చిరుతల ప్రాజెక్ట్కు 4 ఏళ్లు: భారత్లో 52 చిరుతలు, 32 ఇక్కడే జననం
ఆవాస విస్తరణ, దీర్ఘకాల మెటాపాపులేషన్ ఏర్పాటుపై తదుపరి దశలో దృష్టి
భారత్లో చిరుతల పునరుద్ధరణ కార్యక్రమం గురువారంతో 4 ఏళ్లు పూర్తిచేసుకుంది. మధ్యప్రదేశ్లోని కునో నేషనల్ పార్క్లో ప్రారంభమైన ప్రాజెక్ట్ చీతా కింద దేశంలో చిరుతల సంఖ్య 52కు చేరింది. వీటిలో 32 చిరుతలు భారత్లోనే పుట్టాయని అధికారులు తెలిపారు.
సెప్టెంబర్ 17, 2022న ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ నమీబియా నుంచి తెచ్చిన 8 అడవి చిరుతలను కునో నేషనల్ పార్క్లోని ప్రత్యేక ఎన్క్లోజర్లలో విడుదల చేశారు. అప్పటి నుంచి పునరావాసం, సంతానోత్పత్తి, పిల్లల జీవన రేటు, ఓపెన్ ఫారెస్ట్లో విడుదల వంటి దశలను ఈ ప్రాజెక్ట్ దాటిందని అధికార వర్గాలు తెలిపాయి. ప్రస్తుతం 49 చిరుతలు కునోలో ఉండగా, మరో 3 మధ్యప్రదేశ్లోని గాంధీ సాగర్ శాంక్చువరీలో ఉన్నాయి. “దేశంలో చిరుతల మొత్తం సంఖ్య 52కు చేరింది; వీటిలో 32 భారత్లో పుట్టినవే” అని ఒక అధికారి గురువారం వెల్లడించారు.
అధికారుల ప్రకారం, మొదటి ఏడాది భారత పరిస్థితులకు చిరుతల ప్రవర్తన, ఆరోగ్యం, మేనేజ్మెంట్ను అనుగుణంగా మార్చడం ప్రధాన సవాలుగా నిలిచింది. “చిరుతల రీఇంట్రడక్షన్ మొదటి ఏడాది టీమ్ అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంది. ఈ కాలంలో భారత పరిస్థితులకు అనుగుణంగా చిరుతల బిహేవియర్, హెల్త్, మేనేజ్మెంట్పై అనుభవం పొందింది” అని అధికారి చెప్పారు. రెండో ఏడాది భారత్లో పుట్టిన పిల్లల జీవనంపై దృష్టి పెట్టగా, 13 పిల్లలు పుట్టిన తర్వాత 1 ఏడాదికి పైగా బతికినట్లు అధికారిక పత్రంలో పేర్కొన్నారు.
2025లో మూడో ఏడాదిలో చిరుతలను ఓపెన్ ఫారెస్ట్ ప్రాంతాల్లోకి విడుదల చేశారు. 12 జిల్లాలను కలుపుకొనే ఇంటర్స్టేట్ ల్యాండ్స్కేప్లో వాటిని 24 గంటలూ మానిటర్ చేశామని అధికారులు చెప్పారు. ఈ ప్రక్రియలో చిరుతలు కొత్త ప్రాంతాలకు క్రమంగా అలవాటు పడ్డాయని, సంతానోత్పత్తి చేసిన ఆడ చిరుతల స్థిరీకరణ, రెండో తరం పిల్లల జీవనం 4వ ఏడాది ముఖ్య విజయాలుగా నిలిచాయని వారు తెలిపారు. “నమీబియాలో ప్రారంభమైన ఈ ప్రయాణం ఇప్పుడు గాంధీ సాగర్ శాంక్చువరీ వరకు చేరింది” అని అధికారి అన్నారు.
HIGHLIGHTS
- భారత్లో చిరుతల సంఖ్య 52కు చేరింది
- 32 చిరుతలు దేశంలోనే పుట్టాయి
- కునోలో 49, గాంధీ సాగర్లో 3 చిరుతలు
- సెప్టెంబర్ 17, 2022న ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభం
నమీబియా నుంచి తీసుకొచ్చిన 8 చిరుతల్లో 3 ప్రస్తుతం జీవించి ఉన్నాయని అధికారులు తెలిపారు. వాటి సంతానంగా భారత్లో పుట్టిన 22 పిల్లలతో కలిపి నమీబియా మూలం చిరుతలు, వాటి సంతానం సంఖ్య 25గా ఉంది. ఫిబ్రవరి 18, 2023న దక్షిణాఫ్రికా నుంచి 12 చిరుతలు తెచ్చారు; వాటిలో 8 జీవించి ఉండగా, వాటి నుంచి పుట్టిన 10 పిల్లలతో దక్షిణాఫ్రికా మూలం గుంపు సంఖ్య 18కు చేరింది. ఈ గుంపులో 15 కునోలో, 3 గాంధీ సాగర్లో ఉన్నాయి. ఈ ఏడాది ఫిబ్రవరిలో బోట్స్వానా నుంచి 9 చిరుతలు భారత్కు తీసుకురావడంతో అంతర్జాతీయ జన్యు ఆధారం మరింత బలపడిందని అధికారులు చెప్పారు.
కునోలోని 49 చిరుతల్లో 17 ఓపెన్ ఫారెస్ట్లో ఉన్నాయని, వీటిలో 10 మగ, 7 ఆడ చిరుతలు ఉన్నాయని అధికారి తెలిపారు. మిగిలిన 32 సాఫ్ట్ రిలీజ్ ఎన్క్లోజర్లలో ఉన్నాయి; వీటిలో 5 మగ, 8 ఆడ చిరుతలు, 1 ఏడాది లోపు వయస్సున్న 19 పిల్లలు ఉన్నారు. “ఇక ప్రాజెక్ట్ తదుపరి దశలో చిరుతలకు అనువైన ఆవాసాలను విస్తరించడం, భారత్లో దీర్ఘకాలిక సమగ్ర చీతా మెటాపాపులేషన్ను ఏర్పరచడం లక్ష్యం” అని అధికారి చెప్పారు. కునో నుంచి గాంధీ సాగర్తో పాటు ఇతర అనుకూల ప్రాంతాలకు విస్తరణను అదే లక్ష్యంతో అనుసంధానిస్తున్నామని అధికారులు తెలిపారు.
