డిజిటల్ పేమెంట్ల భద్రతకు ఆర్బీఐ కొత్త మార్గదర్శకాలు అమల్లోకి
సైబర్ ఘటనలు 6 గంటల్లో నివేదన తప్పనిసరి; మొబైల్, ఈ-మెయిల్ మార్పులపై 12 గంటల కూలింగ్ పీరియడ్
దేశవ్యాప్తంగా డిజిటల్ చెల్లింపులు వేగంగా పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో వినియోగదారుల సొమ్ము, డేటా రక్షణ కోసం భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ బ్యాంకింగేతర పేమెంట్ సిస్టమ్ ఆపరేటర్లకు సమగ్ర సైబర్ భద్రతా మార్గదర్శకాలు జారీ చేసింది. సైబర్ ఘటనలు, టెక్నికల్ అంతరాయాలను గుర్తించిన 6 గంటల్లో ఆర్బీఐకి నివేదించడం తప్పనిసరి చేసింది.
ఈ మార్గదర్శకాలు యూపీఐ, కార్డ్ నెట్వర్క్లు, డిజిటల్ వాలెట్లు, పేమెంట్ అగ్రిగేటర్లు, వైట్ లేబుల్ ఏటీఎం ఆపరేటర్లు, ఇతర అధీకృత బ్యాంకింగేతర చెల్లింపు వ్యవస్థల నిర్వాహకులకు వర్తిస్తాయని ఆర్బీఐ తెలిపింది. డిజిటల్ పేమెంట్ వ్యవస్థలో సైబర్ దాడి జరిగిన తర్వాత మాత్రమే స్పందించే విధానానికి బదులుగా ముందస్తు గుర్తింపు, తక్షణ చర్య, నిరంతర పర్యవేక్షణను సంస్థాగతంగా అమలు చేయడమే లక్ష్యమని పేర్కొంది. పేమెంట్ గేట్వేలు, థర్డ్ పార్టీ టెక్నాలజీ సర్వీస్ ప్రొవైడర్లు, విక్రేతల నుంచి వచ్చే ముప్పులపై కూడా ఆపరేటర్లే బాధ్యత వహించాలని స్పష్టం చేసింది.
“సైబర్ సెక్యూరిటీ ఘటన లేదా ఐటీ మౌలిక సదుపాయాల అంతరాయం గుర్తించిన 6 గంటల్లో నిర్దేశిత ఫార్మాట్లో ఆర్బీఐకి నివేదించాలి,” అని ఆర్బీఐ తన మార్గదర్శకాల్లో తెలిపింది. “సంబంధిత ఘటనలను సెర్ట్-ఇన్కు కూడా ప్రస్తుత చట్టాలు, నిబంధనల ప్రకారం తెలియజేయాలి,” అని పేర్కొంది. అంతర్గత మోసాలు, సెటిల్మెంట్ ఆలస్యం, అసాధారణ కార్యకలాపాలు వంటి అంశాలు కూడా నివేదన పరిధిలోకి వస్తాయని తెలిపింది.
వినియోగదారుల భద్రతకు సంబంధించి మరో కీలక చర్యగా, పేమెంట్ సాధనానికి అనుసంధానమైన రిజిస్టర్డ్ మొబైల్ నంబర్ లేదా ఈ-మెయిల్ ఐడీ మారిన తర్వాత కనీసం 12 గంటలపాటు ఆన్లైన్ చెల్లింపులు అనుమతించకూడదని ఆర్బీఐ ఆదేశించింది. ఖాతా వివరాలు మార్చి వెంటనే డబ్బు తరలించే మోసాలను తగ్గించేందుకు ఈ కూలింగ్ పీరియడ్ ఉపయోగపడుతుందని నియంత్రణ సంస్థ తెలిపింది. ఈ సమయంలో వినియోగదారులకు అలర్ట్లు పంపించి, అనుమానాస్పద మార్పులు గుర్తించే అవకాశం కల్పించాల్సి ఉంటుంది.
HIGHLIGHTS
- సైబర్ ఘటనలపై 6 గంటల్లో ఆర్బీఐకి నివేదిక
- మొబైల్, ఈ-మెయిల్ మార్పులపై 12 గంటల కూలింగ్ పీరియడ్
- థర్డ్ పార్టీ ముప్పులకూ ఆపరేటర్లే బాధ్యత
- చిన్న సంస్థలకు 2028 ఏప్రిల్ 1 నుంచి అమలు
సంస్థల పాలనాపరమైన బాధ్యతలను కూడా ఆర్బీఐ కట్టుదిట్టం చేసింది. “సైబర్ రిస్క్ పర్యవేక్షణకు డైరెక్టర్ల బోర్డు తుది బాధ్యత వహించాలి,” అని మార్గదర్శకాల్లో పేర్కొంది. బోర్డు కమిటీ కనీసం 3 నెలలకు ఒకసారి సమావేశమై భద్రతా ప్రమాణాలు, ముప్పులు, నివారణ చర్యలను సమీక్షించాల్సి ఉంటుంది. రియల్టైమ్ ఫ్రాడ్ మానిటరింగ్ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసి అనుమానాస్పద లావాదేవీలను తక్షణం గుర్తించే సామర్థ్యం కలిగి ఉండాలని తెలిపింది.
కస్టమర్లకు ఫిర్యాదు చేసే వ్యవస్థను ఏడాదిలో 365 రోజులు, 24 గంటలూ అందుబాటులో ఉంచాలని ఆర్బీఐ నిర్దేశించింది. “మోసపూరిత లావాదేవీలపై వినియోగదారులు ఆలస్యం లేకుండా ఫిర్యాదు చేయగల ప్రత్యేక యంత్రాంగం ఉండాలి,” అని తెలిపింది. వ్యక్తిగత వివరాలు, కార్డ్ డేటా వంటి సున్నిత సమాచారానికి పటిష్ట ఎన్క్రిప్షన్ అమలు చేయాలని, ఆడిట్ లాగ్లను కనీసం 5 ఏళ్లపాటు భద్రపరచాలని ఆదేశించింది. అర్హత కలిగిన ఆడిటర్లతో ప్రతి ఏడాది సిస్టమ్ ఆడిట్ నిర్వహించి, ఆర్థిక సంవత్సరం ముగిసిన 2 నెలల్లో నివేదిక సమర్పించాల్సి ఉంటుంది.
ప్రతి డిజిటల్ లావాదేవీకి, అనుమతించిన మినహాయింపులు తప్ప, బహుళ అంచెల ధ్రువీకరణ తప్పనిసరి చేస్తూ ఆర్బీఐ భద్రతా ప్రమాణాలను బలోపేతం చేసింది. పెద్ద, మధ్యస్థ బ్యాంకింగేతర పేమెంట్ ఆపరేటర్లకు మార్గదర్శకాలు ఆర్బీఐ వెబ్సైట్లో ప్రచురించిన తేదీ నుంచే అమల్లోకి వచ్చాయి. చిన్న స్థాయి సంస్థలకు అవసరమైన టెక్నాలజీ, పాలనా మార్పుల కోసం సమయం ఇస్తూ 2028 ఏప్రిల్ 1 నుంచి పూర్తి అమలు గడువు నిర్దేశించింది. తదుపరి దశలో సంస్థలు తమ అంతర్గత వ్యవస్థలు, థర్డ్ పార్టీ ఒప్పందాలు, ఫిర్యాదు పరిష్కార యంత్రాంగాలను ఈ నిబంధనలకు అనుగుణంగా మార్చుకోవాల్సి ఉంటుంది.
