ఎల్‌నినో ఆరోగ్య హెచ్చరికపై WHO అత్యున్నత అత్యవసర ప్రతిస్పందన
2026 అక్టోబర్ నుంచి 2027 సెప్టెంబర్ వరకు భారత్ సహా దక్షిణాసియాలో వేడి, వ్యాధులు, నీటి కొరతపై ఆందోళన
ఎల్‌నినో ప్రభావంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరగవచ్చని అంచనా వేస్తున్న ఆరోగ్య ముప్పులపై ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ తన గ్లోబల్ ఎమర్జెన్సీ రెస్పాన్స్‌ను అత్యున్నత స్థాయి అయిన గ్రేడ్ 3కు పెంచింది. 2026 అక్టోబర్ నుంచి 2027 సెప్టెంబర్ మధ్య భారత్ అధిక ఆరోగ్య ప్రమాదం ఎదుర్కొనే దేశాల్లో ఉందని సంస్థ అంచనా వేసింది.
WHO నవంబర్ 2న విడుదల చేసిన వ్యూహాత్మక సిద్ధత, ప్రతిస్పందన ప్రణాళికలో ఈ నిర్ణయాన్ని పేర్కొంది. ఎల్‌నినో వల్ల వ్యాధులు నేరుగా రావని, కానీ వాతావరణం, ఉష్ణోగ్రతలు, వర్షపాతం, నీటి లభ్యతలో మార్పులు అంటువ్యాధులు, వేడి సంబంధిత అనారోగ్యాలు, పోషకాహార లోపం, ఆరోగ్య సేవల అంతరాయాలకు అనుకూల పరిస్థితులు సృష్టించవచ్చని సంస్థ తెలిపింది. సెప్టెంబర్ 5, 2026న విడుదలైన గ్లోబల్ హెల్త్ రిస్క్ అసెస్‌మెంట్‌లో భారత్‌ను అధిక లేదా అత్యధిక ఆరోగ్య ముప్పు ఉన్న దేశాల జాబితాలో చేర్చింది.
దక్షిణాసియాలో సాధారణం కంటే ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు, సగటు కంటే తక్కువ వర్షపాతం ఉండే అవకాశం ఉందని WHO అంచనా వేసింది. భారత్‌లో దీని ప్రభావం హీట్‌వేవ్స్, తాగునీటి కొరత, డెంగీ, మలేరియా, నీటి ద్వారా వ్యాపించే ఇన్ఫెక్షన్లు, వ్యవసాయ ఉత్పత్తిపై ఒత్తిడి రూపంలో కనిపించవచ్చని ఆరోగ్య నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ఇప్పటికే ఒత్తిడిలో ఉన్న ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ హెల్త్‌కేర్ వ్యవస్థలపై అదనపు రోగి భారం పడే అవకాశం ఉందని అంచనా.
“ఎల్‌నినో స్వయంగా వ్యాధులకు కారణం కాదు; అది తెచ్చే పర్యావరణ మార్పులు ఆరోగ్య ముప్పులను పెంచవచ్చు,” అని WHO తన నవంబర్ 2 ప్రతిస్పందన ప్రణాళికలో తెలిపింది. ఈ దశలో దేశాలు ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం, వ్యాధుల పర్యవేక్షణను వేగవంతం చేయడం, ఆసుపత్రులలో అత్యవసర ఔషధాలు, చికిత్స సదుపాయాలను సిద్ధంగా ఉంచడం అవసరమని సంస్థ పేర్కొంది.
భారత్‌కు ప్రధాన ఆందోళనల్లో హీట్‌వేవ్స్ ముందువరుసలో ఉన్నాయి. దీర్ఘకాలిక అధిక ఉష్ణోగ్రతలు డీహైడ్రేషన్, హీట్ ఎగ్జాషన్, హీట్‌స్ట్రోక్ కేసులను పెంచవచ్చు. గుండె, కిడ్నీ, శ్వాసకోశ, మధుమేహ సంబంధిత సమస్యలతో ఉన్నవారికి తీవ్రమైన చిక్కులు తలెత్తే అవకాశముంది. వ్యవసాయ కార్మికులు, నిర్మాణ కార్మికులు, రోడ్డు పక్క పనులు చేసే వారు ఎక్కువసేపు బహిరంగ ప్రదేశాల్లో ఉండాల్సి రావడంతో ప్రమాదం అధికంగా ఉంటుంది.
దోమల ద్వారా వ్యాపించే వ్యాధులు మరో కీలక ముప్పుగా గుర్తించబడ్డాయి. ఉష్ణోగ్రతలు, వర్షపాతం మార్పులు డెంగీ వ్యాప్తిని ప్రభావితం చేయవచ్చని WHO అంచనా వేసింది. నీటి కొరత సమయంలో ఇళ్ల వద్ద నీటిని పాత్రల్లో నిల్వచేయడం దోమల పెరుగుదలకు దారి తీసే అవకాశం ఉంది. ఈశాన్య భారతంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో మలేరియా కూడా ఆందోళనగా మిగులుతుందని అంచనాలో పేర్కొంది.
