెల్ బహుమతి లేకపోవడంపై మళ్లీ చర్చ
ప్రేమ వ్యవహారం కారణమన్న ప్రచారానికి ఆధారాలు లేవని నోబెల్ చరిత్ర పరిశీలకులు స్పష్టం చేస్తున్నారు
ఈ ఏడాది నోబెల్ బహుమతుల ప్రకటనల నేపథ్యంలో గణితానికి నోబెల్ ఎందుకు లేదన్న ప్రశ్న మళ్లీ చర్చకు వచ్చింది. ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ 1895 వీలునామాలో గణితాన్ని చేర్చకపోవడానికి ప్రేమ వ్యవహారమే కారణమన్న కథకు చారిత్రక ఆధారాలు లేవని నోబెల్ సంస్థల వివరాలు సూచిస్తున్నాయి.
నోబెల్ బహుమతులు భౌతికశాస్త్రం, రసాయనశాస్త్రం, వైద్యం లేదా ఫిజియాలజీ, సాహిత్యం, శాంతి రంగాల్లో 1901 నుంచి అందిస్తున్నారు. ఆర్థిక శాస్త్రానికి సంబంధించిన పురస్కారం 1968లో స్వీడన్ సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఏర్పాటు చేసినప్పటికీ, అది కూడా నోబెల్ పేరుతోనే నిర్వహించబడుతోంది. అయితే, ఆధునిక సైన్స్, టెక్నాలజీ, కంప్యూటింగ్, ఇంజినీరింగ్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ వంటి రంగాలకు పునాది అయిన గణితానికి అసలు నోబెల్ బహుమతి లేదు. ఈ లోటు ఎందుకు ఏర్పడిందన్న ప్రశ్నకు ఇప్పటికీ నిర్ధారిత సమాధానం లేదు. నోబెల్ తన వీలునామాలో గణితాన్ని ఎందుకు చేర్చలేదో ఎక్కడా స్పష్టంగా నమోదు చేయలేదు.
ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ ప్రేమించిన మహిళను ఓ గణిత శాస్త్రవేత్త ఇష్టపడ్డాడని, అందుకే నోబెల్ గణితాన్ని అవార్డుల జాబితా నుంచి తప్పించారని విస్తృతంగా ప్రచారంలో ఉన్న కథను చరిత్రకారులు ధృవీకరించలేదు. నోబెల్ వివాహం చేసుకోలేదు. ఆయన జీవితంలో కొన్ని వ్యక్తిగత సంబంధాలు ఉన్నప్పటికీ, గణిత శాస్త్రవేత్తతో ప్రేమ పోటీ కారణంగా గణితాన్ని పక్కన పెట్టారనే వాదనకు విశ్వసనీయ పత్రాలు, లేఖలు, అధికారిక రికార్డులు అందుబాటులో లేవు. ఈ ప్రచారం ప్రాచుర్యంలో ఉన్నప్పటికీ, అది చరిత్రగా స్వీకరించదగిన ఆధారాలను పొందలేదు.
నోబెల్ ఫౌండేషన్ తన అధికారిక చరిత్రలో ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ 1895 నవంబర్ 27న పారిస్లో తన చివరి వీలునామాపై సంతకం చేశారని పేర్కొంది. ఆ వీలునామాలో “మానవాళికి అత్యంత ప్రయోజనం చేకూర్చిన వారికి” తన సంపదపై వచ్చే ఆదాయం నుంచి బహుమతులు ఇవ్వాలని నోబెల్ సూచించారు. భౌతికశాస్త్రం, రసాయనశాస్త్రం, వైద్యం, సాహిత్యం, శాంతి రంగాలను ఆయన ప్రత్యేకంగా పేర్కొన్నారు. గణితాన్ని వదిలేయడానికి కారణం మాత్రం ఆ పత్రంలో లేదు. అందువల్ల దీనిపై వినిపించే వివరణలు ఎక్కువగా ఊహాగానాల పరిధిలోనే ఉంటాయి.
“గణితాన్ని ఎందుకు చేర్చలేదన్న ప్రశ్నకు ఖచ్చితమైన సమాధానం లేదు,” అని నోబెల్ సంస్థలు తమ చరిత్ర వివరణల్లో పేర్కొన్నాయి. “ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ వీలునామా అవార్డుల రంగాలను నిర్ణయించింది,” అని అదే అధికారిక సమాచారం చెబుతోంది. “ఆర్థిక శాస్త్ర బహుమతి ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ వీలునామాలో భాగం కాదు,” అని నోబెల్ ప్రైజ్ చరిత్ర వివరణల్లో స్పష్టం చేసింది. ఈ వివరాలు గణితంపై నెలకొన్న ప్రజాదరణ పొందిన కథనాలకు భిన్నమైన చారిత్రక స్థితిని సూచిస్తున్నాయి.
