దేశం పేరు ‘భారత్’గా మారుతుందా? మళ్లీ హాట్ టాపిక్గా ఇండియా vs భారత్
సద్గురు సూచన నేపథ్యంలో రాజ్యాంగంలోని పేర్లు, సింధు మూలం, చారిత్రక వాదనలపై కొత్త చర్చ మొదలైంది
హైదరాబాద్, 2026 ఆగస్టు 20 —
ప్రధాని నరేంద్ర మోదీకి దేశాన్ని అధికారికంగా ‘భారత్’గా పిలవాలని సద్గురు చేసిన సూచన నేపథ్యంలో, దేశపేరుపై చర్చ మళ్లీ ముందుకు వచ్చింది. ‘ఇండియా’ అనే పేరు విదేశీ మూలమా, ‘భారత్’కు మాత్రమే ప్రాధాన్యమివ్వాలా అనే అంశాలపై ప్రజా వేదికల్లో భిన్న అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
ప్రస్తుతం రాజ్యాంగంలోని 1వ అధికరణం దేశాన్ని “ఇండియా, అంటే భారత్”గా పేర్కొంటుంది. అందువల్ల రెండు పేర్లకూ రాజ్యాంగబద్ధ స్థానం ఉంది. అయితే సామాజిక, రాజకీయ వేదికల్లో ‘భారత్’ పేరును మరింత ప్రాముఖ్యంగా వాడాలనే వాదన ఇటీవలి కాలంలో బలపడింది. ఈ నేపథ్యంలో సద్గురు చేసిన వ్యాఖ్యలు మరోసారి చర్చను వేగవంతం చేశాయి. “భారత్ అనే పేరుకు నాగరికతతో, అంతర్గత సాంస్కృతిక స్మృతితో సంబంధం ఉంది,” అని సద్గురు తన ప్రజా వ్యాఖ్యల్లో చెప్పారు. దేశపేరు కేవలం భౌగోళిక గుర్తింపు కాదని, అది ప్రజల చరిత్రను ప్రతిబింబిస్తుందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
ఈ వాదనకు ప్రతివాదంగా చరిత్ర పరిశీలకులు ‘ఇండియా’ అనే పేరుకూ భారత ఉపఖండంతోనే మూల సంబంధం ఉందని చెబుతున్నారు. సింధు నది పేరునుంచి పర్షియన్, గ్రీకు భాషల మార్పుల ద్వారా ‘హింద్’, ‘ఇండోస్’, ‘ఇండియా’ వంటి రూపాలు వచ్చాయని వారు వివరిస్తున్నారు. “ఇండియా అనే పేరు పూర్తిగా బాహ్యులు సృష్టించినదని చెప్పడం సరళీకరణ,” అని చరిత్ర విశ్లేషకుడు ఎం.జి.రావు ఒక చర్చలో అన్నారు. “సింధు ఈ భూభాగానికి చెందినది; ఆ నది ఆధారంగా ఏర్పడిన పేరు కూడా ఈ నాగరికతతోనే ముడిపడి ఉంది,” అని ఆయన చెప్పారు.
HIGHLIGHTS
- రాజ్యాంగం దేశాన్ని “ఇండియా, అంటే భారత్”గా ("India, that is Bharat") పేర్కొంటుంది
- సద్గురు ‘భారత్’ పేరుకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని సూచించారు
- ‘ఇండియా’ పేరు సింధు నది మూలంతో అనుసంధానమైంది
- పేరు మార్పుపై రాజకీయ, చారిత్రక చర్చ కొనసాగుతోంది
భారత్, భారతవర్ష, జంబూద్వీప, హిందుస్తాన్, ఇండియా వంటి పేర్లు వేర్వేరు కాలాల్లో వేర్వేరు సందర్భాల్లో వినియోగంలో ఉన్నాయని పరిశోధకులు గుర్తుచేస్తున్నారు. చారిత్రక గ్రంథాలు, వేదపరమైన ప్రార్థనలు, విదేశీ ప్రయాణికుల రచనలు, వలస పాలనా పత్రాలు ఈ పేర్ల వినియోగాన్ని వేర్వేరు రీతుల్లో నమోదు చేశాయి. “ఒకే పేరును స్వీకరించాలా, లేక పలు పేర్ల చారిత్రక సహఅస్తిత్వాన్ని అంగీకరించాలా అన్నదే అసలు ప్రశ్న,” అని రాజ్యాంగ అంశాల నిపుణుడు ఒక చర్చలో అన్నారు. “పేరుపై ఏ మార్పు అయినా రాజ్యాంగపరమైన ప్రక్రియ, పార్లమెంట్ చర్చ, ప్రజా సమ్మతి ద్వారా జరగాలి,” అని ఆయన చెప్పారు.
దేశపేరు చర్చ రాజకీయ కోణాన్నీ సంతరించుకుంది. అధికారిక పత్రాలు, అంతర్జాతీయ వేదికలు, పాస్పోర్టులు, ఒప్పందాలు, దౌత్య సంబంధాల్లో పేరు వినియోగం మారితే పరిపాలనా పరిణామాలు ఉంటాయని నిపుణులు అంటున్నారు. అదే సమయంలో దేశీయ భాషల్లో ‘భారత్’ ఇప్పటికే విస్తృతంగా వాడుకలో ఉందని, ఆంగ్ల సందర్భాల్లో ‘ఇండియా’ ప్రాచుర్యంలో ఉందని వారు పేర్కొంటున్నారు. “పేరు చరిత్రను తుడిచివేయడానికి కాదు, చరిత్రను అర్థం చేసుకోవడానికి చర్చించాలి,” అని ఎం.జి.రావు అన్నారు.
కేంద్ర ప్రభుత్వం నుంచి అధికారిక రాజ్యాంగ సవరణపై కొత్త ప్రకటన వెలువడలేదు. అయితే ‘భారత్’ వినియోగం అధికారిక ఆహ్వానాలు, ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలు, ప్రజా ప్రసంగాల్లో పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో చర్చ కొనసాగనుంది. భవిష్యత్తులో ఏదైనా అధికారిక నిర్ణయం తీసుకోవాలంటే పార్లమెంట్, న్యాయ నిపుణులు, రాష్ట్రాలు, ప్రజాభిప్రాయం కీలక పాత్ర పోషించే అవకాశముంది.