99TV News

    Swachh Seva Aankalan ప్రారంభం: గ్రామీణ శానిటేషన్‌కు డిజిటల్ ఫ్రేమ్‌వర్క్

    Swachh Seva Aankalan ప్రారంభించిన కేంద్రం.. గ్రామ పంచాయతీలకు డిజిటల్ శానిటేషన్ అంచనా

    స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్–గ్రామీణ్‌కు ‘స్వచ్ఛ సేవా ఆంకలన్’ ప్రారంభం

    గ్రామ పంచాయతీ స్థాయిలో శానిటేషన్ సేవల డిజిటల్ స్వీయ అంచనాకు కేంద్ర జల్ శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ కొత్త ఫ్రేమ్‌వర్క్ తీసుకొచ్చింది

    గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో శానిటేషన్ సేవల అమలును పర్యవేక్షించేందుకు స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్–గ్రామీణ్ 2.0 కింద ‘స్వచ్ఛ సేవా ఆంకలన్’ను కేంద్ర జల్ శక్తి మంత్రి సి.ఆర్. పాటిల్ 15 సెప్టెంబర్ 2026న రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలతో నిర్వహించిన వర్చువల్ మీటింగ్‌లో ప్రారంభించారు.

    జల్ శక్తి మంత్రిత్వ శాఖలోని తాగునీరు, శానిటేషన్ విభాగం అభివృద్ధి చేసిన ఈ వార్షిక డిజిటల్ స్వీయ అంచనా ఫ్రేమ్‌వర్క్ గ్రామ పంచాయతీ స్థాయిలో అమలవుతుంది. గ్రామ పంచాయతీలు, గ్రామ సభలు, విలేజ్ వాటర్ అండ్ శానిటేషన్ కమిటీలు, జిల్లా అధికారులు, రాష్ట్రాలు లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల యంత్రాంగం ఇందులో భాగస్వామ్యం అవుతాయి. గ్రామీణ శానిటేషన్‌లో సేవల సరఫరా, ఆస్తుల నిర్వహణ, వ్యర్థాల నిర్వహణ వ్యవస్థల పనితీరును స్థానిక స్థాయిలోనే నమోదు చేసి, సమీక్షించడానికి ఈ వ్యవస్థ ఉపయోగపడుతుందని మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది.

    ఫ్రేమ్‌వర్క్ ప్రకారం, ఓడీఎఫ్ ప్లస్ మోడల్ గ్రామ పంచాయతీలు, విలేజ్ వాటర్ అండ్ శానిటేషన్ కమిటీలు, స్థానిక సమాజాలు తమ గ్రామాల్లో ఓడీఎఫ్ స్థిరత్వం, కనిపించే పరిశుభ్రత, సాలిడ్ అండ్ లిక్విడ్ వేస్ట్ మేనేజ్‌మెంట్ స్థితిని అంచనా వేస్తాయి. శానిటేషన్ ఆస్తులు, కమ్యూనిటీ వేస్ట్ మేనేజ్‌మెంట్ ఆస్తుల పని తీరు, ఆపరేషన్ అండ్ మెయింటెనెన్స్ స్థితి కూడా పరిశీలనలోకి వస్తాయి. స్వీయ అంచనా ఫలితాలను సంబంధిత గ్రామ సభలో చర్చించి ధ్రువీకరించడం ఈ ప్రక్రియలో కీలక భాగమని అధికారులు చెప్పారు. పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థలో గ్రామ సభ గ్రామంలోని ఓటర్ల సాధారణ సభగా ఉన్నందున, స్థానిక ధ్రువీకరణకు ఈ విధానం సంస్థాగత ఆధారం కల్పిస్తుంది.

    కేంద్ర జల్ శక్తి మంత్రి సి.ఆర్. పాటిల్ వర్చువల్ మీటింగ్‌లో మాట్లాడుతూ, “గ్రామీణ శానిటేషన్ సేవలపై గ్రామ పంచాయతీ స్థాయిలో నిరంతర పర్యవేక్షణకు స్వచ్ఛ సేవా ఆంకలన్ ఉపయోగపడుతుంది” అని చెప్పారు. అదే సమావేశంలో జల్ శక్తి శాఖ రాష్ట్ర మంత్రి వి. సోమన్న పాల్గొన్నారు. ఆయన మాట్లాడుతూ, “స్థానిక కమిటీలు, గ్రామ సభల భాగస్వామ్యంతో శానిటేషన్ ఆస్తుల నిర్వహణపై మరింత బాధ్యత పెరుగుతుంది” అని అన్నారు. తాగునీరు, శానిటేషన్ విభాగం అధికారులు, “స్వీయ అంచనా వివరాలు గ్రామ సభలో ధ్రువీకరించబడటం ఈ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లో ముఖ్యమైన దశ” అని తెలిపారు.

    HIGHLIGHTS

    - స్వచ్ఛ సేవా ఆంకలన్ 15 సెప్టెంబర్ 2026న ప్రారంభం

    - సి.ఆర్. పాటిల్ వర్చువల్ మీటింగ్‌లో ఫ్రేమ్‌వర్క్ ఆవిష్కరణ

    - గ్రామ సభ ధ్రువీకరణ ప్రక్రియలో కీలకం

    - ఓడీఎఫ్ ప్లస్ మోడల్ గ్రామ పంచాయతీలకు డిజిటల్ అంచనా

    - శానిటేషన్ ఆస్తుల ఓ అండ్ ఎం స్థితి కూడా పరిశీలన

    స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్–గ్రామీణ్ 2014లో దేశ గ్రామీణ శానిటేషన్ కార్యక్రమంగా ప్రారంభమైంది. ఓడీఎఫ్ అంటే ఓపెన్ డెఫికేషన్ ఫ్రీ స్థితి; గ్రామీణ శానిటేషన్ పర్యవేక్షణలో ఇది ప్రధాన సూచికగా ఉపయోగిస్తున్నారు. స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్–గ్రామీణ్ 2.0 కింద ఓడీఎఫ్ ప్లస్ వర్గీకరణను స్థిరమైన శానిటేషన్ ఫలితాల కోసం ఉపయోగిస్తున్నారు. కొత్త ఫ్రేమ్‌వర్క్ ఈ స్థితిని నిలబెట్టడమే కాకుండా గ్రామాల్లో వ్యర్థాల నిర్వహణ, ఆస్తుల పనితీరు వంటి అంశాలను కూడా పద్ధతిగా పరిశీలించేలా రూపొందించబడింది.

    విలేజ్ వాటర్ అండ్ శానిటేషన్ కమిటీలు గ్రామాల్లో తాగునీరు, శానిటేషన్ ప్రణాళికలతో అనుసంధానమైన స్థానిక సంస్థలు. కమ్యూనిటీ టాయిలెట్లు, వేస్ట్ కలెక్షన్ వ్యవస్థలు, శానిటేషన్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ వంటి ప్రజా ఆస్తుల నిర్వహణకు ఓ అండ్ ఎం అవసరమని అధికారులు చెప్పారు. స్వచ్ఛ సేవా ఆంకలన్ ద్వారా ఈ ఆస్తుల పని తీరు, నిర్వహణ లోపాలు, స్థానిక అవసరాలు గ్రామ స్థాయిలోనే గుర్తించబడతాయి. తదుపరి దశలో రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు గ్రామ పంచాయతీలతో కలిసి డిజిటల్ అంచనా ప్రక్రియను అమలు చేయనున్నాయి.