HIGHLIGHTS
- WHO గ్లోబల్ ప్రతిస్పందనను గ్రేడ్ 3కు పెంచింది
- భారత్ అధిక ఆరోగ్య ముప్పు జాబితాలో ఉంది
- 2026 అక్టోబర్ నుంచి 2027 సెప్టెంబర్ వరకు ప్రధాన ప్రమాద కాలం
- మొదటి 6 నెలలకు సుమారు $35 మిలియన్ అవసరమని అంచనా
- డెంగీ, హీట్‌వేవ్స్, నీటి కొరత ప్రధాన ఆందోళనలు
భారీ వర్షాలు లేదా వరదలు సంభవించే ప్రాంతాల్లో లెప్టోస్పైరోసిస్, ఇతర నీటి ద్వారా వ్యాపించే వ్యాధుల ప్రమాదం పెరగవచ్చని అంచనా. తాగునీటి మూలాలు కలుషితం కావడం, పారిశుధ్య వ్యవస్థలు దెబ్బతినడం, వరదనీరు నిల్వ ఉండడం ఆరోగ్య సమస్యలను తీవ్రతరం చేయవచ్చు. వర్షాభావం ఉన్న ప్రాంతాల్లో మాత్రం వ్యవసాయ ఉత్పత్తి, ఆహార సరఫరా, జీవనోపాధిపై ప్రభావం చూపి పోషకాహార లోపాన్ని పెంచవచ్చు.
“పిల్లలు, గర్భిణులు, వృద్ధులు, దివ్యాంగులు, తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలతో ఉన్నవారు ఎల్‌నినో సంబంధిత ప్రభావాలకు ఎక్కువగా గురయ్యే అవకాశం ఉంది,” అని WHO సెప్టెంబర్ 5 ఆరోగ్య ముప్పు అంచనాలో తెలిపింది. ఐదేళ్లలోపు పిల్లలు, గర్భిణులు, పాలిచ్చే మహిళల్లో ఆహార లభ్యత తగ్గినప్పుడు పోషకాహార లోపం ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుందని సంస్థ హెచ్చరించింది. ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలు, పట్టణ స్లమ్‌లు, దూర ప్రాంతాల సముదాయాల్లో సురక్షిత తాగునీరు, పారిశుధ్యం, కూలింగ్ సదుపాయాలు, వైద్యసేవలకు యాక్సెస్ పరిమితంగా ఉండవచ్చని పేర్కొంది.
భారత మాన్సూన్‌పై ఎల్‌నినో ప్రభావం కీలక అంశంగా మారింది. పార్లమెంట్‌లో 2026 ఆగస్టులో పంచుకున్న ప్రభుత్వ అంచనా ప్రకారం, భారత వాతావరణ విభాగం 2026 నైరుతి రుతుపవనాల వర్షపాతం సాధారణం కంటే తక్కువగా ఉండవచ్చని అంచనా వేసింది. సవరించిన అంచనాలో సీజనల్ వర్షపాతం దీర్ఘకాలిక సగటులో సుమారు 90 శాతం ఉండవచ్చని, మోడల్ ఎరర్ మార్జిన్ 4 శాతంగా పేర్కొంది.
అయితే ఎల్‌నినో ఉందనే కారణంతో భారత మాన్సూన్ తప్పనిసరిగా విఫలమవుతుందని భావించరాదని వాతావరణ నిపుణులు చెబుతున్నారు. దాని ప్రభావం ఎల్‌నినో తీవ్రత, సమయం, భారత మహాసముద్ర డైపోల్ వంటి ఇతర వాతావరణ పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో వర్షాభావం నీటి కొరతను పెంచవచ్చు; మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో అకస్మాత్తుగా కురిసే భారీ వర్షాలు వరదలు, దోమల వ్యాధులు, నీటి కాలుష్యానికి దారి తీసే అవకాశం ఉంది.
WHO తన ప్రతిస్పందన ప్రణాళికలో 2026 అక్టోబర్ నుంచి 2027 మార్చి వరకు మొదటి 6 నెలలకు సుమారు $35 మిలియన్ అవసరమని అంచనా వేసింది. “అంచనా వేయడం, ముప్పును తగ్గించడం, వెంటనే స్పందించడం” అనే విధానాన్ని దేశాలు అనుసరించాల్సిందిగా సంస్థ సూచించింది. వ్యాధుల పర్యవేక్షణ, ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలు, డెంగీ మరియు మలేరియా నివారణ, హీట్ సంబంధిత చికిత్స సదుపాయాలు, తాగునీరు మరియు పారిశుధ్య వ్యవస్థల బలోపేతంపై దృష్టి పెట్టాలని పేర్కొంది.
భారత్‌లో ఆరోగ్య శాఖలు, వాతావరణ శాఖ, విపత్తు నిర్వహణ సంస్థలు సమన్వయంతో పనిచేయాల్సిన అవసరం ఉందని ప్రజారోగ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. వేడి నుంచి రక్షణ, సురక్షిత తాగునీరు, ఆహార పరిశుభ్రత, దోమల కాట్ల నివారణపై ప్రజలకు స్పష్టమైన సమాచారం అందించడం కీలకం. ఆసుపత్రుల్లో అత్యవసర ఔషధ నిల్వలు, హీట్‌స్ట్రోక్ చికిత్సకు ఏర్పాట్లు, దీర్ఘకాలిక రోగులకు సేవలు నిలిచిపోకుండా చర్యలు అవసరం.
ఈ హెచ్చరిక దేశవ్యాప్తంగా ఒకే స్థాయి ఆరోగ్య అత్యవసర పరిస్థితి తప్పనిసరిగా వస్తుందనే అర్థం కాదని WHO అంచనా స్పష్టం చేస్తోంది. ప్రభావం ప్రాంతానికొకలా మారవచ్చు. అయితే ముందస్తు పర్యవేక్షణ, సిద్ధమైన ఆసుపత్రులు, విశ్వసనీయ తాగునీటి సరఫరా, ప్రజా అవగాహన ద్వారా ముప్పును తగ్గించవచ్చని ఆరోగ్య అధికారులు భావిస్తున్నారు. 2027 సెప్టెంబర్ వరకు పరిస్థితులను సమీక్షిస్తూ, అవసరమైతే జాతీయ మరియు రాష్ట్ర స్థాయి చర్యలు పెంచడం తదుపరి కీలక దశగా ఉండనుంది.