HIGHLIGHTS
- నోబెల్ వీలునామా తేదీ 1895 నవంబర్ 27
- తొలి నోబెల్ బహుమతులు 1901లో అందజేత
- గణితానికి ప్రత్యేక నోబెల్ బహుమతి లేదు
- ఫీల్డ్స్ మెడల్ 1936లో ప్రారంభం
- అబెల్ ప్రైజ్ 2003 నుంచి అందజేత
గణితానికి నోబెల్ లేకపోవడం ఆ శాస్త్ర ప్రాముఖ్యతను తగ్గించదు. గణిత ఆవిష్కరణలు తరచూ ఇతర రంగాల ఫలితాల్లో కనిపిస్తాయి. భౌతికశాస్త్ర సిద్ధాంతాలు, వైద్య ఇమేజింగ్, వాతావరణ నమూనాలు, క్రిప్టోగ్రఫీ, స్పేస్ రీసెర్చ్, డేటా సైన్స్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ రంగాల వెనుక గణిత పద్ధతులు కీలకంగా ఉంటాయి. అయితే, నోబెల్ బహుమతి వ్యవస్థలో అవార్డు రంగాలు వీలునామాలో పేర్కొన్న పరిమితులకు లోబడి ఉన్నాయి. అందుకే తర్వాత కాలంలో గణిత శాస్త్రవేత్తలకు వేరు అంతర్జాతీయ పురస్కారాలు ఏర్పడ్డాయి.
ఫీల్డ్స్ మెడల్ గణితంలో అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మక గుర్తింపుగా పరిగణించబడుతోంది. ఇది 1936లో ప్రారంభమై, 4 ఏళ్లకోసారి జరిగే అంతర్జాతీయ గణిత శాస్త్రవేత్తల కాంగ్రెస్లో అందజేయబడుతుంది. అవార్డు అందే ఏడాది జనవరి 1 నాటికి 40 ఏళ్లలోపు ఉన్న గణిత శాస్త్రవేత్తలు దీనికి అర్హులు. ఈ వయోపరిమితి వల్ల దీన్ని యువ గణిత ప్రతిభకు ఇచ్చే అత్యున్నత గుర్తింపుగా భావిస్తారు. అయితే, ఇది నోబెల్ బహుమతి కాదు. దీని లక్ష్యం గణితంలో కొత్త దిశలను చూపిన పరిశోధనలకు ప్రోత్సాహం ఇవ్వడం.
అబెల్ ప్రైజ్ గణితంలో మరో ప్రధాన అంతర్జాతీయ పురస్కారం. 2003 నుంచి ఇది అందజేయబడుతోంది. నార్వే గణిత శాస్త్రవేత్త నీల్స్ హెన్రిక్ అబెల్ పేరుతో ఈ అవార్డు ఏర్పాటైంది. ఫీల్డ్స్ మెడల్కు ఉన్న వయోపరిమితి దీనికి లేదు. దీర్ఘకాలిక కృషి చేసిన గణిత శాస్త్రవేత్తలను గుర్తించడంలో ఈ పురస్కారం ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించింది. “అబెల్ ప్రైజ్ గణితంలో అసాధారణ శాస్త్రీయ కృషిని గౌరవిస్తుంది,” అని అవార్డు నిర్వహణ సంస్థ తన వివరణల్లో పేర్కొంది. అందుకే ఫీల్డ్స్ మెడల్, అబెల్ ప్రైజ్లను కొందరు గణితానికి నోబెల్ స్థాయి గుర్తింపులుగా అభివర్ణిస్తారు.
నోబెల్ బహుమతుల చరిత్ర పరిశీలకుల అభిప్రాయం ప్రకారం, గణితాన్ని చేర్చకపోవడం వెనుక ఒకే ఒక్క వ్యక్తిగత కారణాన్ని నిర్ధారించడం సాధ్యం కాదు. నోబెల్ తన కాలంలో మానవాళికి ప్రత్యక్ష ప్రయోజనం అందించే శాస్త్ర, సాహిత్య, శాంతి రంగాలపై దృష్టి పెట్టి ఉండొచ్చన్న వివరణ వినిపిస్తుంది. అయితే, అది కూడా నిర్ధారిత కారణం కాదు. గణితం తక్కువ ప్రాధాన్య రంగమని నోబెల్ భావించారని చెప్పడానికి ఆధారాలు లేవు. అందుబాటులో ఉన్న పత్రాల మేరకు చెప్పగలిగేది ఒక్కటే: ఆయన గణితాన్ని జాబితాలో చేర్చలేదు, కానీ ఎందుకు చేర్చలేదన్నది తెలియదు.
ఈ ఏడాది నోబెల్ బహుమతుల ప్రకటనలు పూర్తయ్యే వరకూ గణితానికి నోబెల్ లేకపోవడంపై చర్చ మళ్లీ కొనసాగనుంది. గణిత శాస్త్రవేత్తలకు వచ్చే పెద్ద అంతర్జాతీయ గుర్తింపుల దృష్టి మాత్రం ఫీల్డ్స్ మెడల్, అబెల్ ప్రైజ్లపైనే ఉంటుంది. నోబెల్ వ్యవస్థలో కొత్త రంగం చేర్చాలంటే చారిత్రక, సంస్థాగత నిర్ణయాలు అవసరం. ప్రస్తుతం అలాంటి మార్పుపై అధికారిక ప్రకటన లేదు.
