సుప్రీంకోర్టులో నేడు ఎస్‌ఐఆర్ పిటిషన్ల విచారణ.. ఢిల్లీ నిరసనలపై పోలీసు చర్యలపైనా విచారణ
ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (SIR) ప్రక్రియలో పారదర్శకత కోరుతూ రాహుల్ గాంధీ సహా 13 మంది ప్రతిపక్ష నేతలు దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌పై సుప్రీంకోర్టు నేడు విచారణ చేపట్టనుంది. ఎన్నికల సంఘం తీసుకున్న నిర్ణయాలకు సంబంధించిన అధికారిక రికార్డులను వెల్లడించాలని పిటిషనర్లు కోరారు. మరోవైపు, అక్టోబర్ 10న ఢిల్లీలో జరిగిన నిరసన సందర్భంగా పోలీసుల చర్యలు, ఆంక్షలను సవాల్ చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్లను కూడా కోర్టు విచారించనుంది.
ఎస్‌ఐఆర్‌పై పారదర్శకత కోరుతున్న ప్రతిపక్ష నేతలు
భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం ఎస్‌ఐఆర్‌కు సంబంధించిన వివాదాస్పద నిర్ణయాలపై విచారణ చేపట్టనుంది. ఎన్నికల సంఘం సమావేశాల అజెండాలు, మినిట్స్, అధికారిక నోటింగ్స్, ఎన్నికల కమిషనర్ల అభ్యంతరాలు, ECINET, ERONET వ్యవస్థల యాక్సెస్ లాగ్స్‌ను కోర్టు ముందుంచాలని పిటిషనర్లు కోరారు.
2025 జూన్ 24న దేశవ్యాప్తంగా ఎస్‌ఐఆర్ ప్రక్రియ ప్రారంభించాలన్న నిర్ణయానికి సంబంధించిన పూర్తి రికార్డులను వెల్లడించాలని విజ్ఞప్తి చేశారు. ఓటరు నమోదు కోసం ఉపయోగించే ఫారం-6లో మార్పులు చేయడానికి ఎవరు అనుమతిచ్చారు? ఆ నిర్ణయం ఏ సమావేశంలో తీసుకున్నారు? అనే వివరాలు ఇవ్వాలని కోరారు.
రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 324, 2023 ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామక చట్టంలోని నిబంధనలకు అనుగుణంగానే ఈ నిర్ణయాలు తీసుకున్నారా అనే అంశాన్ని పరిశీలించాలని పిటిషనర్లు విజ్ఞప్తి చేశారు.
ఎస్‌ఐఆర్‌కు తాత్కాలిక నిలుపుదల కోరుతూ పిటిషన్
విచారణ పూర్తయ్యే వరకు వివిధ రాష్ట్రాల్లో కొనసాగుతున్న ఎస్‌ఐఆర్ ప్రక్రియను తాత్కాలికంగా నిలిపివేయాలని ప్రతిపక్ష నేతలు కోరారు. ఓటరు జాబితా నుంచి ఎవరి పేరునైనా తొలగించే ముందు నోటీసు ఇవ్వడంతో పాటు, తమ వాదన వినిపించుకునే అవకాశం కల్పించాలని విజ్ఞప్తి చేశారు.
అర్హులైన ఓటర్ల పేర్లు జాబితాలో చేర్చుకునేందుకు చట్టప్రకారం నిర్ణయించిన చివరి తేదీ వరకు అవకాశం కల్పించాలని కోరారు. ఎస్‌ఐఆర్‌లో తొలగించిన ఓటర్ల పేర్లతో కూడిన బూత్‌వారీ జాబితాలను, తొలగింపునకు గల కారణాలను, వయస్సు, లింగం ఆధారంగా వివరాలను ప్రచురించాలని పిటిషన్‌లో పేర్కొన్నారు. అనర్హంగా తొలగించిన అర్హులైన ఓటర్ల పేర్లను తిరిగి చేర్చేందుకు సమర్థమైన వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలని కోరారు.
ఈ పిటిషన్‌లో రాహుల్ గాంధీతో పాటు కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున ఖర్గే, తృణమూల్ కాంగ్రెస్ ఎంపీ సౌగతా రాయ్, సమాజ్‌వాదీ పార్టీ అధినేత అఖిలేశ్ యాదవ్, ఆర్జేడీ నేత తేజస్వీ ప్రసాద్ యాదవ్, ఎన్సీపీ (శరద్‌చంద్ర పవార్) నేత సుప్రియా సూలే, శివసేన (యూబీటీ) నేత సంజయ్ రౌత్, సీపీఐ నేత డి. రాజా తదితరులు ఉన్నారు. భారత ఎన్నికల సంఘం, ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్, ఎన్నికల కమిషనర్లు సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషీలను ప్రతివాదులుగా పేర్కొన్నారు.
ఢిల్లీ నిరసనలపై పోలీసు చర్యలకూ సుప్రీంకోర్టులో సవాల్
అక్టోబర్ 10న ఢిల్లీలో జరిగిన నిరసన సందర్భంగా పోలీసుల చర్యలు, విధించిన ఆంక్షలకు సంబంధించి దాఖలైన పిటిషన్లను కూడా సుప్రీంకోర్టు విచారించనుంది. నిరసనకారులపై చర్యలు, న్యాయవాదుల నిర్బంధం, ప్రతిపక్ష నేతలను గృహనిర్బంధంలో ఉంచారన్న ఆరోపణలు, ప్రజల రాకపోకలు, సమాచార సేవలపై ఆంక్షలు వంటి అంశాలు పిటిషన్లలో ప్రస్తావనకు వచ్చాయి.
మెట్రో, రైల్వే సేవలకు అంతరాయం కలిగించడం, రహదారుల దిగ్బంధం, ఇంటర్నెట్ సేవల నిలిపివేత వంటి చర్యల చట్టబద్ధతను కూడా పిటిషనర్లు ప్రశ్నించారు. ఈ వ్యవహారంలో కేంద్ర హోంశాఖ కార్యదర్శి, పోలీసు అధికారులు, మెట్రో చైర్మన్‌పై ధిక్కార పిటిషన్లు కూడా దాఖలయ్యాయి.
గత ఆదివారం జరిగిన విచారణలో సుప్రీంకోర్టు కేంద్రానికి ధిక్కార నోటీసు జారీ చేసి సమాధానం కోరినట్లు సమాచారం. తాజా విచారణలో ఈ అంశాలపై తదుపరి చర్యలు చర్చకు రానున్నాయి.
ఒకవైపు ఓటర్ల జాబితాల సవరణలో పారదర్శకత, ఓటు హక్కుల రక్షణ అంశాలు; మరోవైపు ప్రజా నిరసనల సమయంలో విధించే ఆంక్షల చట్టబద్ధతపై ఈ విచారణలు ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.